Biuletyn nr:1122/III
Komisja: Komisja Finansów Publicznych /nr 164/, Komisja Polityki Społecznej /nr 63/, Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej /nr 79/
Data: 03-12-98
Mówcy:Poseł Jerzy Barzowski (AWS)
Poseł Paweł Bryłowski (UW)
Przedstawiciel Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Lech Jerczyński
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS
Posłanka Irena Lipowicz (UW)
Poseł Jan Lityński (UW)
Poseł Maciej Manicki (SLD)
Poseł Marek Markiewicz (AWS)
Posłanka Alicja Murynowicz (SLD)
Prezes Sławomir Najniger
Poseł Jan Rulewski (UW)
Przedstawiciel Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu
Dyrektor generalny w Urzędzie Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Katarzyna Szarkowska-Mulawka
Poseł Andrzej Wielowieyski (UW)

3 grudnia 1998 r. Komisje: Finansów Publicznych, Polityki Społecznej oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, obradujące pod przewodnictwem posła Jana Lityńskiego /UW/, rozpatrzyły:

- pilny rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali

mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek

samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 /druk nr 752/.

W posiedzeniu udział wzięli przedstawiciele: Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Kancelarii Prezydenta RP oraz Rządowego Centrum Studiów Strategicznych.

Poseł Jan Lityński /UW/: Otwieram posiedzenie Komisji Finansów Publicznych, Komisji Polityki Społecznej oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Porządek dzienny przewiduje pierwsze czytanie pilnego rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000. Czy na posiedzeniu jest obecny przedstawiciel rządu?

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Sławomir Najniger: Tak.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi dotyczące porządku obrad?

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Proszę aby po zakończeniu posiedzenia na sali pozostali członkowie Komisji Polityki Społecznej, ponieważ Komisja musi zaopiniować pilny rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". Chcielibyśmy przyjąć opinię w sprawie wspomnianego projektu w dniu dzisiejszym, gdyż dzięki temu pozostałe Komisje będą mogły szybciej podjąć prace nad projektem. W przeciwnym wypadku konieczne będzie zwołanie posiedzenia Komisji Polityki Społecznej w najbliższy wtorek.

Poseł Jan Lityński /UW/: Proszę członków Komisji Polityki Społecznej o pozostanie na sali po zakończeniu posiedzenia.

Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi dotyczące porządku obrad? Nie ma zgłoszeń. Proszę pana ministra Sławomira Najnigera o przedstawienie projektu.

Prezes Sławomir Najniger: Wnoszony przez rząd projekt ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych zawiera jedynie trzy formalne zmiany w dotychczasowych przepisach. W efekcie przyjęcia powyższej ustawy gminy będą mogły wypłacać w 1999 roku dodatki mieszkaniowe oraz obliczać zapotrzebowania na dotacje z budżetu państwa na dofinansowanie wypłat z tytułu wspomnianych dodatków.

Pierwsza zmiana polega na wprowadzeniu do ustawy definicji dochodu, stanowiącego kryterium przyznawania dodatku mieszkaniowego. Dotychczas definicja dochodu ok-reślona była w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy. W świetle zmiany rozporządzenia polegającej na wyłączeniu z dochodu dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze, wspomniane przepisy zostały zaskarżone przez Rzecznika Praw Obywatelskich oraz przez Radę Miejską w Wąbrzeźnie. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że określenie pojęcia dochodu powinno być uregulowane w przepisach rangi ustawowej, a nie w rozporządzeniu Rady Ministrów oraz że utrata mocy dotychczas obowiązujących przepisów nastąpi z dniem 31 grudnia 1998 roku.

Druga zmiana wynika z faktu, że 1 stycznia 1999 roku wejdą w życie przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymi nastąpi ubruttowienie płac, polegające na włączeniu do wynagrodzenia składek na ubez-pieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenia chorobowe. Niezbędne jest odpowiednie dostosowanie definicji dochodu, stanowiącego kryterium przyznania dodatku mieszkaniowego.

Zmiana trzecia wynika z faktu, że z dniem 1 stycznia 1999 r. wejdą w życie przepisy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000, które zastąpią obecnie obowiązującą ustawę z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin, na podstawie której gminy obliczają zapotrzebowanie na dotacje na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych.

Zgodnie z przepisami ustawy o najmie lokali mieszkalnych prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w terminie do 30 listopada jest zobowiązany do ogłoszenia, w drodze obwieszczenia, dla poszczególnych kategorii gmin średnich należnych podstawowych dochodów podatkowych za rok 1998 obliczonych zgodnie z przepisami ustawy o finansowaniu gmin. Powyższe zadanie zostało już zrealizowane. Natomiast, zgodnie z nową ustawą na podstawie tych przepisów nie będzie można obliczyć należnych dodatków. W związku z tym konieczne jest przedłużenie obowiązywania na rok 1999 niektórych przepisów ustawy o finansowaniu gmin, co umożliwi gminom obliczenie zapotrzebowania na dotację na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych, według zasad uwzględniających należne podstawowe dochody podatkowe za rok bazowy, czyli rok 1998 ogłoszone w obwieszczeniu prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Dopiero od roku 2000 gminy będą obliczały zapotrzebowanie na dotacje na podstawie przepisów nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000.

