Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, obradująca pod przewodnictwem posłów: Cezarego Grabarczyka (PO), oraz Arkadiusza Mularczyka (PiS) rozpatrzyła:
– uchwałę Senatu o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1517);
– uchwałę Senatu o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy o prokuraturze oraz zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 1516);
– uchwałę Senatu o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (druk nr 1515);
– sprawozdanie podkomisji nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1057).
W posiedzeniu udział wzięli przedstawiciele: Ministerstwa Sprawiedliwości z zastępcą Prokuratora Generalnego Przemysławem Piątkiem, Naczelnej Rady Adwokackiej, Krajowego Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury, Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA”, Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Otwieram posiedzenie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Witam posłów i przybyłych gości oraz pracowników Kancelarii Sejmu. Stwierdzam kworum. Protokół z poprzedniego posiedzenia Komisji został przyjęty wobec niewniesienia do niego zastrzeżeń. Proponowany porządek posiedzenia został doręczony państwu na piśmie. Jeżeli nie usłyszę głosu sprzeciwu, będę uważał, że został on przyjęty.
Poseł Jerzy Kozdroń (PO):
Mam prośbę, aby uchwała Senatu o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw z druku nr 1515 była rozpoznawana na samym końcu porządku dziennego. Chciałbym uczestniczyć w pracach nad tym punktem, gdyż mam uwagi do zaproponowanych przepisów, ale niestety za chwilę muszę wyjść na posiedzenie Senatu. Senat omawia projekt, który wymaga mojego uczestnictwa jako sprawozdawcy z ramienia Sejmu.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Podobna propozycja, aczkolwiek różniąca się tym, że ten punkt ma być rozpatrywany jako pierwszy, trafiała do prezydium z Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu.
Poseł Jerzy Kozdroń (PO):
Bardzo mi odpowiada, że ten punkt będzie rozpatrywany jako pierwszy.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Jeżeli posłowi Jerzemu Kozdroniowi odpowiada takie rozwiązanie, to znaczy, że osiągnęliśmy porozumienie. Czy pozostali posłowie zgłaszają sprzeciw wobec propozycji rozpatrywania dotychczasowego punktu trzeciego porządku obrad jako pierwszego? Nie słyszę sprzeciwu. Czy są inne propozycje zmian w porządku dziennym? Nie widzę zgłoszeń. Stwierdzam, że porządek posiedzenia został zaakceptowany.
Przechodzimy do rozpatrzenia punktu pierwszego porządku dziennego, w którym zajmiemy się rozpatrzeniem uchwały Senatu o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (druk nr 1515). Czy na sali znajduje się przedstawiciel Senatu? Z moich informacji wynika, że Senat został poinformowany o dzisiejszym posiedzeniu, ale niestety żaden z senatorów nie przybył do reprezentowania Izby w trakcie prac nad tą ustawą. Być może nieobecność reprezentanta Senatu wynika z faktu, że trwają równolegle posiedzenia obu izb.
Czy przedstawiciel rządu mógłby przedstawić opinię na temat poprawek zgłoszonych przez Senat?
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
Zwracam się do prezydium Komisji o możliwość przekazania głosu panu Wojciechowi Ulitko, naczelnikowi Wydziału Prawa Państwowego i Administracyjnego, który reprezentuje Ministerstwo Sprawiedliwości i doskonale zna się na problemach związanych z omawianą ustawą.
Naczelnik Wydziału Prawa Państwowego i Administracyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości Wojciech Ulitko:
Po rozpatrzeniu w dniu 15 marca 2007 roku, uchwalonej przez Sejm 15 lutego 2007, ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, Senat zaproponował wprowadzenie 7 poprawek.
Dwie spośród zgłoszonych poprawek, tj. poprawka nr 2 dotycząca art. 88a ustawy o adwokaturze oraz poprawka nr 7 dotycząca art. 724 ustawy o radcach prawnych, wydłużają z 14 do 30 dni termin na wniesienie odwołania od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie dyscyplinarne. Termin ten przysługuje stronom oraz ministrowi sprawiedliwości. W ocenie resortu sprawiedliwości te dwie poprawki nie zasługują na poparcie. Naszą decyzj uzasadniamy następującymi argumentami. Po pierwsze, w innych przepisach regulujących problematykę postępowania dyscyplinarnego wobec osób wykonujących zawody związane z wymiarem sprawiedliwości przyjęto jednolity, 14-dniowy termin, na wniesienie odwołania. Po drugie, co w naszej opinii jest bardzo istotne, wydłużenie tego terminu z 14 do 30 dni spowoduje dalsze wydłużenie czasu trwania całego postępowania dyscyplinarnego. Pragnę podkreślić, że w obowiązujących przepisach ustawy Prawo o adwokaturze, tj. w art. 95f, istnieje 14-dniowy termin na wniesienie odwołania. Termin ten funkcjonuje już od lat i nigdy, przez nikogo nie był kwestionowany. Takie rozwiązanie funkcjonuje również w przepisach obowiązujących radców prawnych, ale była to dotychczas materia uregulowana w par. 40 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 kwietnia 1984 roku w sprawie zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do radców prawnych i aplikantów radcowskich. Zwracam także uwagę, że podobne rozwiązanie istnieje w przepisach dotyczących notariuszy. W tym kontekście poprawka senacka wydaje się niekompletna.
Reasumując: w ocenie ministra sprawiedliwości jedynie poprawki nr 2 i 7 nie zasługują na poparcie. Wszystkie pozostałe poprawki uważamy za zasadne i opowiadamy się za ich przyjęciem.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy Biuro Legislacyjne ma jakieś zastrzeżenia do poprawek przedstawionych przez Senat?
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu Maria Iwaszkiewicz:
Po pierwsze, zwracamy uwagę, że poprawki nr 1 i 5 należy głosować łącznie. Po drugie, poprawki te dotyczą przepisów związanych z karą wydalenia z adwokatury nakładaną na aplikantów adwokackich. W sprawozdaniu podkomisji zostało przyjęte, że takie wydalenie następuje dożywotnio, bez żadnego ograniczenia kary jakimkolwiek terminem. Senat proponuje wprowadzenie ograniczenia kary do 10 lat. Rozstrzygnięcie w tej mierze stanowi podjęcie decyzji o charakterze merytorycznym, a więc Biuro Legislacyjne nie może zgłaszać żadnych zastrzeżeń do tych przepisów, do ich treści mamy tylko pewną uwagę legislacyjną. W rozwiązaniu przyjętym przez Senat proponuje się, aby aplikanta adwokackiego wykreślić z listy aplikantów lub adwokatów. Nie rozumiemy, dlaczego w tym przepisie zostało zastosowane odwołanie do listy adwokatów skoro dotyczy on wyłącznie aplikantów. Mamy jednak pewne przypuszczenia, co do intencji umieszczenia tego dodatkowego odwołania. W art. 82 jest mowa o wydaleniu z adwokatury, ale tego przepisu Senat nie mógł zmienić, gdyż jest to poza zakresem inicjatywy ustawodawczej. Jednak omawiany przepis dotyczy wyłącznie aplikantów, a nie adwokatów.
Naczelnik Wydziału Prawa Państwowego i Administracyjnego MS Wojciech Ulitko:
Poprawka zaproponowana przez Senat jest prawidłowa. Intencją wnioskodawcy poprawki jest wprowadzenie takich rozwiązań, które uniemożliwią ponowne ubieganie się o wpis na listę aplikantów lub adwokatów. Trzeba zapobiec takim sytuacjom, że osoba, która została wydalona z aplikacji będzie mogła wpisać się na listę adwokatów w inny sposób, np. poprzez tzw. dostęp pozaaplikacyjny. Właśnie dlatego Senat proponuje, aby osoba wykreślona z listy aplikantów nie mogła ubiegać się poprzez 10 lat o wpisanie na listę adwokatów w jakikolwiek inny sposób.
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu Maria Iwaszkiewicz:
Oczywiście zdajemy sobie sprawę, iż istnieją możliwości pozaplikacyjnego wpisania się na listę adwokatów, ale omawiany przepis dotyczy wyłącznie aplikantów, a nie adwokatów.
Naczelnik Wydziału Adwokatury, Radców Prawnych i Biegłych Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz:
Rozwiązania będące przedmiotem dyskusji były bardzo dokładnie omawiana na posiedzeniach komisji senackiej. Celem tych regulacji jest doprowadzenie do tego, żeby osoby wydalone z aplikacji adwokackiej, poprzez różne działania pozaaplikacyjnych, nie mogły zostać adwokatami. W przeciwnym wypadku przyjmiemy rozwiązania, które będą zakrawały na kpinę. Jeżeli ktoś nie może być aplikantem i zamyka mu się drogę do zawodu adwokata, ponieważ na początku swojej kariery zawodowej dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, które spowodowało jego wydalenie z aplikacji, to tym bardziej nie można umożliwiać mu dojścia do zawodu w inny sposób. Taki jest zasadnicza idea rozwiązań przedstawionych przez Senat.
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
Działanie omawianego przepisu najlepiej ocenić na podstawie pewnego przykładu. Konsekwencje kary nałożonej na aplikanta, według propozycji Senatu, mają trwać 10 lat. Łatwo wyobrazić sobie sytuację, że aplikant adwokacki zostaje ukarany w trakcie ostatniego roku aplikacji, a w tzw. międzyczasie, udaje mu się ukończyć inną aplikacje, lub habilitować się. Teoretycznie takie sytuacje są możliwe. Tym samym wyrzucony z korporacji aplikant – niejako tylnymi drzwiami – uzyska wpis na listę adwokatów. Gdybyśmy dopuścili do takiej sytuacji, to zanegowane zostałyby konsekwencje nałożonej na niego kary.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Rozumiem, że przepis jest konsekwencją dopuszczenia wielu dróg dojścia do zawodu adwokata.
Czy ktoś jeszcze chciałby się wypowiedzieć na temat tej poprawki?
Przedstawicielka Naczelnej Rady Adwokackiej Joanna Agacka-Indecka:
Samorząd adwokacki zasadniczo był przeciwny karze wydalenia z aplikacji adwokackiej. W rzeczywistości niezwykle rzadko zdarzają się sytuacje, że aplikant jest wydalany dyscyplinarnie. W ciągu ostatnich paru lat, na palcach jednej ręki można byłoby policzyć takie przypadki. Przypominam, że aplikant jest wydalany dyscyplinarnie najczęściej w przypadku naruszenia prawa karnego, czyli jednocześnie toczy się przeciwko niemu sprawa karna oraz dyscyplinarna.
Na tle tych rozważań zwracam się do Komisji o rozsądzenie, czy jest zasadne przyjmowanie tego rodzaju ograniczeń przy wydalaniu aplikanta, na początku jego drogi zawodowej, przy funkcjonującej jednoznacznej i ostatecznej karze wydalenia z zawodu adwokata? W pierwszym przypadku kara jest ostateczna, natomiast w drugim tylko czasowa, czy taki podział jest zasadny? Obecnie mamy znaczny dopływ aplikantów do zawodu i dlatego wydaje się, że rękojmia powinna być podstawowym kryterium ich oceny. Jeżeli uznajemy, że w skład palestry powinny wchodzić wyłącznie osoby o najwyższych umiejętnościach i nieskazitelnym charakterze, to czy przyjmowanie omawianego rozwiązania jest zasadne? Jeżeli jednak Komisja dojdzie do wniosku, że przepis należy uwzględnić, to ograniczenie, o którym mówili przedstawiciele resortu sprawiedliwości, wydaje się celowe.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś jeszcze chciałby się wypowiedzieć na temat poprawki? Nie widzę zgłoszeń.
Mam pytanie do przedstawicieli Biura Legislacyjnego. Czy poprawki nr 2 i 7 nie powinny być głosowane łącznie? Wcześniejsza uwaga Biura na temat łącznego głosowania dotyczyła jedynie poprawek nr 1 i 5?
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS Maria Iwaszkiewicz:
Pan przewodniczący ma rację. Poprawki nr 2 i 7, a także poprawki nr 3 i 6, powinny być głosowane łącznie.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś się chciał wypowiedzieć na temat poprawek zaproponowanych przez Senat? Nie widzę zgłoszeń.
Przypominam, że resort sprawiedliwości negatywnie ocenia poprawki nr 2 i 7.