Obecnie rząd prowadzi prace nad docelowymi projektami ustaw, które zastąpią dotychczasową ustawę o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Przewidujemy, że funkcje tej ustawy przejmą dwie nowe ustawy, a więc gotowa ustawa o dodatkach mieszkaniowych oraz ustawa o najmie i ochronie lokatorów. Informuję, że konstytucja zobowiązuje nas do opracowania ustawodawstwa chroniącego lokatorów.

W związku z powyższym prosimy w imieniu rządu o przyjęcie przedstawionych trzech poprawek w trybie pilnym, co umożliwi normalne funkcjonowanie instytucji dodatków mieszkaniowych w sytuacji, w której wprowadzane są nowe ustawy. Przedłożona w projekcie ustawa nie zmienia kryteriów przyznawania dodatków mieszkaniowych. Rząd proponuje przedłużenie funkcjonowania obecnie obowiązujących przepisów w formie ustawy dostosowanej do przepisów dwóch ustaw, nad którymi Sejm kończy prace. Podkreślam, że ustawa o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie wywołuje żadnych skutków budżetowych.

Poseł Jan Lityński /UW/: W imieniu Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej głos zabierze pan poseł Paweł Bryłowski.

Poseł Paweł Bryłowski /UW/: Chciałbym ustosunkować się do wypowiedzi pana ministra Sławomira Najnigera. Faktycznie ustawa o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie wywołuje żadnych skutków budżetowych.

Projekt przedstawiony przez rząd składa się z dwóch części. Pierwsza z części zawarta w art. 1 projektu ustawy jest konsekwencją orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny uznał, że zasadny jest zarzut przekroczenia granic upoważnienia ustawowego do określania pozycji, o które mogą być pomniejszane przychody w celu ustalenia prawa do dodatków mieszkaniowych. Rząd uporządkował również inne przepisy w tej materii i uregulował kwestię ubruttowienia płac. Dodatkowo, projekt przewiduje skreślenie jednego z obecnie obowiązujących artykułów. Podsumowując, art. 1 dotyczy kwestii określania podstawy dochodu dla potrzeb obliczania należności z tytułu dodatków mieszkaniowych. W moim przekonaniu, propozycje rządu są słuszne, gdyż zmierzają do skorygowania błędu wynikającego z rozporządzenia Rady Ministrów.

Odniosę się teraz do art. 2. Po pierwsze, jeżeli jestem dobrze poinformowany, do dnia dzisiejszego ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 nie została opublikowana ani nie weszła w życie. Wprawdzie były już przypadki zmiany ustaw, które niedawno weszły w życie, nie wiem jednak, jak rozstrzygnąć ten formalny problem. Mam nadzieję, że ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 zostanie opublikowana przed 1 stycznia 1999 roku.

Intencją art. 2 ustawy jest, zmiana brzmienia art. 64 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 oraz dodanie we wspomnianym przepisie ust. 2, w którym wskazuje się przepisy, które zachowują moc do dnia 31 grudnia 1999 r. i mają zastosowanie do obliczania zapotrzebowania na dotację udzielaną gminom na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w 1999 r. Będzie to jednak tylko bierna podstawa do obliczenia wysokości dotacji dla gmin w poszczególnych kategoriach.

W związku z powyższym, uważam, że projekt ustawy powinien zostać zaakceptowany przez członków połączonych Komisji.

Poseł Jan Lityński /UW/: Otwieram dyskusję w sprawie projektu. Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zabrać głos w omawianej sprawie?

Poseł Marek Markiewicz /AWS/: Chciałbym zadać pytanie przedstawicielowi rządu. Mianowicie, w maju bieżącego roku interpelowałem pana premiera w sprawie zadziwiającej praktyki stosowanej na podstawie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych przez właścicieli prywatnych domów, którzy podwyższają czynsze lokatorom, którzy wstąpili w stosunek najmu na podstawie decyzji administracyjnej. W imieniu Prezesa Rady Ministrów 28 sier-pnia zastępca premiera, który reprezentuje rząd na dzisiejszym posiedzeniu, złożył na forum Sejmu obietnicę, zgodnie z którą rząd pracuje nad nowelizacją ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, która ma rozstrzygnąć wątpliwości dotyczące art. 56.

Na pierwsze czytanie pilnego rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 zostałem zaproszony przez pana Marszałka Sejmu i chciałbym zapytać pana prezesa Sławomira Najnigera, dlaczego rząd odstąpił od wspomnianej wcześniej publicznej obietnicy, bądź dlaczego rząd planuje kolejne pilne nowelizacje wspomnianej ustawy?

Powyższe pytanie nie dotyczy bezpośrednio treści omawianego projektu ustawy, lecz dotyczy przyrzeczenia publicznego złożonego w imieniu rządu dotyczącego pilnego trybu nowelizacji tej ustawy.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi?

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Chciałbym zapytać przedstawiciela rządu, pana prezesa Sławomira Najnigera, czy w omawianej sprawie odbyły się konsultacje społeczne i ewentualnie jaki był ich wynik oraz jakie jest stanowisko partnerów społecznych? Dodam, że powyższa kwestia nie jest wyjaśniona w uzasadnieniu, co jest istotnym uchybieniem regulaminowym. Przypominam, że Regulamin Sejmu nakłada obowiązek przedstawienia w uzasadnieniu do projektu ustawy wyników konsultacji społecznych, jeżeli są one wymagane przepisami prawa, co ma miejsce w tym przypadku.

Posłanka Alicja Murynowicz /SLD/: W związku z faktem, że rząd zdefiniował w projekcie przychód będący podstawą do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy, chciałabym dowiedzieć się, dlaczego autorzy projektu nie wprowadzili zmiany, zgodnie z którą dodatek mieszkaniowy nie byłby zaliczany jako przychód dla osób, które ubiegają się o świadczenie z pomocy społecznej.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby sformułować jeszcze jakieś pytanie do przedstawiciela rządu?

Poseł Paweł Bryłowski /UW/: W trakcie wystąpienia nie wspomniałem jeszcze o dwóch sprawach.

Po pierwsze, projekt rządowy przewiduje zmianę brzmienia art. 64 polegającą na dodaniu ust. 2. Tymczasem w tekście ustawy dotyczącej finansów gmin zmiana dotyczy art. 65 ust. 2.

Po drugie, w uzasadnieniu odnośnie do publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podano złą pozycję w Dzienniku Ustaw. W moim przekonaniu, zamiast pozycji 97 powinna być podana pozycja nr 445.

Poseł Jan Lityński /UW/: Po udzieleniu odpowiedzi przez pana prezesa Sławomira Najnigera zamknę dyskusję i przejdziemy do rozpatrywania projektu ustawy. Czy ktoś z członków Komisji jest przeciwny przyjęciu powyższej propozycji? Nie ma sprzeciwu.

Prezes Sławomir Najniger: W pierwszej kolejności odpowiem na pytanie sformułowane przez pana posła Marka Markiewicza. Wspomniana sprawa jest rozpatrywana przez rząd w docelowych rozwiązaniach. Niemniej jednak również władza sądownicza chciała wypowiedzieć się w tym zakresie i jest to zasadniczy powód, dla którego pilna nowelizacja ustawy nie została wcześniej przekazana do Sejmu.

W roku bieżącym Naczelny Sąd Administracyjny w Trójmieście wydał precedensowe orzeczenie. Sprawa była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który skierował zapytanie do Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności wspomnianych przepisów z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny ma rozstrzygnąć, czy gmina może wprowadzać regulowany czynsz w kamienicach prywatnych. Niestety odpowiedzi na powyższe pytanie jeszcze nie uzyskaliśmy. Rozumiem również, że ze względu na zaawansowanie sprawy będziemy musieli na tę odpowiedź poczekać. Był to zasadniczy powód, dla którego nie wprowadziliśmy nowelizacji.

Odniosę się teraz do pytania sformułowanego przez pana posła Macieja Manickiego. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych była przedmiotem konsultacji ze wszystkimi centralami związków zawodowych. Zaproponowana w art. 1 definicja dochodów nie wychodzi poza obszar, który był już przedmiotem konsultacji. Informuję, że w trybie pilnym wysłaliśmy projekt, który jest przedmiotem dzisiejszego posiedzenia połączonych Komisji i poprosiliśmy o szybkie przedstawienie opinii w tej sprawie, lecz jeszcze jej nie uzyskaliśmy. Merytoryczna zawartość art. 1 była wcześniej przedmiotem konsultacji. Natomiast w sprawie zapisów formalnych, a konkretnie w sprawie adaptacji omawianych przepisów do ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie odbyły się jeszcze konsultacje.

Na ostatnie pytanie dotyczące związku dodatków mieszkaniowych z zasiłkami odpowie pan dyrektor Lech Jerczyński.

Przedstawiciel Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Lech Jerczyński: Chciałbym wyjaśnić, że przy przyznawaniu dodatku mieszkaniowego trzeba spełnić odpowiednie kryteria, w tym główne - kryterium dochodu brutto i kryterium powierzchni. W ramach pierwszego kryterium analizuje się dochód brutto uzyskany w trakcie ostatnich trzech miesięcy, gdyż trudno byłoby określić w deklaracji przychód. Poza tym, wymagałoby to całkowitej zmiany systemu.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi?