Zanim przejdziemy do rozstrzygnięć, zwracam uwagę, że dzisiejsze głosowania będziemy przeprowadzali za pomocą sytemu elektronicznego.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawkom nr 1 i 5, w których proponuje się:
1) aby w art. 1 w pkt 9, ust. 3 otrzymał brzmienie:
„3. Kara wydalenia z adwokatury w stosunku do aplikantów adwokackich pociąga za sobą skreślenie z listy aplikantów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę aplikantów adwokackich lub o wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia o karze wydalenia z adwokatury”;
5) aby w art. 2 w pkt 8, ust. 2d otrzymał brzmienie:
„2d. Kara wydalenia z aplikacji pociąga za sobą skreślenie z listy aplikantów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę aplikantów radcowskich lub o wpis na listę radców prawnych przez okres 10 lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia o karze wydalenia z aplikacji”.
Stwierdzam, że przy 9 głosach za, 5 przeciwnych oraz 1 wstrzymującym się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie senackich poprawek nr 1 i 5.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawkom nr 2 i 7, w których proponuje się:
2) w art. 1 w pkt 11, w art. 88a wyrazy „14 dni” zastąpić wyrazami „30 dni”;
7) w art. 2 w pkt 14, w art. 704 wyrazy „14 dni” zastąpić wyrazami „30 dni”.
Stwierdzam, że przy braku głosów za, 15 przeciwnych oraz braku wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi odrzucenie senackich poprawek nr 2 i 7.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawkom nr 3 i 6, w których proponuje się:
3) w art. 1, po pkt 17 dodać pkt 17a w brzmieniu:
„17a) art. 95c otrzymuje brzmienie:
»Art. 95c. Postępowanie dyscyplinarne obejmuje:
1) dochodzenie, z zastrzeżeniem art. 90 ust. 2,
2) postępowanie przed sądem dyscyplinarnym,
3) postępowanie wykonawcze.«”;
6) aby w art. 2 w pkt 10, art. 671 otrzymał brzmienie:
„Art. 671. Postępowanie dyscyplinarne obejmuje:
1) dochodzenie, z zastrzeżeniem art. 681 ust. 1a,
2) postępowanie przed sądem dyscyplinarnym,
3) postępowanie wykonawcze”.
Stwierdzam, że przy 15 głosach za, braku przeciwnych i wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie senackich poprawek nr 3 i 6.
Została nam jeszcze jedna poprawka do rozpatrzenia.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawce nr 4, w której proponuje się:
4) aby w art. 1 w pkt 20, ust. 1a otrzymał brzmienie:
„1a. Sąd dyscyplinarny orzeka o tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych adwokata lub aplikanta adwokackiego, w stosunku do którego w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym zastosowano tymczasowe aresztowanie, w terminie 14 dni od daty powzięcia wiadomości o tymczasowym aresztowaniu. Jeżeli w stosunku do tymczasowo aresztowanego adwokata lub aplikanta adwokackiego nie wszczęto w chwili orzekania o tymczasowym aresztowaniu postępowania dyscyplinarnego albo brak jest wniosku o tymczasowe zawieszenie, sąd dyscyplinarny ogranicza tymczasowe zawieszenie do czasu trwania tymczasowego aresztowania”.
Stwierdzam, że przy 15 głosach za, braku przeciwnych i wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie senackiej poprawki nr 4.
To były wszystkie poprawki zaproponowane przez Senat.
Przechodzimy do wyboru posła sprawozdawcy. Proponuję, aby zgodnie ze zwyczajem, sprawozdawcą Komisji został, dotychczas pełniący tę funkcję w pracach nad ustawą, poseł Arkadiusz Mularczyk.
Czy poseł Arkadiusz Mularczyk nadal zgadza się pełnić funkcję sprawozdawcy Komisji?
Poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Zgadzam się.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy jest sprzeciw wobec powierzenia posłowi Arkadiuszowi Mularczykowi funkcji sprawozdawcy Komisji? Nie widzę sprzeciwu.
Stwierdzam, iż Komisja opowiedziała się za powierzeniem posłowi Arkadiuszowi Mularczykowi funkcji sprawozdawcy Komisji.
Komisja jest w posiadaniu pisma Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej w kwestii zgodności ustawy z prawem Unii Europejskiej. Cytuję: „Opinia Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej o zgodności z prawem Unii Europejskiej uchwały Senatu RP w sprawie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (druk nr 1515). Uchwała Senatu jest zgodna z prawem Unii Europejskiej”.
Zakończyliśmy pracę nad pierwszym punktem porządku dziennego.
Przechodzimy do rozpatrzenia drugiego punktu porządku dziennego, w którym zajmiemy się rozpatrzeniem uchwały Senatu o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1517). Czy na sali znajduje się przedstawiciel Senatu? Niestety, także w tym punkcie nie ma żadnego reprezentanta Senatu.
Czy przedstawiciel rządu mógłby wyrazić opinię na temat poprawek zgłoszonych przez Senat?
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
Zwracam się do prezydium Komisji o możliwość ponownego przekazania głosu naczelnikowi Wojciechowi Ulitko, który reprezentuje Ministerstwo Sprawiedliwości i doskonale orientuje się w problemach związanych z omawianą ustawą.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Zgadzamy się. Jednocześnie przekazuję kierowanie dalszymi pracami wiceprzewodniczącemu posłowi Arkadiuszowi Mularczykowi.
Naczelnik Wydziału Prawa Państwowego i Administracyjnego MS Wojciech Ulitko:
W dniu 15 marca 2007 roku Senat podjął uchwałę w sprawie przyjętej przez Sejm w dniu 2 marca br. ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw, proponując wprowadzenie do niej 8 poprawek. Większość przyjętych zmian ma charakter redakcyjno-legislacyjny. Jedyna zmiana merytoryczna polega na wykreślenia zawodu kuratora sądowego z listy stanowisk, które osoba, po ukończeniu aplikacji sądowo-prokuratorskiej i pozytywnym zdaniu egzaminu sądowego lub prokuratorskiego, mogłaby objąć. Minister Sprawiedliwości nie wnosi żadnych zastrzeżeń do poprawek Senatu.
Przewodniczący poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Czy są jakieś zastrzeżenia ze strony Biura Legislacyjnego?
Przedstawiciel Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu Agnieszka Pawłowska-Ryś:
Proponujemy, aby poprawki nr 1, 4 i 6 głosować łącznie. Wskazane poprawki mają charakter wyłącznie redakcyjny. Poprawki nr 2 i 8 są regulacjami o charakterze merytorycznym. Celem tych rozwiązań jest doprowadzenie do sytuacji, w której ukończenie aplikacji sądowo-prokuratorskiej nie będzie upoważniało do wykonywania zawodu kuratora sądowego. Poprawka nr 3 jest także zmianą merytoryczną. Zwracamy uwagę, że zaproponowane przez Senat nowe brzmienie tego przepisu nie zawiera wyrazu: „przestępstwa”. Konsekwencją przyjęcia tej zmiany będzie włączenie w zakres jej stosowania przypadków ujęcia na gorącym uczynku osób dopuszczających się wykroczenia. W ocenie Biura Legislacyjnego taka zmiana zakresu stosowania przepisu nie oddaje intencji projektodawcy. Do pozostałych poprawek nie zgłaszamy uwag.
Przewodniczący poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Czy rząd mógłby się odnieść do uwag Biura Legislacyjnego dotyczących poprawki nr 3?
Naczelnik Wydziału Prawa Państwowego i Administracyjnego MS Wojciech Ulitko:
Podzielamy stanowisko Biura Legislacyjnego.
Przewodniczący poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Czy możemy usłyszeć uzasadnienie takiego stanowiska?
Naczelnik Wydziału Prawa Państwowego i Administracyjnego MS Wojciech Ulitko:
W naszej ocenie, w poprawce senackiej przez pomyłkę zabrakło wyrazu „przestępstwa”. Na końcu tego przepisu powinno być napisane: „zatrzymany w związku z ujęciem na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa”.
Przedstawiciel Biura Legislacyjnego KS Agnieszka Pawłowska-Ryś:
Z przykrością muszę stwierdzić, że na obecnym etapie prac legislacyjnych nie możemy modyfikować treści poprawek zgłoszonych przez Senat. W naszej ocenie, pomimo że użyte w rozwiązaniu sejmowym pojęcie „schwytany na gorącym uczynku” jest bardziej kolokwialne niż „ujęcie na gorącym uczynku”, to jednak jest lepsze rozwiązanie, gdyż lepiej oddaje intencje ustawodawcy. Intencją Senatu była najprawdopodobniej chęć zamiany wyrazu „schwytania” na wyraz „ujęcie”, ale w trakcie dokonywania tej zmiany zgubiono ostatnie wyrazy przepisu. Dla lepszego zrozumienia intencji projektodawcy poprawki odczytam jeszcze art. 243 Kodeksu postępowania karnego: „Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa”. Rozwiązanie kodeksowe wyraźnie wskazuje, że ująć można każdego, kto popełni przestępstwo, a także wykroczenie. Natomiast projektodawca ustawy nowelizującej Kodeks chciał zawęzić zakres ujęcia wyłącznie do przestępstw. Dlatego proponujemy pozostawienie rozwiązania przyjętego przez Sejm, gdyż poprawka Senatu jest niepełna.
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
Poprawki legislacyjne nie budzą naszych zastrzeżeń. Podzielamy także pogląd, że poprawki Senatu na obecnym etapie prac legislacyjnych nie podlegają zmianom. Natomiast, w przypadku art. 243, w którym mówi się o ujęciu na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa, w projekcie rządowym był użyty wyraz „schwytania”. Tak naprawdę, różnica między zastosowanymi wyrazami zależy wyłącznie od ich wykładni. W mojej ocenie, zakres normatywny wyrazów „schwytanie” oraz „ujęcie”, przy zastosowaniu wykładni językowej, pokrywa się w 99%. Wobec braku możliwości dokonania korekty poprawki Senatu, akceptujemy propozycję Biura Legislacyjnego, aby powrócić do rozwiązania pierwotnie zaproponowanego przez Sejm.
Przewodniczący poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Szkoda, że w posiedzeniu nie uczestniczy przedstawiciel Senatu, który mógłby nam wyjaśnić, jaka była intencja proponowanej poprawki. Na tym tle rodzi się jednak pytanie do rządu, czy na podstawie innych przepisów nie może ustalić, czy prokurator może być pociągnięty do odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
Przepis nie dotyczy prokuratora, a jedynie aplikanta prokuratorskiego. W omawianym przypadku immunitet nie wchodzi w grę. Sytuacja, o której mówimy, jest jedną z przesłanek podjęcia decyzji o charakterze dyscyplinarnym przez dyrektora Krajowego Centrum wobec uczącego się w nim aplikanta. Taka właśnie była intencja projektodawcy.
Przewodniczący poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Dokończę swoje pytanie, posługując się pewnym przykładem, czy aplikant złapany na gorącym uczynku kradzieży batonika w sklepie nadal może być aplikantem? Kradzież batonika, jak wszyscy wiemy, jest tylko wykroczeniem.
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
Przytoczona okoliczność, bez wyroku skazującego, nie stanowi formalnie jakiejkolwiek przesłanki do pozbawienia aplikanta jego statusu. Regulacja ta ma zabezpieczać wiarygodność aplikantów szkolonych w Centrum. Jeżeli aplikant zostanie ujęty na gorącym uczynku – w tym przypadku używam pojęcia kodeksowego, ale mam na myśli , że został on schwytany na gorącym uczynku – ale wiemy, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego, to nawet bez wyroku skazującego, chcąc zapewnić wiarygodność Centrum, dyrektor tej placówki podejmuje na drodze dyscyplinarnej decyzję o zawieszeniu aplikanta. Odseparowujemy w ten sposób osobę podejrzaną, np. od możliwości kontaktu z aktami spraw karnych. Każde podejrzenie, co do wiarygodności danego aplikanta, musi spowodować jego zawieszenie, ale do wyjaśnienia sprawy nadal posiada on status aplikanta Centrum. Podobne do proponowanych w ustawie rozwiązania obowiązują obecnie sędziów i prokuratorów.
Przedstawiciel Biura Legislacyjnego KS Agnieszka Pawłowska-Ryś:
Podzielamy uwagę, że przepis dotyczy przesłanki zawieszenia aplikanta w jego prawach i obowiązkach. Jeżeli rozwiązanie zostanie ograniczone jedynie do przestępstw, to będzie ono powiązane z kolejnymi przesłankami, takimi jak prowadzenie przeciwko aplikantowi postępowania o umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Wiadomo, że w omawianym przepisie chodzi o przestępstwa, a pojęcie „ujęcie na gorącym uczynku” powinno się odnosić wyłącznie do popełnionego przestępstwa.
Przewodniczący poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Reasumując, o ile dobrze zrozumiałem, rząd odmawia poparcia poprawce nr 3.