Poseł Marek Markiewicz /AWS/: Nie chcę zajmować czasu członków Komisji, ale przed chwilą usłyszeliśmy, że rząd uzależnia interpretację ustawy, którą konstytucja powierza rządowi do wykonania, od decyzji organu sprawiedliwości.

Cytuję wypowiedź w imieniu Prezesa Rady Ministrów z 28 sierpnia: "Aczkolwiek ośrodek zamiejscowy NSA w Gdańsku dokonał wykładni, stanowi to przypadek odosobniony i nie jest rolą urzędu oceniać ten wyrok. Rząd jednak uznał za celowe dokonanie zmiany dotychczasowego brzmienia przepisu art. 56 i przygotowuje nowelizację". Wyjaśnię powyższy cytat. Mianowicie art. 56 stanowi, że lokatorzy, którzy mieszkają w domach prywatnych do 2004 roku płacą czynsz regulowany ustalony przez władze gminy. Wynikiem niejasnej interpretacji dość klarownego przepisu są tysiące pozwów składnych w sądach polskich. Sądy podejmują się interpretacji ustawy, do wykonania której zobowiązany jest rząd w odniesieniu do przepisu, którego intencja jest ponad wszelką wątpliwość czytelna. Dlatego też, zapytuję, jaki jest powód zmiany stanowiska rządu w odniesieniu do obietnicy uregulowania tej kwestii w pilnym projekcie rządowym, który w sierpniu był rzekomo w końcowej fazie uzgodnień legislacyjnych i miał być przedmiotem debaty na posiedzeniu Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów, a następnie miał zostać przekazany Marszałkowi Sejmu. Czy nie jest zasadne pytanie, dlaczego rząd odstąpił od regulacji tak ważnej kwestii, do której sam się zobowiązywał w odpowiedzi na interpelację poselską z maja bieżącego?

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zabrać głos w sprawie ustawy?

Poseł Jerzy Barzowski /AWS/: Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ma jeszcze wiele innych mankamentów. Sprawy podnoszone przez pana posła Marka Markiewicza są prawdziwe i zasadne. Informuję, że pan minister Sławomir Najniger uspokoił mnie mówiąc, że w chwili obecnej przygotowywane są dwie ustawy, które będą obejmowały kwestie regulowane we wspomnianej ustawie. Mam jednak pytanie, czy wspomniane prace mogą odbyć się tak szybko, aby na początku przyszłego roku możliwe było uchwalenie wspomnianych projektów? Chciałbym dowiedzieć się, kiedy rząd może przesłać do Sejmu wspomniane projekty ustaw?

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi? Nie ma zgłoszeń. Proszę pana ministra Sławomira Najnigera o ustosunkowanie się do powyższych pytań.

Prezes Sławomir Najniger: W moim imieniu głos zabierze pani Katarzyna Szarkowska-Mulawka.

Dyrektor generalny w Urzędzie Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Katarzyna Szarkowska-Mulawka: Odpowiadając na pytanie pana posła Marka Markiewicza, chciałabym wyjaśnić, że od wystąpienia pana prezesa Ferenca na forum Sejmu nastąpiła rewizja nadzwyczajna wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a konkretnie wydziału zamiejscowego w Gdańsku do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 listopada zdecydował skierować zapytanie do Trybunału Konstytucyjnego.

Nie mamy wątpliwości co do interpretacji tego przepisu. Konstytucja RP daje sądom prawo do interpretowania pewnych kwestii, w szczególności jeśli dotyczą one praw obywateli. W związku z powyższym, w zależności od wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wspo-mniany przepis może utracić moc, a Trybunał Konstytucyjny może dodatkowo zobowiązać nas do uregulowania wspomnianej kwestii zgodnie z przepisami Konstytucji RP.

Przygotowaliśmy projekt ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który regulowałby kwestię wypłacania dodatków i projekt ustawy o najmie lokali i ochronie lokatorów, do czego zobowiązuje nas konstytucja, gdyż lokatorzy nie zawsze są najemcami. Takie przepisy, a w szczególności przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie mogą wchodzić w życie w trakcie roku budżetowego, gdyż zmieniają one warunki. Był to jeden z powodów zaskarżenia przepisów ustawy o najmie lokali mieszkalnych w roku poprzednim przez gminę Wąbrzeźno. W związku z powyższym, konieczne jest dokonanie szybkiej nowelizacji w takim kształcie. Poza tym, ustawa o dodatkach mieszkaniowych i ustawa o najmie lokali mieszkalnych powinny być spokojnie przygotowywane w tempie, które zapewni ich wdrożenie z dniem 1 stycznia 2000 r.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy pan poseł Marek Markiewicz chciałby jeszcze ustosunkować się do powyższej wypowiedzi?

Poseł Marek Markiewicz /AWS/: Szanując czas Komisji nie będę rozwijał tej kwestii. Rozumiem jednak, że rewizję nadzwyczajną wymógł rząd, aby skłonić Trybunał Konstytucyjny do zmiany ustawy uchwalonej przez Sejm.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi? Nie ma zgłoszeń. Zamykam dyskusję.

Przechodzimy do rozpatrzenia art. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000.

Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zabrać głos w sprawie art. 1 pkt 1?

Poseł Maciej Manicki /SLD/: W pierwszej kolejności powinniśmy rozpatrzyć tytuł ustawy.

Poseł Jan Lityński /UW/: Tak. Pan poseł Maciej Manicki ma rację. Czy ktoś z członków Komisji chciałby zgłosić jakieś uwagi do tytułu ustawy? Nie ma uwag.

Czy ktoś z członków Komisji jest przeciwny przyjęciu tytułu ustawy zaproponowanego w przedłożeniu rządowym? Nie ma sprzeciwu. Stwierdzam, że Komisje przyjęły tytuł ustawy zaproponowany w projekcie.

Przechodzimy do rozpatrzenia art. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000.

Poseł Maciej Manicki /SLD/: W dodawanym art. 39a ust. 1 jest następujące sfor-mułowanie: "Za dochód uważa się wszelkie przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania, z wyjątkiem: dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, a także z wyjątkiem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenia chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych". Obawiam się, że powyższy przepis jest wadliwie skonstruowany, gdyż składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe są kosztem uzyskania przychodu, co jednoznacznie wynika z nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonanej w przepisach podatkowych. Tym samym składka na ubezpieczenia społeczne nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W przeciwnym wypadku składka zostałaby opodatkowana i skutek ubruttowienia nie byłby neutralny podatkowo. Tymczasem konstrukcja przyjęta w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych zakłada, że ubruttowienie jest neutralne podatkowo, gdyż składka na ubezpieczenie emerytalne potrącona z wynagrodzenia pracownika jest kosztem uzyskania przychodu. Uważam, że prawidłowy jest następujący zapis: "Za dochód uważa się wszelkie przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania, w tym składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenia chorobowe, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem: dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej".

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy przedstawiciele Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu mogą ustosunkować się do uwagi zgłoszonej przez pana posła Macieja Manickiego?

Przedstawiciel Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu: Na razie nie.

Poseł Jan Lityński /UW/: Poproszę o wypowiedź przedstawiciela rządu.

Dyrektor Generalny Katarzyna Szarkowska-Mulawka: Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że podstawę obliczenia podatku stanowią przychody pomniejszone o składki i o koszty uzyskania, chyba że składka stanowi koszt uzyskania przychodu. Pracownicy najemni, którzy otrzymują wynagrodzenie z tytułu umów o pracę, nie mają zaliczonych wspomnianych składek do kosztów uzyskania przychodów. Koszty uzyskania przychodów są w ustawie określone. Natomiast dla celów podatkowych pomniejsza się składkę i dopiero od tak pomniejszonych przychodów nalicza się podatek dochodowy.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi?

Przedstawiciel Biura Legislacyjnego KS: W związku z pilnym trybem rozpatrywania projektu ustawy nie mogliśmy sprawdzić tej kwestii dokładnie. Natomiast co do zasady podzielamy stanowisko rządu w tym względzie. Pobieżna analiza wspomnianych przepisów wykazuje, że stanowisko rządu jest zgodne z faktycznym stanem prawnym. Niestety, nie możemy przedstawić jednoznacznej opinii w tej sprawie ze względu na bardzo krótki czas, jaki mieliśmy na przeanalizowanie propozycji rządowej.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy pan poseł Maciej Manicki chciałby zgłosić konkretny wniosek w sprawie art. 1 pkt 1?

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Nie. Nie dysponuję ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych ani ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych. Możliwe, że stanowisko rządu jest słuszne i mogę w dobrej wierze je zaakceptować.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi do art. 1 pkt 1? Nie ma uwag.

Czy ktoś z członków Komisji jest przeciwny przyjęciu art. 1 pkt 1? Nie ma sprzeciwu.

Stwierdzam, że połączone Komisje przyjęły art. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000. Przechodzimy do rozpatrzenia art. 1 pkt 2.

Prezes Sławomir Najniger: W ramach art. 1 pkt 2 mamy do czynienia z problemem prawnym, o którym wspomniał pan poseł Paweł Bryłowski. Mianowicie, aby przyjąć omawianą ustawę, konieczne jest opublikowanie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000. Zatem, problem stanowi termin przyjęcia ustawy. Niemniej jednak wydaje mi się, że fakt ten nie przeszkadza w procedowaniu nad projektem.

Poseł Jan Lityński /UW/: Proszę o opinię przedstawiciela Biura Legislacyjnego KS.

Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS: Dysponujemy opinią prawną przygotowaną przez pana prof. Andrzeja Gwiżdża, dotyczącą podobnej sytuacji, która wyniknęła w momencie nowelizacji ustaw ustrojowych. Pan prof. Andrzej Gwiżdż w swojej opinii jednoznacznie i negatywnie ustosunkowuje się do praktyki zmieniania ustaw jeszcze nie opublikowanych.

Informuję, że w chwili obecnej nowelizowanej ustawy nie podpisał jeszcze Prezydent RP i w zasadzie trudno ją nowelizować.

Posłanka Irena Lipowicz /UW/: Rzeczywiście jest to najistotniejsza przeszkoda. Przypominam, że wystrzegaliśmy się takiej sytuacji. Poza tym, uważam, że prognoza, zgodnie z którą ustawa nowelizowana będzie opublikowana przed zakończeniem procesu legislacyjnego nad ustawą nowelizującą, jest zbyt skromnym zabezpieczeniem. Po przeprowadzeniu wstępnej dyskusji możemy zawiesić posiedzenie i powrócić do tej sprawy po opublikowaniu nowelizowanej ustawy. Jeżeli członkowie Komisji uważają, że powyższe rozwiązanie jest niewłaściwe, oczekuję innych propozycji. Niemniej jednak, pracując nad projektem ustawy nowelizującej popełniamy błąd prawny, gdyż nowelizowane mogą być tylko ustawy opublikowane w Dzienniku Ustaw RP.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi?

Poseł Jan Rulewski /UW/: Proponuję rozpatrzyć na dzisiejszym posiedzeniu Komisji wszystkie regulacje, które nie budzą wątpliwości i zatwierdzić je na posiedzeniu, które zostanie zwołane po opublikowaniu nowelizowanej ustawy w Dzienniku Ustaw.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zabrać głos w sprawie trybu procedowania?

Dyrektor generalny Katarzyna Szarkowska-Mulawka: Zdajemy sobie sprawę z trudności legislacyjnych związanych z procedowaniem nad projektem ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000. Niemniej jednak, prosimy, aby posłowie nie przerywali prac nad wspomnianym projektem. Rzeczywiście, nie można nowelizować ustawy, która nie została ogłoszona. Informuję jednak, że nowelizacja polega na podpisaniu przez Prezydenta RP ustawy nowelizującej. W związku z powyższym, nie ma istotnych przeszkód formalnych uniemożliwiających prace nad projektem ustawy, która będzie mogła być przesłana Prezydentowi RP do podpisu po opublikowaniu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W związku z tym prosimy o kontynuowanie prac nad projektem.

Poseł Jan Lityński /UW/: W kolejności głos zabiorą: pan poseł Andrzej Wielowieyski i pan poseł Paweł Bryłowski.

Poseł Andrzej Wielowieyski /UW/: Powinniśmy uszanować zarówno Prezydenta RP, jak i Sejm. Uważam, że zgodnie z postulatem przedstawicieli Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast połączone Komisje powinny kontynuować prace nad projektem ustawy i przedłożyć go do drugiego czytania w chwili podpisania ustawy nowelizowanej przez Prezydenta RP.

Poseł Paweł Bryłowski /UW/: Informuję, że niezwykle ważna jest również kwestia udzielenia dotacji poszczególnym gminom i wypłat dodatków mieszkaniowych. Jeżeli nie będzie odpowiednich przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia przyszłego roku, wówczas może okazać się, że dochody gmin zostaną ograniczone.

W związku z powyższym proponuje rozpatrzenie wszystkich przepisów, które możemy rozpatrzyć w ramach pierwszego czytania, licząc na to, że proces legislacyjny dotyczący ustawy o finansach gmin zostanie niebawem zakończony.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić inną propozycję?

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Chciałbym dowiedzieć się, jakie jest brzmienie zmienianego art. 64 ustawy dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000. Poza tym, chciałbym dowiedzieć się, kiedy wspomniana regulacja wchodzi w życie. Chciałbym również dowiedzieć się, czy derogacja ustawy o finansowaniu gmin nastąpi zanim wejdzie w życie ustawa o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000.

Poseł Jan Lityński /UW/: Pani posłanka Irena Lipowicz zabierze głos w sprawie o charakterze formalnym.

Posłanka Irena Lipowicz /UW/: Przypominam, że omawiany projekt jest pilnym projektem rządowym. Ubolewam nad tym, że rząd naraża członków Komisji na sytuację, w której projekt ustawy może być z łatwością obalony przez Trybunał Konstytucyjny. Gdyby omawiany projekt nie był projektem pilnym, wówczas moglibyśmy przeprowadzić dyskusję, zawiesić prace, a po podpisaniu ustawy nowelizowanej przez Prezydenta RP zwołać posiedzenie, na którym połączone Komisje podejmą stosowne decyzje. Możemy apelować do Prezydenta RP o jak najszybsze podpisanie wspomnianej ustawy.