Czy ktoś jeszcze chciał się wypowiedzieć na temat poprawek zgłoszonych przez Senat? Nie widzę zgłoszeń.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawkom nr 1, 4 i 6, w których proponuje się:
„1) w art. 1 w pkt 1 w lit. a, w ust. 1 wyraz »zwaną« zastąpić wyrazem »zwanej«;
4) w art. 2 w pkt 8, w art. 92b w ust. 1 w pkt 1 wyraz »zwanego« zastąpić wyrazem »zwanym«;
6) w art. 3 w pkt 4, w art. 51 w par. 3 w pkt 1 wyraz »zwanego« zastąpić wyrazem »zwanym«”.
Stwierdzam, że przy 13 głosach za, braku przeciwnych i wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie senackich poprawek nr 1, 4 i 6.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawkom nr 2 i 8, w których proponuje się:
„2) w art. 1 w pkt 7:
a) w art. 10f w ust. 10,
b) w art. 10 m w ust. 4 w pkt 3 skreślić wyrazy »zawodowego kuratora sądowego«.
Stwierdzam, że przy12 głosach za, braku przeciwnych i 1 wstrzymującym się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie poprawek nr 2 i 8.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawce nr 3, w której proponuje się:
„3) w art. 1 w pkt 7, w art. 10k w ust. 1 w pkt 1 wyrazy »zatrzymany z powodu schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa« zastąpić wyrazami »zatrzymany w związku z ujęciem na gorącym uczynku«”.
Stwierdzam, że przy 1 głosie za, 12 przeciwnych i 1 wstrzymującym się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi odrzucenie senackiej poprawki nr 3.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawce nr 5, w której proponuje się:
„5) w art. 2 w pkt 12, w art. 97 w pkt 1 po wyrazie »aplikację« dodać wyrazy »prokuratorską w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury«”.
Stwierdzam, że przy11 głosach za, 1 przeciwnym i braku wstrzymującym się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie senackiej poprawki nr 5.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawce nr 7 w której proponuje się:
„7) w art. 6, po pkt 2 dodać pkt 2a w brzmieniu:
„2a) tytuł działu III otrzymuje brzmienie:
»Dział III Asesorzy sądowi i aplikacja sądowo-prokuratorska«”.
Stwierdzam, że przy 13 głosach za, braku przeciwnych i wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie senackiej poprawki nr 7.
To były wszystkie poprawki zaproponowane przez Senat.
Przechodzimy do wyboru posła sprawozdawcy. Proponuję, aby zgodnie ze zwyczajem sprawozdawcą Komisji został, dotychczas pełniący tę funkcję w pracach nad ustawą, poseł Krzysztof Maciejewski.
Czy poseł Krzysztof Maciejewski zgadza się nadal pełnić funkcję sprawozdawcy Komisji?
Poseł Krzysztof Maciejewski (PiS):
Zgadzam się.
Przewodniczący poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Czy jest sprzeciw wobec powierzenia posłowi Krzysztofowi Maciejewskiemu na funkcji sprawozdawcy Komisji? Nie słyszę sprzeciwu.
Stwierdzam, iż Komisja wybrała posła Krzysztofa Maciejewskiego sprawozdawcą Komisji.
Komisja jest w posiadaniu pisma Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej na temat zgodności ustawy z prawem Unii Europejskiej. Cytuję: „Opinia Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej o zgodności z prawem Unii Europejskiej uchwały Senatu o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1517).
Uchwała Senatu jest zgodna z prawem Unii Europejskiej”.
Zakończyliśmy pracę nad drugim punktem porządku dziennego.
Przechodzimy do rozpatrzenia punktu trzeciego porządku dziennego, w którym zajmiemy się rozpatrzeniem uchwały Senatu o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy o prokuraturze oraz zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 1516). Czy na sali jest obecny przedstawiciel Senatu? Niestety, także w tym punkcie nie ma z nami reprezentanta Senatu.
Czy przedstawiciel rządu mógłby wyrazić opinię na temat poprawek zgłoszonych przez Senat?
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
Rząd popiera wszystkie poprawki zaproponowane przez Senat.
Przewodniczący poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Czy Biuro Legislacyjne ma jakieś uwagi do poprawek Senatu?
Przedstawiciel Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu Artur Kowalski:
Proponujemy łączne rozpatrywanie i głosowanie poprawek nr 5 i 6. Natomiast zastrzeżenia natury legislacyjnej budzi poprawka nr 3. W rozwiązaniu zgłoszonym przez Senat proponuje się dodanie w art. 18 nowego ustępu 2a w brzmieniu: „Przepisy rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio do wewnętrznego urzędowania Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz oddziałowych Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu”. W ocenie Biura Legislacyjnego, w sytuacji gdy przewiduje się wydanie aktu wykonawczego w postaci rozporządzenia wątpliwości budzi możliwość stosowania przepisów odwołujących się do tego rozporządzenia, odpowiednio przez pewne podmioty. Jeśli wolą Senatu było objęcie Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz oddziałowych Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu regulacją rozporządzenia wydanego na podstawie art. 18, to wola ta powinna zostać wyraźnie wyartykułowana w samej treści przepisu upoważniającego do wydania aktu normatywnego.
Dodatkowo zwracam uwagę, że w obecnym stanie prawnym, w art. 8 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej znajduje się przepis zawierający określenie, że w sprawach nieuregulowanych należy odwoływać się do postanowień statutu. Tym samym sprawy, które są wskazane do uregulowania w rozporządzeniu, są regulowane w statucie.
Przypominam także, że w par. 8 wspomnianego statutu stwierdza się, że „w zakresie nieuregulowanym ustawą, w niniejszym statucie do organizacji głównej Komisji oraz oddziałowych Komisji stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 o prokuraturze oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 11 kwietnia 1992 roku – Regulamin wewnętrznego urzędowania jednostek prokuratury”. Odwołanie do regulacji statutowej może budzić pewne zastrzeżenia ze względu na to, że w sposób subdelegacyjny odnosi się ona do ustawy o prokuraturze oraz do rozporządzenia wydanego na jej podstawie.
Reasumując, w tej sytuacji należy wskazać na powstające wątpliwości legislacyjne dotyczące przyjętego sposobu formułowania przepisów upoważniających. Uważamy także, że na temat tych rozwiązań należałoby zasięgnąć opinii Instytutu Pamięci Narodowej.
Przewodniczący poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Czy przedstawiciel rządu może się odnieść do uwag Biura Legislacyjnego?
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
Rozpocznę od kilku zdań wyjaśnienia dotyczącego funkcjonowania pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej. Ten pion, najkrócej mówiąc, prowadzi śledztwa. W zakresie dotyczącym organizacji tego pionu, obszar tej działalności został opisany w akcie normatywnym rangi ustawowej, a dokładniej w ustawie o Instytucie Pamięci Narodowej oraz ustawie o prokuraturze. Dlaczego tak to zostało przyjęte? Otóż dlatego, że prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej pionu śledczego, a także wydziału lustracji są prokuratorami w rozumieniu ustawy o prokuraturze i podlegają w hierarchii służbowej Prokuratorowi Generalnemu. W zakresie problematyki dotyczącej pionu śledczego ma także zastosowanie ustawa o prokuraturze. Natomiast w przypadku prowadzenia postępowań karnych, w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury, funkcjonuje od 1992 roku akt rangi wykonawczej określony jako: „Regulamin urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury”. Regulamin ten normuje bardzo wiele zagadnień, a w szczególności problemy organizacyjne, ale także problematykę dotyczącą procesu karnego. Są to przepisy, które niejako doprecyzowują, czy też wręcz komentują, określone unormowania zawarte w Kodeksie postępowania karnego, które mają wprost zastosowanie do spraw prowadzonych przez Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Od samego początku, gdy zaczął funkcjonować pion śledczy Instytutu Pamięci Narodowej, prokuratorzy tego organu dostrzegli braki w ustawie o prokuraturze dotyczące możliwości stosowania regulacji o charakterze wykonawczym, czyli wskazanego rozporządzenia stanowiącego „Regulamin urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury”. Po pewnym czasie okazało się jednak, że stosowanie tego Regulaminu przez prokuratorów pionu śledczego jest niezbędne. W wyniku postulatów, które zostały skierowane do władz Instytutu Pamięci Narodowej w statucie znalazły się odpowiednie odwołania umożliwiające stosowanie Regulaminu przez prokuratorów pionu śledczego. Władze Instytutu Pamięci Narodowej uznały, że jest to wystarczające rozwiązanie, które daje podstawę do stosowania aktu wykonawczego, obowiązującego wszystkich prokuratorów, przez prokuratorów pionu śledczego Instytutu. Ocena tego rozwiązania może być przedmiotem dłuższej dyskusji teoretyków prawa, ale należy się zgodzić, że istnieją poważne wątpliwości, co do jego charakteru normatywnego oraz do zastosowanego sposobu odesłania do unormowania rangi ustawowej oraz wykonawczej. Wydaje się, że rozwiązanie zaproponowane przez Senat jest przepisem wystarczającym. Z pozycji aktu ustawodawczego wskazuje się na możliwość stosowania przepisów, które wcześniej były stosowane w Instytucie Pamięci Narodowej, ale na podstawie przepisu o charakterze statutowym. Statut jest niewątpliwe aktem prawnym, ale bardzo niskiej rangi. Kończąc swoje wystąpienie, pragnę stwierdzić, że poprawka senacka w pełni odpowiada potrzebom pracy śledczej prokuratorów Instytutu Pamięci Narodowej. Uwagi Biura Legislacyjnego dotyczące sformułowania zawartego w przepisie są w mojej ocenie na wyrost. Uważam, że generalnie istnieją podstawy do zaakceptowania tego rozwiązania w kształcie zaproponowanym w druku nr 1516. Na etapie prac senackich konstrukcja poprawki była dyskutowana z pracownikiem Biura Legislacyjnego. Z tej dyskusji jasno wynikało, że przepis w przedstawionym kształcie może zostać wprowadzony do projektu i może funkcjonować.
Jeśli chodzi o uzyskanie opinii IPN na temat omawianej poprawki, o czym mówił pracownik Biura Legislacyjnego, to uzyskanie ich jest możliwe w każdej chwili. W posiedzeniu uczestniczy dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Dariusz Gabriel.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Przejmuję prowadzenie obrad.
Czy przedstawiciel Instytutu Pamięci Narodowej mógłby przedstawić opinię na temat poprawki zaproponowanej przez Senat?
Dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pamięci Narodowej Dariusz Gabriel:
Stosowanie rozporządzenia „Regulamin urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury” przez prokuratorów pionu śledczego jest niezbędne, gdyż bez tego zostanie sparaliżowana całkowicie ich praca. Zgadzam się także z przedstawicielem Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu, że sposób umocowania tego aktu prawnego jest problematycznt. W chwili obecnej trwają prace nad zmianami wspomnianego statutu i jest to związane z wprowadzeniem do struktur Instytutu Pamięci Narodowej pionu lustracyjnego. Jednakże taka zmiana, bez odpowiedniej interwencji prawodawcy wyższego rzędu, nie będzie adekwatna do naszych potrzeb. Jednak, w tym momencie uchwalenie poprawki zgłoszonej przez Senat wydaje się słuszne i konieczne.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Otwieram dyskusję. Czy ktoś z zaproszonych gości reprezentujący związki zawodowe prokuratorów chciałby się wypowiedzieć na temat omawianej poprawki? Nie widzę zgłoszeń.
Czy przedstawiciel Biura Legislacyjnego chciałby ustosunkować się do wypowiedzi resortu sprawiedliwości?
Przedstawiciel Biura Legislacyjnego KS Artur Kowalski:
Biuro Legislacyjne podtrzymuje swoje stanowisko. Omawiany przepis budzi pewną wątpliwość natury legislacyjnej. Jak stwierdził prokurator Przemysław Piątek przepis był konsultowany z Biurem Legislacyjnym Senatu, jednak nasza ocena przyjętego rozwiązania jest inna. Uważamy, że należało dokonać kompleksowej zmiany poprzez korektę brzmienia ust. 1 w art. 18 i wymienienie Głównej Komisji w tytule. Taka korekta czyniłaby regulację kompleksową i niebudzącą naszych zastrzeżeń. Obecna propozycja powoduje pewien chaos. W przypadku jednostek powszechnych prokuratury stan prawny będzie jasny i precyzyjny, natomiast zastosowanie jej w stosunku do pionu śledczego Instytutu będzie budziło pewne zastrzeżenia. Jeśli wolą ustawodawcy jest wydanie nowego rozporządzenia dotyczącego tej problematyki, to przepis senacki powinien przewidzieć taką możliwość. Od poprawki senackiej powinniśmy wymagać kompleksowej regulacji tej kwestii. Z drugiej strony, Biuro Legislacyjne nie będzie się upierało przy stanowisku, że zaproponowana konstrukcja jest niedopuszczalna. Negatywnie oceniamy jednak taki sposób formułowania poprawek przez Senat, jaki został zaproponowany w tym przypadku.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ze względu na wytyczną zawartą w ustawie, której nie da się wprost odnieść do Instytutu Pamięci Narodowej, wątpliwości wskazane przez Senat są zasadne?