Poseł Jan Lityński /UW/: Proszę o opinię przedstawicielkę Biura Legislacyjnego KS.

Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS: Zmieniany art. 65 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 ma następujące brzmienie: "Traci moc ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin".

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Z jaką datą wspomniany artykuł wchodzi w życie?

Przedstawiciel Biura Legislacyjnego KS: Cała ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 roku.

Poseł Jerzy Barzowski /AWS/: Podzielając stanowisko prezentowane przez panią posłankę Irenę Lipowicz, chciałbym odnieść się do kwestii poruszonej przez pana posła Pawła Bryłowskiego. Jeżeli ustawa, którą rząd przedkłada w trybie pilnym nie wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 1999 roku, wówczas będziemy mieli dużo więcej kłopotów, gdyż możliwe, że gminy nie będą mogły ubiegać się w sposób właściwy o dotacje na dodatki mieszkaniowe. Konsekwencją mogą być problemy konsultacyjno-prawne i finansowe. Dlatego też uważam, że powinniśmy kontynuować prace nad projektem.

Poseł Jan Lityński /UW/: Proponuję,aby prezydium poprosiło o ekspertyzę w tej sprawie i zwołało posiedzenie połączonych Komisji w dniu jutrzejszym.

Przedstawiciel Biura Legislacyjnego KS: Dodam jeszcze, że w ustawie nowelizującej zawieramy przepis, zgodnie z którym ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin traci moc. Jednakże ust. 2 stanowi, że część przepisów ustawy będzie utrzymana do końca 1999 roku, co jest dopuszczalne legislacyjnie.

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Powyższe rozwiązanie mogłoby być zastosowane pod warunkiem, że przepis art. 64 w nowym brzmieniu wejdzie w życie przed 1 stycznia 1999. Nie może zaistnieć sytuacja, w której według jednego przepisu traci moc cała ustawa, a zgodnie z drugim - niektóre przepisy tej ustawy zostają utrzymane. W związku z powyższym, konieczne jest przyjęcie zapisu, zgodnie z którym ustawa o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999, z tym że art. 2 ustawy wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 1998 roku.

Posłanka Irena Lipowicz /UW/: Chciałabym dowiedzieć się od przedstawicieli rządu, jakie było stanowisko Rady Legislacyjnej w tej kwestii.

Poseł Jan Lityński /UW/: Zanim oddam głos przedstawicielom rządu, głos zabierze przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS.

Przedstawiciel Biura Legislacyjnego KS: Wspomniane ustawy rzeczywiście wejdą w życie 1 stycznia 1999 roku. Takie rozwiązanie jest jednak stosowane. Mamy tu do czynienia z sytuacją, w której ustawa, która wchodzi w życie później uchyla ustawę, która wchodzi w życie wcześniej. Niemniej jednak art. 2 omawianej ustawy mógłby, zgodnie z propozycją zgłoszoną przez pana posła Macieja Manickiego wejść w życie wcześniej.

Dyrektor generalny Katarzyna Szarkowska-Mulawka: Projekt omawianej ustawy nie był przedmiotem rozważań Rady Legislacyjnej. Był on jednak rozpatrywany przez Departament Legislacyjny Rady Ministrów. Nie można przewidzieć terminu podpisania ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 przez Prezydenta RP.

Poseł Jan Lityński /UW/: Zgodnie z propozycjami posłów rozpatrzymy art. 2. Nie będziemy jednak podpisywali sprawozdania do chwili uzyskania ekspertyzy bądź do czasu podpisania ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 przez Prezydenta RP. Wówczas zwołane zostanie posiedzenie, na którym podejmiemy decyzje i wyznaczymy posła sprawozdawcę.

Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi dotyczące art. 2? Nie ma zgłoszeń.

Czy ktoś z członków Komisji jest przeciwny przyjęciu art. 2? Nie ma sprzeciwu. Przechodzimy do rozstrzygnięć w sprawie całej ustawy.

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Przypominam, że Komisje muszą jeszcze rozpatrzyć art. 3. Proponuję następujące brzmienie art. 3: "Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 2, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 1998 r." Dodam, że chciałbym jeszcze zabrać głos po rozpatrzeniu art. 3.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy przedstawiciele Biura Legislacyjnego KS akceptują poprawkę zgłoszoną przez pana posła Macieja Manickiego?

Przedstawiciel Biura Legislacyjnego KS: Tak.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z uczestników posiedzenia chciałby zgłosić jakieś uwagi w sprawie art. 3?

Poseł Paweł Bryłowski /UW/: W moim przekonaniu 31 grudnia 1998 r. może wejść jedynie ust. 2 w art. 2. Zwracam uwagę, że zmieniamy datę wejścia w życie ustawy, którą podpisze Prezydent RP.