Przedstawiciel Biura Legislacyjnego KS Artur Kowalski:
W naszej ocenie wytyczna, która jest zawarta w art. 18 ust. 1 jest na tyle uniwersalna, że oczywiście dałaby się zastosować do funkcjonowania pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej. Problem wytycznych nie budzi naszych zastrzeżeń i pod tym względem przepis spełnia wymagania konstytucyjne zawarte w art. 92. Nasze zastrzeżenia dotyczą jedynie tego, że omawiana poprawka została źle sformułowana. Pod względem merytorycznym przepis jest potrzebny, ale pod względem legislacyjnym, jest on źle skonstruowany.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś jeszcze chciałby się wypowiedzieć na temat poprawek Senatu? Nie widzę zgłoszeń.
Przechodzimy do głosowania.
Przypominam, że rząd jest za przyjęciem wszystkich poprawek Senatu, ale zastrzeżenia Biura Legislacyjnego budzi poprawka nr 3.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawce nr 1, w której proponuje się, aby w tytule ustawy po wyrazach „o prokuraturze” dodać wyrazy „ustawy – Kodeks postępowania karnego”.
Stwierdzam, że przy 13 głosach za, braku przeciwnych i wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie poprawce nr 1.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawce nr 2, w której proponuje się, aby w art. 1 w pkt 5, w art. 17a w ust. 1 po pkt 5 dodać zdanie drugie w brzmieniu:
„Przepisy art. 8 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio”.
Stwierdzam, że przy13 głosach za, braku przeciwnych i wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie senackiej poprawki nr 2.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawce nr 3, w której proponuje się, aby w art. 1 w pkt 7 w zdaniu wstępnym po wyrazach „w art. 18” dodać dwukropek, pozostałą treść oznacza się jako lit. a oraz dodać lit. b w brzmieniu:
„b) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„2a. Przepisy rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio do wewnętrznego urzędowania Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz oddziałowych komisji ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.”.”.
Stwierdzam, że przy 11 głosach za, 3 przeciwnych i braku wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendować Sejmowi przyjęcie senackiej poprawki nr 3.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawce nr 4, w której proponuje się, aby w art. 2 w pkt 6, w par. 4 po wyrazach „poza granicami kraju,” dodać wyrazy „a także”.
Stwierdzam, że przy 13 głosach za, braku przeciwnych i wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendacji Sejmowi przyjęcie senackiej poprawki nr 4.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawkom nr 5 i 6, w których proponuje się, aby:
„5) w art. 2 pkt 23 otrzymał brzmienie:
„23) w art. 330 par. 2 otrzymał brzmienie:
„Par. 2. Jeżeli prokurator nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, wydaje ponownie postanowienie o umorzeniu postępowania lub odmowie jego wszczęcia. W takim wypadku pokrzywdzony, który wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 par. 1, może wnieść akt oskarżenia określony w art. 55 par. 1, – o czym należy go pouczyć.”;
6) w art. 2 skreślić pkt 27”.
Stwierdzam, że przy 13 głosach za, braku przeciwnych i wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendacji Sejmowi przyjęcie senackich poprawek nr 5 i 6.
Kto z członków Komisji jest za udzieleniem pozytywnej rekomendacji poprawce nr 7, w której proponuje się, aby w art. 3:
„a) w zdaniu wstępnym skreślić wyrazy „i 1b”,
b) skreślić ust. 1a,
c) dotychczasowy ust. 1b oznaczyć jako ust. 1a”.
Stwierdzam, że przy 13 głosach za, braku przeciwnych i wstrzymujących się, Komisja postanowiła rekomendacji Sejmowi przyjęcie senackiej poprawki nr 7.
To były wszystkie poprawki zaproponowane przez Senat.
Przechodzimy do wyboru posła sprawozdawcy. Proponuję, aby zgodnie ze zwyczajem, sprawozdawcą Komisji został dotychczas pełniący tę funkcję w pracach nad ustawą, poseł Marek Ast.
Czy poseł Marek Ast nadal zgadza się pełnić funkcję sprawozdawcy Komisji?
Poseł Marek Ast (PiS):
Zgadzam się.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy jest sprzeciw wobec powierzenia posłowi Markowi Astowi funkcji sprawozdawcy Komisji? Nie widzę sprzeciwu.
Stwierdzam, iż Komisja wybrała posła Marka Asta na sprawozdawcę Komisji.
Komisja jest w posiadaniu pisma Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej na temat zgodności ustawy z prawem Unii Europejskiej. Cytuję: „Opinia Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej o zgodności z prawem Unii Europejskiej uchwały Senatu o stanowisku w sprawie ustawy o zmianie ustawy o prokuraturze oraz zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 1516).
Przedmiot uchwały nie jest objęty zakresem prawa Unii Europejskiej”.
Zakończyliśmy pracę nad trzecim punktem porządku dziennego.
Przechodzimy do rozpatrzenia ostatniego punktu porządku dziennego, w którym zajmiemy się rozpatrzeniem sprawozdania podkomisji nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1057). Głos przekazuję przewodniczącemu podkomisji Łukaszowi Zbonikowskiemu, aby zaprezentował nam krótką informację na temat prac podkomisji.
Poseł Łukasz Zbonikowski (PiS):
Podkomisja została powołana 5 grudnia 2006 roku. W trakcie swoich prac odbyła 6 posiedzeń, ostatnie odbyło się w dniu 28 lutego br. Na posiedzenia podkomisji byli zapraszani i aktywnie w nich uczestniczyli przedstawiciele: Krajowej Rady Sądownictwa, Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA”, Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Referendarzy Sądowych, Stowarzyszenia Prokuratorów RP, Niezależnego Samorządnego Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości, Związku Zawodowego Pracowników Prokuratury RP. Do projektu nowelizacji na piśmie swoje stanowiska zgłosiły: Krajowa Rada Sądownictwa oraz Stowarzyszenie Prokuratorów RP. Natomiast Stowarzyszenie Sędziów Polskich „IUSTITIA” sporządziło swoją opinię. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych także zgłosiło swoją propozycję, a Związek Zawodowego Pracowników Prokuratury RP przekazał nam swoje uwagi. Również Biuro Analiz Sejmowych sporządziło trzy opinie, w tym dotyczące zgodności projektu z konstytucją, oraz mieliśmy do dyspozycji jeszcze dwie opinie, których autorami byli: dr. hab. Karol Witz oraz sędzia Sądu Najwyższego Józef Iwulski. Podczas prac podkomisji zgłoszono wiele uwag i poprawek, które były głosowane i w większości zostały przyjęte. Dużą uwagę przywiązywaliśmy do skorelowania przepisów ustawy z projektami ustaw dotyczących wymiaru sprawiedliwości, które aktualnie są rozpatrywane przez Sejm. Projekt z poprawkami przyjęto na posiedzeniu w dniu 28 lutego br., a ostateczne sprawozdanie zostaje przedłożone Komisji w dniu dzisiejszym.
Czy przedstawiciel rządu mógłby wyrazić opinię na temat sprawozdania podkomisji?
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
W imieniu rządu, na temat sprawozdania wypowie się prokurator Marek Sadowski.
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Projekt ustawy, której wersje udoskonaloną w formie sprawozdania przyjęła podkomisja, dotyczy szeregu bardzo ważnych zagadnień ustrojowych odnoszących się do całego wymiaru sprawiedliwości, a nie tylko sądownictwa powszechnego i prokuratury. Tworząc ten projekt, kierowaliśmy się ideą upodobniania funkcjonowania większości tych instytucji, choć wyraźnie podkreślaliśmy różnice, które są właściwe danym organom. Inspirację do wprowadzenia postulowanych zmian czerpaliśmy głównie z praktyki stosowania ustawy z 2001 roku – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Część rozwiązań zawartych w ustawie bezsprzecznie wymagała interwencji ustawodawcy, w celu ich poprawienia. W sprawozdaniu zawartych zostało wiele różnych zagadnień, których omawianie jest w tej chwili możliwe, ale będzie tylko przedłużało dyskusję, która powinna się odbyć przy omawianiu każdej zmiany.
Sprawozdanie w naszej ocenie broni się samo, ale może być poddane krytyce, ponieważ w wielu sprawach występują różne opinie. W dyskusji ogólnej nad projektem najważniejsze jest chyba ustosunkowanie się do obaw o potencjalną niekonstytucyjność niektórych z proponowanych rozwiązań. W ocenie rządu, który wystąpił z tą inicjatywą ustawodawczą, obawy dotyczące potencjalnej niekonstytucyjności ustawy są nadmierne i raczej nieuzasadnione. Resort sprawiedliwości przeprowadził dokładne badania w tej kwestii. Propozycje zostały także skonsultowane z Krajową Radą Sądownictwa. Trzeba także podkreślić, że w opiniach na temat konstytucyjności rozwiązań bardzo często ich autorzy odwołują się do swoich poglądów, nie wskazując na podobne rozwiązania poddane skutecznej kontroli. Mam na myśli kontrolę prowadzącą do wyeliminowania z porządku prawnego przepisów uznanych za niekonstytucyjne na podstawie wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli jednak we wspomnianych opiniach znajdują się jakieś odniesienia do wyroków TK, to, można uznać, że asocjacje te są bardzo odległe. Powtórzę jeszcze raz, że potencjalne obawy dotyczące niekonstytucyjności niektórych z rozwiązań zawartych w sprawozdaniu są nadmiernie wyolbrzymione. Oczywiście można zawsze dyskutować na ten temat, ale konstytucyjna kontrola uprzednia jakiegoś aktu prawnego jest niezwykle złożonym zagadnieniem. Problem polega m.in. na tym, że bardzo trudno wskazać wszystkie możliwe wzorce konstytucyjności, które mogą pojawić się dopiero na etapie stosowania danego rozwiązania prawnego. Zdaniem ministra sprawiedliwości oraz jego służb, które jest także zdaniem całej Rady Ministrów, sprawozdanie zasługuje na pozytywną oceną Komisji.
Zastępca Prokuratora Generalnego RP Przemysław Piątek:
Uzupełniając wypowiedź prokuratora Marka Sadowskiego, dodam jedną uwagę merytoryczną, która pojawiła się w trakcie prac legislacyjnych. Z tekstu sprawozdania podkomisji, prawdopodobnie na skutek błędu lub nieuwagi, wypadło jedno sformułowanie, które pragnęlibyśmy przywrócić. W art. 14a ust. 3 ustawy o prokuraturze, jest to zmiana zamieszczona w art. 2 ustawy nowelizacyjnej znajdującym się na str. 26 sprawozdania, brakuje kilku wyrazów.
Aktualnie przepis brzmi:
„Na stanowisko prokuratora prokuratury okręgowej może być powołany ten, kto spełniając warunki do objęcia stanowiska prokuratora prokuratury powszechnej, ma co najmniej czteroletni okres pracy na stanowisku prokuratora prokuratury rejonowej, prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, sędziego sądu powszechnego lub wojskowego albo co najmniej przez okres sześciu lat przed powołaniem wykonywał zawód adwokata, radcy prawnego lub notariusza”.
Z przepisu wypadły wyrazy „prokuratora wojskowej prokuratury garnizonowej”. To sformułowanie w pierwotnym tekście znajdowało się po wyrazach: „prokuratora prokuratury rejonowej,”. Zwracamy się, aby dodać do sprawozdania te wyrazy.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Jak propozycję resortu sprawiedliwości ocenia przewodniczący podkomisji?
Poseł Łukasz Zbonikowski (PiS):
Popieram propozycję resortu sprawiedliwości. Podkomisja rozpatrując tego typu przepis, starała się ujednolicać propozycje w ten sposób, aby stanowiły one pewną całość systemową. W tej chwili ciężko mi stwierdzić, dlaczego z art. 14a ust. 3 usunięte zostały wyrazy: „prokuratora wojskowej prokuratury garnizonowej”?