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Informuję, że nie zmieniamy terminu wejścia w życie ustawy, którą ma niebawem podpisać Prezydent RP, lecz zakładając, że wspomniana ustawa zostanie podpisana dzień wcześniej, zmieniamy treść jednego z jej artykułów, a mianowicie art. 64. Nie zmieniamy terminu wejścia w życie nowelizowanej ustawy.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy pan poseł Paweł Bryłowski podtrzymuje zgłoszone wcześniej wątpliwości?

Poseł Paweł Bryłowski /UW/: Nie.

Poseł Jan Lityński /UW/: Czy ktoś z członków Komisji jest przeciwny przyjęciu art. 3 wraz z poprawką zgłoszoną przez pana posła Macieja Manickiego? Nie ma sprzeciwu.

Stwierdzam, że Komisje przyjęły art. 3 w brzmieniu: "Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 2, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 1998 r".

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Przyjęliśmy zmianę nr 1 i tego nie kwestionuję. W związku z tym, że odkładamy prace nad projektem, proponuję, aby przedstawiciele rządu dokładnie sprawdzili propozycję zapisu art. 39 ust. 1 w brzmieniu: "Za dochód uważa się wszelkie przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania, z wyjątkiem: dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, a także z wyjątkiem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenia chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych". Nie ulega wątpliwości, że w przytoczonej regulacji mówi się o przychodach i kosztach uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tą definicją przychodem będzie przykładowo ekwiwalent za pranie odzieży, który jest przychodem wolnym od opodatkowania. Przykładowo dieta za podróże służbowe jest również przychodem wolnym od opodatkowania. Problem tkwi w tym, że zapis "wszelkie przychody" obejmuje również przychody wolne od opodatkowania, co nie jest zgodne z intencją projektodawców. Uważam, że trzeba uściślić, iż przepis dotyczy przychodów pomniejszonych o koszty uzyskania przychodów, które jednocześnie są przychodami podlegającymi opodatkowaniu. W związku z tym, proponuję zastąpienie sformułowania "wszelkie przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania" wyrazami "podlegające opodatkowaniu przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania".

Poseł Jan Lityński /UW/: Zwracam uwagę, że powtarza pan, panie pośle Manicki, argumenty.

Prezes Sławomir Najniger: Rozumiem, że wspólnym zadaniem przedstawicieli Biura Legislacyjnego KS i prawników Rady Ministrów jest precyzyjne zapisanie wspomnianej regulacji.

Poseł Jan Lityński /UW/: W związku z faktem, że Komisje nie wybiorą na dzisiejszym posiedzeniu posła sprawozdawcy, możliwe będzie składanie wniosków o reasumpcję wcześniejszych rozstrzygnięć.

Przechodzimy do głosowania nad całym projektem ustawy. Kto z członków Komisji jest za przyjęciem projektu ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000?

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Panie przewodniczący, proponuję odłożenie głosowania w sprawie całej ustawy do kolejnego posiedzenia połączonych Komisji, gdyż wspomniany przepis będzie musiał być doprecyzowany. Uważam, że powinniśmy zamknąć dyskusję.

Poseł Jerzy Barzowski /AWS/: W związku z faktem, że musimy czekać, aż ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 zostanie podpisana przez Prezydenta RP, proszę aby pan poseł maciej Manicki zwrócił się do Prezydenta RP z prośbą o szybkie podpisanie wspomnianego projektu ustawy. Uważam, że powinniśmy poddać pod głosowanie całą omawianą ustawę, wybrać posła sprawozdawcę i zwrócić się z prośbą do Marszałka Sejmu o przedłożenie wspomnianego projektu do drugiego czytania po podpisaniu przez Prezydenta RP ustawy o dochodach jednostek samorządu te-rytorialnego w latach 1999 i 2000.

Poseł Jan Lityński /UW/: W imieniu prezydium Komisji zwrócimy się do Marszałka Sejmu w tej sprawie, a Marszałek Sejmu zwróci się do Prezydenta RP o jak najszybsze podpisanie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000.

Poseł Maciej Manicki /SLD/: Rozumiem wagę omawianej sprawy i konieczność szybkiego procedowania. Zwracam jednak uwagę na fakt, że jeśli wątpliwości dotyczące art. 1 nie zostaną wyjaśnione, wówczas będę musiał zgłosić odpowiednią poprawkę w tej sprawie w trakcie drugiego czytania, co dopuszcza Regulamin Sejmu. Tym samym projekt ustawy powróci do Komisji.

Poseł Jan Lityński /UW/: Zamykam dyskusję. Odkładamy rozstrzygnięcie w sprawie całej ustawy o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 do momentu, gdy Prezydent RP podpisze ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000.

Zamykam dzisiejsze posiedzenie połączonych Komisji.

powrót