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy Biuro Legislacyjne potrafi rozwiązać tę zagadkę?
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu Monika Bies-Olak:
Z naszych notatek wynika, że wykreślenie tych wyrazów nastąpiło w związku z poprawką zgłoszoną w trakcie posiedzenia podkomisji.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Wątpliwość powinna zostać wyjaśniona przez przewodniczącego podkomisji oraz pracowników Biura Legislacyjnego. W tym celu zarządzam 3 minuty przerwy,
[Po przerwie]
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Wznawiam posiedzenie Komisji po przerwie. Problem został wyjaśniony, poprawka zgłoszona w trakcie posiedzenia podkomisji nie zawierała wyrazów: „prokuratora wojskowej prokuratury garnizonowej”. Przewodniczący podkomisji poseł Łukasz Zbonikowski w momencie, gdy Komisja będzie szczegółowo po kolei omawiać wszystkie propozycje zgłosi odpowiednią poprawkę, która uzupełni przepis.
Poseł Łukasz Zbonikowski (PiS):
W momencie omawiania art. z art. 14a ust. 3 zgłoszę odpowiednią poprawkę, ale poza tą korektą mam jeszcze siedem innych propozycji zmian w sprawozdaniu.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Wszystkie korekty będzie można zgłosić w trakcie szczegółowego omawiania sprawozdania. Zwracam się także do sekretariatu Komisji, aby przygotował odpowiednią liczbę kopii zgłaszanych poprawek.
Czy ktoś chciałby jeszcze zabrać głos w dyskusji? Nie widzę zgłoszeń.
Przechodzimy do rozpatrzenia szczegółowej treści projektu ustawy.
Przechodzimy do rozpatrzenia tytułu ustawy, któremu proponuje się nadać brzmienie:
„Ustawa z dnia … 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do tytułu ustawy? Nie widzę zastrzeżeń.
Stwierdzam, iż Komisja udzieliła akceptacji treści tytułu ustawy.
Przechodzimy do rozpatrzenia art. 1, zdanie wstępne, któremu proponuje się nadać brzmienie:
„W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zdania wstępnego art. 1? Nie słyszę zastrzeżeń.
Stwierdzam, iż Komisja udzieliła akceptacji treści zdania wstępnego art. 1.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 1, w której proponuje się, aby w art. 2 par. 2 otrzymał brzmienie:
„Par. 2. Zadania z zakresu ochrony prawnej w sądach wykonują także referendarze sądowi i starsi referendarze sądowi. Ilekroć w przepisach innych ustaw jest mowa o referendarzach sądowych, rozumie się przez to również starszych referendarzy sądowych”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 1? Nie słyszę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 1 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 2, w której proponuje się, aby w art. 12 par. 2 i 3 otrzymały brzmienie:
„Par. 2. W sądzie rejonowym mającym siedzibę w mieście będącym siedzibą sądu okręgowego, w którym jest utworzony wydział ubezpieczeń społecznych albo wydział pracy i ubezpieczeń społecznych, tworzy się wydział ubezpieczeń społecznych do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, należących do właściwości sądów rejonowych w tym samym okręgu sądowym, albo w miejsce wydziału, o którym mowa w par. 1 pkt 4, tworzy się wydział pracy i ubezpieczeń społecznych do spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych należących do właściwości sądów rejonowych w tym samym okręgu sądowym. W uzasadnionych przypadkach wydziały te można utworzyć także w innym sądzie rejonowym.
Par. 3. W sądzie rejonowym mającym siedzibę w mieście będącym siedzibą sądu okręgowego tworzy się wydział gospodarczy albo wydziały gospodarcze (sąd gospodarczy) – do spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego, powierzonych sądom gospodarczym na podstawie odrębnych przepisów. W uzasadnionych przypadkach wydział gospodarczy można utworzyć także w innym sądzie rejonowym”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 2? Nie słyszę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 2 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 2, w której proponuje się, aby w art. 13 w par. 2 po pkt 3 dodać pkt 3a w brzmieniu:
„3a) przestępstwa polegające rozpoznawaniu w postępowaniu przyspieszonym,”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 3?
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS Monika Bies-Olak:
W pkt 3a jest błąd polegający na wypadnięciu z wyrazu jednej litery. W przepisie znajdują się wyrazy „przestępstwa polegające rozpoznawaniu…”, a powinno być: „przestępstwa podlegające rozpoznawaniu…”. Biuro Legislacyjne zwraca się do Komisji o dokonanie odpowiedniej korekty.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Jak propozycję Biura Legislacyjnego ocenia przewodniczący podkomisji?
Poseł Łukasz Zbonikowski (PiS):
Uważam, że uwaga Biura Legislacyjnego jest zasadna. Jestem za zastąpieniem w przepisie wyrazu „polegające” na wyraz „podlegające”.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Przewodniczący podkomisji popiera zmianę legislacyjną. Odpowiednia korekta zostanie zawarta w sprawozdaniu Komisji.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 3? Nie słyszę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 3 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 4, w której proponuje się, aby w art. 20:
a) pkt 3 otrzymał brzmienie:
„3) może przekazać jednemu sądowi okręgowemu rozpoznawanie spraw gospodarczych z innego okręgu sądowego z obszaru tej samej apelacji oraz utworzyć odrębne jednostki organizacyjne do spraw gospodarczych (sądy gospodarcze) w sądach rejonowych,”,
b) po pkt 6 kropkę zastąpić przecinkiem i dodać pkt 7 i 8 w brzmieniu:
„7) może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznawanie spraw należących do kompetencji wydziału ksiąg wieczystych w zakresie właściwości więcej niż jednego spośród sądów rejonowych działających w tym samym okręgu sądowym,
8) może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznawanie spraw należących do kompetencji sądów grodzkich w zakresie właściwości więcej niż jednego spośród sądów rejonowych działających w tym samym okręgu sądowym.”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 4?
Poseł Julia Pitera (PO):
Zgłaszam poprawkę do zmiany nr 4 lit. a polegającą na nadaniu temu przepisowi brzmienia:
„Par. 1. Organami sądu są:
1) w sądzie rejonowym – prezes sądu oraz w razie jego powołania, w obszarach określonych w par. 2 kierownik finansowy sądu;
2) w sądzie okręgowym – prezes sądu, kolegium sądu okręgowego oraz, w obszarach właściwości określonych w par. 2 dyrektor sądu okręgowego;
3) w sądzie apelacyjnym – prezes sądu, kolegium sądu apelacyjnego oraz, w obszarach właściwości określonych w par. 2 dyrektor sądu apelacyjnego;”.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy Biuro Legislacyjne otrzymało poprawki na piśmie?
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS Monika Bies-Olak:
Nie.
Poseł Julia Pitera (PO):
Cały zestaw poprawek został przekazany do Biura Legislacyjnego jakiś czas temu.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy inni posłowie posiadają cały zestaw poprawek dostarczony przez panią poseł Julię Piterę? Nie widzę, żeby wszyscy posłowie mieli teksty poprawek. W celu rozdania wszystkim członkom Komisji doręczonych poprawek, zarządzam 3 minuty przerwy.
[Po przerwie]
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Wznawiam posiedzenie Komisji po przerwie.
Czy przedstawiciel rządu mógłby wyrazić opinię na temat poprawki zgłoszonej przez poseł Julię Piterę?
Naczelnik Wydziału Prawa Państwowego i Administracyjnego MS Wojciech Ulitko:
W ocenie rządu zgłoszona poprawka nie zasługuje na uwzględnienie. Propozycja przygotowana przez rząd i przyjęta w sprawozdaniu podkomisji zmiany art. 27 par. 1 jest poprawna legislacyjnie i całkowicie zrozumiała dla adresata tej normy. Od siebie dodam, że bardzo trudno jest mi zrozumieć, jaki cel ma zgłoszona propozycja oraz na czym dokładnie ma polegać jej wartość merytoryczna?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Propozycja zgłoszona przez poseł Julię Piterę jest dość ryzykowana. Rozwiązanie przyjęte w projekcie oraz sprawozdaniu podkomisji odpowiada obowiązującej konstrukcji art. 21. Przepis ten z prezesa sądu czyni organ o powszechnej kompetencji, z kolegium w sądzie okręgowym oraz apelacyjnym czyni organ samorządowy. Obydwa te organy uznawane są jako organy sędziowskie. Natomiast odrębnie traktowany jest dyrektor i kierownik finansowy sądu, którzy także są organami sądu, ale w bardzo określonym zakresie. Wymienienie łącznie tych wszystkich trzech podmiotów, jako organów sądu, nie odpowiada dotychczas kreowanej filozofii ustawy. Filozofia ta opiera się na zasadzie, że sędziowie tworzą organy sądowe, a oprócz tego dodany jest im organ finansowy. Aktualnie proponuje się, aby organy finansowe były równorzędne organom sądowym, chociaż mają zupełnie inny zakres kompetencji. Resort sprawiedliwości negatywnie ocenia tego rodzaju propozycję, opowiadając się konsekwentnie się za zasadą przyjętą w ustawie o ustroju sądów powszechnych. Na marginesie dodam od siebie, że każda tego typu zmiana konstrukcji od razu wywołuje wątpliwości co do intencji wnioskodawcy? Od razu także musimy zastanawiać się, jaka ma być rzeczywista pozycja poszczególnych organów sądowych. Apeluję o pozostawienie dotychczasowej konstrukcji art. 21, z uzupełnieniem wynikającym z przedłożenia rządowego.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Uwagi zgłaszane przez wnioskodawczynię poprawki oraz prokuratora Marka Sadowskiego są słuszne, ale dotyczą art. 21 opisanego w zmianie nr 5, a Komisja aktualnie omawia zmianę nr 4 dotyczącą art. 20.
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Propozycja poseł Julii Pitery została zgłoszona przedwcześnie.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Zgadza się. Najpierw dokończymy rozpatrywanie zmiany nr 4, a dopiero później będziemy omawiali poprawkę nr 5, z dodatkową propozycją poseł Julii Pitery.
Jeszcze raz pytam, czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 4? Nie słyszę żadnych propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 4 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 5, w której proponuje się, aby w art. 21:
a) w par. 1 po pkt 3 kropkę zastąpić przecinkiem i dodać pkt 4 w brzmieniu:
„4) dyrektor sądu apelacyjnego oraz dyrektor sądu okręgowego, a w sądzie rejonowym, w razie jego powołania, kierownik finansowy sądu w obszarach określonych w par. 2.”,
b) par. 2 otrzymał brzmienie:
„Par. 2. Zadania przypisane kierownikowi jednostki na podstawie odrębnych przepisów w zakresie finansowym i gospodarczym, kontroli finansowej, gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz audytu wewnętrznego, w tych obszarach, wykonuje dyrektor danego sądu, a w sądzie rejonowym, w razie powołania, kierownik finansowy sądu.”.
Jak rozumiem tego przepisu dotyczyła propozycja poseł Julii Pitery, oraz uwagi wypowiedziane przez prokuratora Marka Sadowskiego?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Zgadza się.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś chciałby się jeszcze wypowiedzieć na temat poprawki poseł Julii Pitery?
Przedstawiciel Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA” Waldemar Żurek:
Stowarzyszenie, które reprezentuję, od samego początku prac nad nowelizacją twierdziło, że umieszczenie i zblokowanie w jednym przepisie organów czysto sędziowskich tj. prezesa sądu i kolegium sądu razem z organem pomocniczym, jakim jest organ finansowy, jest złym pomysłem. Uważamy, że rozwiązanie przyjęte w poprzedniej ustawie było bardziej uzasadnione i oddawało realny podział władzy, jaki jest w sądach. Dodatkowo uważamy, że tamto rozwiązanie sprawdziło się w praktyce. Powszechnie wiadomo, że sąd jest pewnego rodzaju konglomeratem organów. Wykonuje on po części władzę pochodzącą z minowania ministra, czyli przedstawiciela władzy rządowej, a także wykonuje władzę sądowniczą poprzez niezawisłych sędziów. Tym samym zdefiniowanie w jednym przepisie odmiennych organów sądów, ich zblokowanie, bez wyznaczenia zakresu wzajemnych oddziaływań, jest złym pomysłem.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Uwagi przedstawiciela stowarzyszenia sędziów są ciekawe, ale zarówno poprawka poseł Julii Pitery, jak i rozwiązanie rządowe, zakładają pomieszanie tych organów w jednym przepisie. Jednak poza szczegółowymi uwagami dotyczącymi organów w sądzie została przedstawiona uwaga natury ogólnej i dlatego zapytam: czy rząd chciałby się do niej odnieść?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Podzielamy pogląd przedstawiciela organizacji zawodowej sędziów. W praktyce oddzielamy organ sądu złożony z sędziów od organu sądu, który jest powoływany w innym trybie. Zakres działania tego organu jest zawężony i nie łączy się z obszarami działania prezesa sądu i jego kolegium. Uważamy, że taki podział jest wyrazem pewnego konstytucyjnego rozdzielenia funkcji w sądach, co związane jest z samorządnością sądów i niezależnością sędziów.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś jeszcze chciałby się wypowiedzieć na temat poprawki poseł Julii Pitery? Nie widzę zgłoszeń.
Wobec braku zgłoszeń do dyskusji pozwolę sobie na sformułowanie pytania do przedstawicieli Biura Legislacyjnego. W mojej ocenie poprawka poseł Julii Pitery dotyczy par. 1, a tym samym nie stoi w kolizji z propozycjami rządowymi zawartymi w sprawozdaniu. Propozycje rządowe dotyczą dodania pkt 4, po istniejących punktach 1-3, natomiast poprawka dotyczy zmiany brzmienia par. 1. Czy najpierw należy głosować poprawkę poseł Julii Pitery, a dopiero potem propozycję rządową, czy może odwrotnie?
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS Maria Iwaszkiewicz:
Biuro Legislacyjne także ma wątpliwości w tej sprawie. Te wątpliwości są skutkiem sformułowania użytego w poprawce. Wyraźnie zostało w niej napisane, że: „par. 1 otrzymuje brzmienie”. Zasady techniki prawodawczej przewidują, że przy użyciu tego typu sformułowań wyklucza się stanowczo całą resztę istniejącego przepisu, nadając mu jedynie brzmienie zawarte w cudzysłowie. Przy takiej interpretacji poprawki poseł Julii Pitery jest ona dalej idąca w skutkach i dlatego dopiero po udzieleniu jej przez Komisję negatywnej rekomendacji może być głosowana propozycja rządowa.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z członków Komisji jest za przyjęciem poprawki poseł Julii Pitery?
Stwierdzam, że przy 6 głosach za, 8 przeciwnych, oraz braku wstrzymujących się, poprawka nie uzyskała poparcia Komisji.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 5? Nie słyszę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 5 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 6, w której proponuje się, aby w art. 22:
a) po par. 1 dodać par. 1a w brzmieniu:
„Par. 1a. Prezes sądu apelacyjnego ustala podział czynności w sądzie apelacyjnym, a prezes sądu okręgowego w sądzie okręgowym i w sądach rejonowych działających w okręgu sądowym, najpóźniej do końca listopada każdego roku, a także określa zasady zastępstw sędziów i referendarzy sądowych oraz zasady przydziału spraw poszczególnym sędziom i referendarzom sądowym, chyba że ustawa stanowi inaczej.”,
b) po par. 5 dodać par. 6 w brzmieniu:
„Par. 6. Jeżeli prezes sądu nie został powołany, jego funkcje wykonuje wiceprezes. W sądzie, w którym powołano więcej niż jednego wiceprezesa, funkcje prezesa wykonuje wiceprezes wyznaczony przez Ministra Sprawiedliwości, a w razie gdy wiceprezes nie został powołany, wyznaczony przez Ministra Sprawiedliwości, sędzia tego lub przełożonego sądu. Wyznaczonym w tym trybie nie może być sędzia, który ostatnio pełnił funkcje prezesa tego sądu”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 6?
Poseł Julia Pitera (PO):
Zgłaszam poprawkę polegającą na wykreśleniu zmiany nr 6 lit a, w brzmieniu z druku nr 1057. Uzasadniam tę propozycję tym, że wskazany przepis dodaje do art. 22 ustawy – Prawo ustroju sądów powszechnych par. 1a, zgodnie z którym podziału czynności między sędziów w sądzie apelacyjnym ma dokonywać prezes tego sądu (a w sądzie okręgowym i rejonowym – właściwy prezes sądu okręgowego). Podział czynności to np. przypisanie sędziego do konkretnego wydziału (cywilny, karny etc.). Taki stan rzeczy stwarza niebezpieczeństwo stosowania przez prezesa sądu nacisku na sędziego. W obawie przed przeniesieniem do innego wydziału sędzia nie będzie niezawisły zwłaszcza, jak po 10 lat orzekania w sprawach karnych, przeniesienie się go do rozpoznawania spraw cywilnych.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Jak dobrze rozumiem poprawka zmierza do wykreślenia dodawanego par. 1a?
Poseł Julia Pitera (PO):
Tak.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy przedstawiciel rządu mógłby wyrazić opinię na temat poprawki zgłoszonej przez poseł Julię Piterę?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Zmiana oznaczona nr 6 należy do propozycji bardzo istotnych dla całego przedłożenia rządowego zawartego w druku nr 1057.
Problem z podziałem czynności we wszystkich sądach z wyjątkiem sądu rejonowego, dla którego podział czynności przygotowuje i uchwala kolegium sądu okręgowego, polega na tym, że obecnie za wszystkie czynności jest odpowiedzialny prezes sądu. Natomiast ustawa przekazuje organowi, jakim jest kolegium sądu, uprawnienie do dokonywania podziału czynności. Tym samym podziału dokonuje kolegium, ale za te czynności jest odpowiedzialny prezes. Kto inny decyduje, a kogo innego pociąga się do odpowiedzialności za te decyzje. Przypominam, że kolegium sądu jako ciało zbiorowe nie ponosi odpowiedzialności osobistej za podejmowane decyzje. Warto także dodać, że praktyka w tej mierze jest taka, że projekty podziału czynności są opracowywane przez prezesów sądów i uchwalane, w większości bez korekt, przez kolegia sądów. Czasami zdarza się, że kolegia zmieniają propozycje przygotowane przez prezesa. W takiej sytuacji prezes nie ma żadnego środka, który mógłby spowodować przywrócenie jego propozycji. Oczywiście, zarówno w systemie jednoosobowego kierowania, jak i przy kierowaniu kolegialnym może dochodzić do błędów. Błędy takie mogą być wyrazem: nieroztropności, mobbingu, złośliwości lub szykan. Przed takimi błędami nie chroni ani zasada jednoosobowego kierownictwa i ponoszenia odpowiedzialności, ani reguła zbiorowego kierowania przy jednoosobowej odpowiedzialności za efekty decyzji podejmowanych przez kolegium. Dlatego nie uważam, że argumenty poseł Julii Pitery są zasadne. Prezesi sądów nie będą, w drodze szykan lub złośliwie, przenosić wieloletnich sędziów – karnistów do orzekania w wydziale cywilnym. Takie działanie będzie można uznać za niekorzystne nie tylko dla przenoszonego sędziego, ale przede wszystkim za szkodzące wymiarowi sprawiedliwości i niekorzystne dla sądu, którego prezes podejmuje takie nieroztropne decyzje.
Założeniem przedstawionego projektu rządowego jest przede wszystkim zwiększenie odpowiedzialności prezesów sądów za prawidłowe funkcjonowanie sądu. Podkomisja w trakcie swoich prac przychyliła się do poparcia tej idei. Zwiększenie tej odpowiedzialności ma się odbyć poprzez przyjęcie takich rozwiązań, które wprost godziłyby w konstytucyjne zasady dotyczące wymiaru sprawiedliwości. W mojej ocenie, projekt stara się zachować spełnienie tego celu. Oczywiście rozumiem obawy poseł Julii Pitery, że wątpliwości dotyczące silnej pozycji prezesa sądu mogą zagrażać pracy sądu, ale twierdzę, że takie same skutki może stwarzać kolegialne zarządzanie sądami.
Na marginesie pragnę dodać, że podziały czynności w sądach uchwalane są na dany rok. Taka uchwała nie jest obowiązującym prawem. Taki zakresy czynności trzeba często zmieniać, gdyż sędziowie awansują i przechodzą do innych sądów, zdarzają się także losowe przypadki lub sędziowie sami zmieniają specjalności. W tym miejscu warto dodać, że specjalizacja jest kwestią praktyki, której sędziowie nie nabywają w drodze nadania. Co innego oznacza powołanie sędziego, które następuje do konkretnego sądu danego szczebla, a zarazem określonego miejsca służbowego, a co innego do konkretnego wydziału? W tej sytuacji na wątpliwości poseł Julii Pitery można odpowiedzieć, że sędzia przez cały czas służby powinien być przygotowany do zmiany specjalności, choć takie działanie nie jest pożądane i praktykowane. Z moich informacji wynika, że jeżeli dokonuje się przesunięć, to robi się to jedynie między podobnymi wydziałami np. z cywilnego do gospodarczego, gdzie stosowane są zbliżone procedury.
Oceniając poprawkę, należy stwierdzić, że składa się na nią wiele zmian. Do nich należy zaliczyć propozycje dotyczące kształtowania podziału czynności w sądach rejonowych, okręgowych i apelacyjnych, a także związane z nimi konsekwencje dotyczące kompetencji prezesów sądów, a także kolegiów.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś chciał się wypowiedzieć na temat poprawki poseł Julii Pitery?
Przedstawiciel Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA” Waldemar Żurek:
Krajowa Rada Sądownictwa, po dokonaniu oceny zgłoszonych propozycji, zajęła stanowisko podobne do tego jakie zajęło Stowarzyszenie Sędziów Polskich „IUSTITIA”. Podstawą tej oceny jest całkowite poparcie dla poprawki poseł Julii Pitery. Wynika ono ze znajomości praktyki funkcjonowania polskich sądów. W sądach, gdzie prezes ma bardzo silną, jednoosobową władzę może dojść do wypaczeń, o których była mowa w uzasadnieniu poprawki. Uważamy, że należy zapewnić, aby nie dochodziło do takich wypaczeń. Warto także przypomnieć o jeszcze jednym argumencie, o którym nie było jeszcze mowy choć jest on niezwykle ważny. W Polsce istnieją duże sądy okręgowe, które mają pod sobą kilkanaście sądów rejonowych, położonych poza terenem ich siedziby. Ustalając zakres czynności w takich sądach, przedstawiciele jego kolegium są bardzo dobrym przekaźnikiem istotnych informacji o planowania pracy. Sądy są przecież sfeminizowane i dlatego wielu sędziów oraz pracowników planuje urlopy macierzyńskie. Organ, jakim jest kolegium sądu, składające się z wielu członków będących przedstawicielami sądów rejonowych, wie o tego typu planach, natomiast prezes sądu nie ma takiej wiedzy. Sąd jest dużym przedsiębiorstwem i jego prezes musi brać pod uwagę tego rodzaju okoliczności.
Oprócz wymienionych obaw nasz dodatkowy niepokój budzi propozycja przekazania nadmiernej władzy prezesom sądów. Znam wiele sądów i do tej pory nie spotkałem się z przypadkiem, żeby kolegium podjęło jakąś uchwałę na przekór prezesowi sądu. Najczęściej między prezesem, a kolegium istnieje ścisła współpraca i ten model współdziałania sprawdza się. W momencie gdyby prezes sądu, nie licząc się z zdaniem innych sędziów, narzucał swoją wolę, mogłyby spotkać się z przejawami oporu. Dotychczas funkcjonowała dobra współpraca i nie ma podstaw, żeby to zmieniać.
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Wystąpienie sędziego Waldemara Żurka zmusza mnie do udzielenia mu odpowiedzi. Model funkcjonowania sądów widziany z dołu wydaje się czasem bardziej idealny od zauważanego z wyższego poziomu. Każdy punkt widzenia wynika z zajmowanej pozycji. Nie mogę się także zgodzić z argumentem, że o pewnych sprawach kolegium wie znaczniej lepiej niż prezes. Kolegium nie ma monopolu na wiedzę. Prezes, który prawidłowo wykonuje swoje obowiązki, dysponuje wykazem służbowym sędziów w podległym mu sądzie oraz sądach rejonowych, gdzie są zapisane wszystkie dane dotyczące urlopów macierzyńskich, dłuższej absencji, delegacjach do ministerstwa, delegowaniu do innych sądów itd. Właśnie taki wykaz jest podstawą do ustalenia, kto ma możliwości orzecznicze w danym okresie i gdzie dany sędzia powinien się znaleźć? Po drugie, zwłaszcza w dużych okręgach kolegium nie jest pełną reprezentacją wszystkich sądów rejonowych, a tym samym wiedza poszczególnych jego członków nie jest pełna. W takich przypadkach prezes ma więcej informacji o tym, co dzieje się w podległych ma sądach. Dzięki temu przy pomocy swoich służb informacyjnych: wizytatorów, przewodniczących wydziału, a także prezesów sądów rejonowych może on ustalić projekt podziału czynności. Komisja musi zdecydować, czy będziemy wzmacniać zasadę jednoosobowego kierownictwa w sądach, czy może pozostawiamy całą tę sprawę bez zmian. Przypominam, że wzmacniane jednoosobowe kierownictwo nie wywodzi się spoza korpusu sędziowskiego, ponieważ prezes sądu jest pierwszym wśród równych. Prezes nadal ma takie same prawa i obowiązki jak inni sędziowie. Szczególna jego rola daje o sobie znać jedynie na niwie administracyjnej. Cały ten problem nie dotyczy w istocie wiedzy o faktach z życia innych sędziów, gdyż takimi samymi informacjami dysponuje prezes jak i kolegium.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Abstrahując od tematu dyskusji, pragnę poinformować, że sala, w której obraduje Komisja jest jeszcze zarezerwowana tylko przez godzinę. Nie chcę ograniczać debaty, ale zwracam uwagę, że w momencie, gdy sprawozdanie nie zostanie rozpatrzone przez najbliższą godzinę, to dalsza praca nad nim może być kontynuowana dopiero na następnym posiedzeniu.
Czy są kolejne zgłoszenia do dyskusji?
Przedstawiciel Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA” Waldemar Żurek:
Odpowiadając prokuratorowi Markowi Sadowskiemu, pragnę stwierdzić, że w rzeczywistości prezes sądu nie będzie robił wywiadu, która z jego pracownic jest w ciąży. Natomiast członkowie kolegium, którzy z reguły są wybierani przez kilka sądów rejonowych, dysponują taką wiedzą. Zwracam uwagę, że ewentualne pytanie prezesa sądu, która z jego pracowników w najbliższym czasie zamierza mieć dziecko, może być odebrane jako mobbing.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś jeszcze chciałby się wypowiedzieć na temat poprawki poseł Julii Pitery? Nie widzę zgłoszeń.
Zwracam uwagę, że najpierw będziemy głosować poprawkę poseł Julii Pitery, a jeżeli ta propozycja nie uzyska poparcia, rozpatrzona będzie propozycja rządowa.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z członków Komisji jest za przyjęciem poprawki poseł Julii Pitery?
Stwierdzam, że przy 6 głosach za, 8 przeciwnych, oraz braku wstrzymujących się, poprawka nie uzyskała poparcia.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 6? Nie słyszę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 6 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 7, w której proponuje się, aby w art. 24 par. 1 otrzymał brzmienie:
„Par. 1. Prezesa sądu okręgowego powołuje Minister Sprawiedliwości spośród sędziów sądu apelacyjnego albo sądu okręgowego, po zasięgnięciu opinii zgromadzenia ogólnego sędziów okręgu i opinii prezesa przełożonego sądu apelacyjnego.”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 7?
Przedstawiciel Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA” Waldemar Żurek:
Wiem, że Komisja zajęła się już rozpatrywaniem zmiany nr 7, ale nie zdążyłem zgłosić jeszcze jednej uwagi do zmiany nr 6.
Warto przypomnieć, że w przypadku, gdy prezes sądu z jakichś względów nie wykonuje pewnych funkcji, to automatycznie przejmuje je wiceprezes. W sądzie, gdzie powołano więcej niż jednego wiceprezesa, funkcję prezesa wykonuje wiceprezes wyznaczony przez ministra sprawiedliwości. Stowarzyszenie, które reprezentuję, proponuje rozważyć ewentualną zmianę, dzięki której funkcję prezesa pełniłby najstarszy stażem wiceprezes. Obawiamy się, że może zdarzyć się, że minister nie będzie uruchamiał procedury wyłaniania prezesa i w ten sposób będzie zarządzał sądem poprzez wiceprezesów. Z naszych obserwacji wynika, że czasem podobnego typu sytuacje mają miejsce w dużych jednostkach Policji. To jest propozycja, która ewentualnie mogłaby zostać wykorzystana przy innej nowelizacji ustawy, lub na późniejszych etapach prac nad rozwiązaniami z druku nr 1057.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
To jest informacja, którą można wykorzystać ewentualnie w debacie, w trakcie drugiego czytania projektu ustawy.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 7? Nie widzę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 7 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 8, w której proponuje się, aby w art. 25 par. 1 i 2 otrzymały brzmienie:
„Par. 1. Prezesa sądu rejonowego powołuje Minister Sprawiedliwości spośród sędziów sądu okręgowego albo sądu rejonowego, po zasięgnięciu opinii kolegium przełożonego sądu okręgowego i prezesa przełożonego sądu okręgowego.
Par. 2. Do powołania prezesa sądu rejonowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 23 par. 2-5, z tym że termin do wydania opinii przez kolegium wynosi 14 dni.”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 8?
Poseł Julia Pitera (PO):
Do zmiany nr 8 zgłaszałam poprawkę, ale widzę, że propozycja ta została zaakceptowana przez podkomisję. Moja poprawka, tym samym, stała się bezprzedmiotowa.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy są inne propozycje zmian lub korekt? Nie widzę zgłoszeń.
Stwierdzam, że zmiana nr 8 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 9, w której proponuje się, aby w art. 26 par. 2 otrzymał brzmienie:
„Par. 2. Prezes i wiceprezes sądu rejonowego są powoływani na okres czterech lat, najwyżej na dwie kolejne kadencje.”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 9? Nie widzę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 9 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 10, w której proponuje się, aby w art. 29:
a) w par. 1 pkt 1 otrzymał brzmienie:
„1) na wniosek prezesa sądu apelacyjnego wyraża opinię o projekcie podziału czynności w sądzie apelacyjnym, zasad zastępstw sędziów, a także zasad przydziału spraw poszczególnym sędziom,”,
b) par. 2 uchyla się”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 10?
Poseł Julia Pitera (PO):
Zgłaszam poprawkę polegającą na wykreśleniu całej zmiany nr 10, w brzmieniu z druku nr 1057. Skutek propozycji rządowej dotyczącej art. 29 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych jest taki, że kolegium sądu apelacyjnego nie będzie już ustalać podziału czynności między sędziów, a jedynie je opiniować. Zdaniem wnioskodawców poprawki takie rozwiązanie jest złym pomysłem.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Mam pytanie do przedstawicieli Biura Legislacyjnego, czy poprawka poseł Julii Pitery jest rozwiązaniem dalej idącym od propozycji rządu i należy głosować ją w pierwszej kolejności?
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS Maria Iwaszkiewicz:
Rozwiązanie likwidujące całą zmianę nr 10 jest dalej idące od propozycji modyfikacji treści art. 29. Dlatego poprawka poseł Julii Pitery Powinna być głosowana w pierwszej kolejności.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy przedstawiciel rządu mógłby wyrazić opinię na temat poprawki zgłoszonej przez poseł Julię Piterę?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Dyskutowanie nad przedstawionym rozwiązaniem jest bezprzedmiotowe, ponieważ już w głosowaniu nad zmianą nr 6 zdecydowaliśmy, że prezes sądu będzie odpowiedzialny za podział czynności w sądzie. Tym samym przyjęcie zmiany nr 10 jest konsekwencją wcześniej przyjętej regulacji. Gdyby zmiana nr 10 została usunięta, tak jak to proponuje poseł Julia Pitera, to okazałoby się, że w sądach są dwa organy odpowiedzialne za to samo. Zwracam także uwagę, że w sprawozdaniu jest jeszcze kilka zmian będących konsekwencją przyjęcia przez Komisję zmiany nr 6.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
W momencie głosowania zmiany nr 6 powinno zostać wskazane, które z nowelizowanych przepisów są konsekwencją przyjęcia tej poprawki. Wszystkie te poprawki powinny być głosowane łącznie. Proponuję, aby poseł Julia Pitera wycofała się ze swojej propozycji i proponowane poprawki złożyła do łącznego rozpatrzenia w trakcie drugiego czytania.
Poseł Julia Pitera (PO):
Zgadzam się z propozycją przewodniczącego, wycofuję poprawkę zgłoszoną do zmiany nr 10.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Poprawka do zmiany nr 10 została wycofana.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 10? Nie widzę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 10 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 11, w której proponuje się, aby w art. 30 par. 1 otrzymał brzmienie:
„Par. 1. Kolegium sądu okręgowego składa się z czterech do ośmiu członków, wybieranych przez zgromadzenie ogólne sędziów okręgu, spośród jego członków, będących sędziami sądu okręgowego oraz z prezesa sądu okręgowego. Liczbę członków kolegium pochodzących z wyboru ustala zgromadzenie ogólne sędziów okręgu”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 11?
Poseł Julia Pitera (PO):
Zgłaszam poprawkę polegającą na wykreśleniu całej zmiany nr 11, w brzmieniu z druku nr 1057. Propozycja rządu zmierza do wyeliminowania ze składu kolegiów sądów okręgowych przedstawicieli sądów rejonowych. W praktyce sędziowie ci rozpatrują większość spraw. Przypominam, że w sądach rejonowych nie ma kolegiów i dlatego przyjęcie rozwiązania rządu pozbawia sędziów sądów rejonowych jakiegokolwiek wpływu na samorządność sędziowską.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy przedstawiciel rządu mógłby wyrazić opinię na temat poprawki zgłoszonej przez poseł Julię Piterę?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Jesteśmy przeciwni propozycji poseł Julii Pitery. Muszę także dodać, że propozycja rządu nie eliminuje sędziów sądu rejonowego ze składu kolegium sądu rejonowego, ale jedynie zmniejsza ich udział. Przypominam także, że kolegium nie jest ciałem reprezentatywnym dla sądów rejonowych, gdyż realnie nie ma możliwości zapewnienia uczestnictwa w kolegium przedstawicielom wszystkich sądów rejonowych. Taka sytuacja nie była możliwa, w aktualnym stanie prawnym i nie zmieni tego także zmiana proponowana aktualnie przez resort sprawiedliwości. Co więcej, pragnę przypomnieć, że kolegium sądu okręgowego jest organem tego sądu, a nie sądu rejonowego. Udział sędziów sądów rejonowych w kolegium sądu okręgowego jest rodzajem kurtuazji, a nie wymogiem lub zasadą czy normą konstytucyjną. Konstytucja nie zajmuje się kwestią kolegialnego zarządzania sądami. Przypominam także, że kolegium nie jest rodzajem samorządu.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś jeszcze chciałby się wypowiedzieć na temat poprawki poseł Julii Pitery? Nie widzę zgłoszeń.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z członków Komisji jest za przyjęciem poprawki poseł Julii Pitery?
Stwierdzam, że przy 5 głosach za, 9 przeciwnych, oraz braku wstrzymujących się, poprawka nie uzyskała poparcia.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 11? Nie widzę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 11 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 12, w której proponuje się, aby w art. 31:
a) w par. 1 pkt 1 otrzymał brzmienie:
„1) na wniosek prezesa sądu okręgowego wyraża opinię o projekcie podziału czynności w sądzie okręgowym i sądach rejonowych, działających w okręgu sądowym, zasad zastępstw sędziów i referendarzy sądowych, a także zasad przydziału spraw poszczególnym sędziom oraz referendarzom sądowym,”,
b) par. 3 uchyla się;”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 12?
Poseł Julia Pitera (PO):
Zgłaszam poprawkę polegającą na wykreśleniu całej zmiany nr 12, w brzmieniu z druku nr 1057. Wprowadzenie propozycji rządowej spowoduje, że kolegium sądu okręgowego nie będzie już ustalać podziału czynności między sędziów, a jedynie je opiniować.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy przedstawiciel rządu mógłby wyrazić opinię na temat poprawki zgłoszonej przez posłankę Julię Piterę?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Znowu mamy do czynienia sytuację podobną, jak w przypadku rozpatrywania poprawki nr 10. Dyskutowanie nad przedstawionym rozwiązaniem jest również bezprzedmiotowe, ponieważ przyjmując zmianę nr 6 Komisja zdecydowała, że prezes sądu, a nie kolegium, będzie odpowiedzialny za podział czynności w sądzie.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Jak rozumiem, tak jak w przypadku zmiany nr 10, poprawka będzie zgłoszona w trakcie drugiego czytania?
Poseł Julia Pitera (PO):
Tak, wycofuję poprawkę dotyczącą zmiany nr 12
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Poprawka do zmiany nr 12 została wycofana.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 12? Nie widzę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 12 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 13, w której proponuje się, aby art. 32 otrzymał brzmienie:
„Art. 32. Par. 1. Dyrektora sądu apelacyjnego, dyrektora sądu okręgowego oraz kierownika finansowego sądu rejonowego, powołuje i odwołuje odpowiednio – na wniosek prezesa danego sądu apelacyjnego, okręgowego albo rejonowego, Minister Sprawiedliwości.
Par. 2. We wniosku, o którym mowa w par. 1, prezes danego sądu przedstawia Ministrowi Sprawiedliwości kandydata do objęcia stanowiska, który został wyłoniony w drodze konkursu na pierwszym miejscu według kolejności.
Par. 3. Przed powołaniem na stanowisko dyrektora sądu apelacyjnego, dyrektora sądu okręgowego oraz kierownika finansowego sądu rejonowego Minister Sprawiedliwości zasięga informacji z Krajowego Rejestru Karnego oraz zwraca się do właściwego komendanta wojewódzkiego Policji o nadesłanie informacji o kandydacie do objęcia danego stanowiska, zawierającej istotne dla oceny spełniania wymogu nieposzlakowanej opinii, dane o:
1) zachowaniach świadczących o naruszeniu przez niego porządku prawnego,
2) kontaktach ze środowiskami przestępczymi lub grupami środowiskowymi patologii społecznej i o charakterze tych kontaktów,
3) okolicznościach wskazujących na uzależnienie od alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych.
Par. 4. Przedstawiając informację, o której mowa w par. 3, właściwy komendant wojewódzki Policji przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości wszystkie zebrane materiały, służące do sporządzenia informacji.
Par. 5. O treści informacji uzyskanej od właściwego komendanta wojewódzkiego Policji Minister Sprawiedliwości zawiadamia kandydata, najpóźniej w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji.
Par. 6. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i tryb oraz zakres uzyskiwania i sporządzania informacji przez komendanta wojewódzkiego Policji o kandydacie do objęcia stanowiska, o którym mowa w par. 1, mając na względzie sprawność uzyskiwania informacji, dbałość o ochronę dóbr osobistych kandydatów oraz innych praw i wolności chronionych konstytucyjnie, a także potrzebę oceny spełnienia przez kandydatów warunku nieposzlakowanej opinii.
Par. 7. W przypadku odmowy powołania dyrektora sądu albo kierownika finansowego sądu, o których mowa w par. 1, właściwy prezes sądu może złożyć wniosek o powołanie na dane stanowisko następnego z kandydatów wyłonionych w drodze konkursu albo ponownie zarządza konkurs.
Par. 8. Minister Sprawiedliwości może odwołać dyrektora lub kierownika finansowego, o których mowa w par. 1, także z własnej inicjatywy, po zasięgnięciu opinii prezesa danego sądu.
Par. 9. Minister Sprawiedliwości, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy, takie jak wielkość sądu i rozmiary jego zadań, może powołać zastępcę dyrektora sądu apelacyjnego, zastępcę dyrektora sądu okręgowego lub zastępcę kierownika finansowego sądu rejonowego. Przepisy par. 1-8 stosuje się odpowiednio.
Par. 10. W sądzie, w którym nie powołano zastępcy, o którym mowa w par. 9 prezes danego sądu, na wniosek dyrektora lub kierownika finansowego, po uzyskaniu zgody Ministra Sprawiedliwości, wyznacza osobę upoważnioną do wykonywania obowiązków tego organu w określonym czasie lub w określonym zakresie.
Par. 11. W sądzie rejonowym, w którym nie powołano kierownika finansowego, Minister Sprawiedliwości, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy, takie jak wielkość sądu rejonowego i rozmiary jego zadań, może powierzyć dyrektorowi sądu okręgowego, na obszarze którego działa dany sąd rejonowy, wykonywanie zadań w zakresie planowania i wykonywania budżetu oraz dysponowania środkami budżetu tego sądu rejonowego”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 13?
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS Maria Iwaszkiewicz:
Mamy uwagę dotyczącą par. 6 w zmianie nr 13. W trakcie prac podkomisji nad par. 3 zostało ustalone, jakie informacje można zbierać na temat kandydata, przed jego powołaniem na stanowisko dyrektora lub kierownika. Natomiast przez nasze niedopatrzenie z par. 6 nie została usunięta delegacja dla Ministra Sprawiedliwości do określenia zakresu sporządzanej informacji. Dlatego zwracamy się o wykreślenie z par. 6 wyrazów „oraz zakres”. Podobna propozycja będzie dotyczyła odpowiednio trzech innych delegacji, w kolejnych proponowanych zmianach. O konieczności dokonania wykreślenia wyrazów będę konsekwentnie przypominać, w momencie rozpatrywania pozostałych zmian.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Jak rząd ocenia propozycję Biura Legislacyjnego?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Popieramy tą propozycję.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy jest sprzeciw wobec propozycji Biura Legislacyjnego? Nie widzę sprzeciwu.
Stwierdzam, że Komisja przyjęła propozycję Biura Legislacyjnego polegającą na wykreśleniu z par. 6 wyrazów: „oraz zakres”.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 13?
Przedstawiciel Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA” Waldemar Żurek:
Mam uwagę do projektowanego par. 7 w zmianie nr 13. Na jednym z posiedzeń podkomisji sędzina Sądu Najwyższego przypomniała, że jeśli podmiot publiczny zarządza konkurs, to osoba, która zajmie pierwsze miejsce, może mieć w rzeczywistości roszczenie dotyczące jej powołania na stanowisko dyrektora finansowego. W naszej ocenie rozwiązanie kreowane w par. 7 stwarza sytuację, że minister bez podania przyczyn może odmówić powołania na dane stanowisko osoby, która wygrała konkurs i powołać następną osobę z listy konkursowej. Przedstawione stanowisko Sądu Najwyższego jest ponoć ugruntowane odpowiednim orzecznictwem. Wspomniana opinia była zgłoszona w trakcie prac podkomisji i dlatego teraz konsekwentnie zwracamy na to uwagę całej Komisji.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy przedstawiciel rządu może dokonać oceny uwagi przedstawionej przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Problem był już szeroko dyskutowany. Polega on na tym, czy rzeczywiście można w ten sposób przeprowadzać konkursy, że nie przesądzają one o uzyskaniu stanowiska, a jedynie są podstawą do wdrożenia następnej procedury zmierzającej do powołania jakiejś osoby na odpowiednie stanowisko. Konkurs opisany w proponowanym rozwiązaniu ma polegać na tym, że Minister Sprawiedliwości nie może powołać na stanowisko dyrektora osoby, która nie została wyłoniona w konkursie. Jednak jest także władny nie powoływać osoby wyłonionej w konkursie. To nie jest standardowy system, a zatem, nie można z góry przesądzić, że w przypadku sporu sądowego roszczenia osoby, która została wyłoniona na pierwszym miejscu w konkursie, jako kandydat na dyrektora sądu, zostaną uwzględnione. W mojej ocenie wynik takiego konkursu nie jest bezwzględnym źródłem nawiązania stosunku pracy. Szanuję bardzo poglądy w sprawach prawa pracy pani sędziny Romer, wieloletniego sędziego Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego, ale zaprezentowana przez nią opinia nie jest ostateczna i jednoznaczna. Moim zdaniem ustawodawca może uregulować zasady przeprowadzania konkursu o szczególnym charakterze odmiennie niż jest to unormowane w przepisach należących do innych gałęzi prawa.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś chciałby sformułować jakąś poprawkę w związku z wypowiedzą przedstawiciela Stowarzyszenia Sędziów Polskich? Nie widzę zgłoszeń.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 13? Nie widzę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 13 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 13, w której proponuje się, aby po art. 32 dodać art. 32a w brzmieniu:
„Art. 32a. Par. 1. Dyrektorów i kierownika finansowego, o których mowa w art. 32 par. 1, oraz ich zastępców, powołuje się spośród kandydatów, którzy:
1) posiadają wykształcenie wyższe magisterskie,
2) posiadają co najmniej 5-letni staż pracy, w tym co najmniej 2 lata na stanowisku kierowniczym,
3) posiadają obywatelstwo polskie, mają pełną zdolność do czynności prawnych i korzystają z pełni praw publicznych,
4) nie byli karani za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe,
5) nie byli karani zakazem pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 i Nr 249, poz. 2104 oraz z 2006 r. Nr 79, poz. 551),
6) posiadają nieposzlakowaną opinię,
7) wyróżniają się wiedzą teoretyczną i doświadczeniem w dziedzinie finansów publicznych, prowadzenia inwestycji i gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz
8) przeciwko którym nie jest prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.
Par. 2. W celu wyłonienia kandydatów na stanowiska, o których mowa w art. 32 par. 1 i 9, konkurs zarządza i przeprowadza prezes danego sądu apelacyjnego, okręgowego albo rejonowego.
Par. 3. Prezes danego sądu publikuje ogłoszenie o konkursie na wolne stanowisko dyrektora albo kierownika finansowego tego sądu w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim. Ogłoszenie powinno zawierać oznaczenie stanowiska, wymagane kwalifikacje, wykaz niezbędnych dokumentów, miejsce i termin składania wniosków, zakres konkursu i kryteria ocen.
Par. 4. Informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do konkursu, stanowią informację publiczną, w zakresie objętym wymaganiami określonymi w ogłoszeniu o konkursie.
Par. 5. Po upływie terminu do składania dokumentów, określonego w ogłoszeniu o konkursie, prezes danego sądu niezwłocznie publikuje na stronie internetowej danego sądu oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie danego sądu listę kandydatów, którzy spełniają wymagania formalne określone w tym ogłoszeniu. Lista ta zawiera imię i nazwisko kandydata oraz jego miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Par. 6. Konkurs przeprowadza komisja konkursowa powołana przez prezesa danego sądu. Członkiem komisji konkursowej może być wyłącznie osoba dająca rękojmię bezstronnego pełnienia tej funkcji w interesie sądu. Komisji przewodniczy prezes danego sądu.
Par. 7. Do komisji konkursowej nie może być powołana osoba kandydująca na stanowisko dyrektora albo kierownika finansowego, osoba będąca małżonkiem, krewnym lub powinowatym osoby kandydującej na to stanowisko albo pozostająca wobec niej w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności.
Par. 8. W toku konkursu sprawdzeniu podlegają kwalifikacje, wiedza, predyspozycje oraz umiejętności niezbędne do wykonywania zadań na stanowisku dyrektora albo kierownika finansowego sądu.
Par. 9. Członkowie komisji konkursowej mają obowiązek zachowania w tajemnicy informacji dotyczących osób kandydujących na stanowisko dyrektora albo kierownika finansowego sądu, uzyskanych w czasie konkursu.
Par. 10. Po przeprowadzeniu konkursu komisja konkursowa:
1) ustala wynik konkursu, wskazując kolejność kandydatów na stanowisko dyrektora albo kierownika finansowego sądu lub podając przyczyny braku wyboru kandydata,
2) zawiadamia pisemnie osoby, które kandydowały na stanowisko dyrektora albo kierownika finansowego sądu, o wynikach konkursu oraz przekazuje dokumentację z przebiegu konkursu prezesowi danego sądu.
Par. 11. Po zakończeniu konkursu prezes danego sądu udostępnia osobie, która kandydowała na stanowisko dyrektora albo kierownika finansowego sądu, na jej wniosek, informacje o jej indywidualnych wynikach.
Par. 12. W przypadku braku wyboru kandydata prezes danego sądu ponownie zarządza konkurs.
Par. 13. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:
1) organizację, sposób i tryb przeprowadzenia konkursu,
2) skład komisji konkursowej,
3) kryteria oceny kwalifikacji, wiedzy, predyspozycji oraz umiejętności osoby kandydującej na stanowisko dyrektora albo kierownika finansowego sądu,
4) zakres informacji udostępnianych osobie kandydującej i sposób ich udostępniania
– uwzględniając potrzebę zapewnienia obiektywności wyboru, sprawnego przeprowadzenia konkursu, wszechstronnej oceny kwalifikacji kandydatów, powszechnego dostępu do konkursu oraz jawności prac komisji konkursowej”.
Czy są uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 14?
Przedstawicielka Biura Legislacyjnego KS Maria Iwaszkiewicz:
Mamy propozycję do par. 13 pkt 1 polegającą na zastąpieniu wyrazu „przeprowadzenia” na wyraz „przeprowadzania”. Taka zmiana będzie wskazywała na czynność, którą można przeprowadzić wielokrotnie.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy przedstawiciel rządu może dokonać oceny poprawki przedstawionej przez Biuro Legislacyjne?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Podzielam opinię Biura Legislacyjnego. W przepisie powinno chodzić o czynności powtarzalne, a nie przeprowadzaną tylko jeden raz.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
W par. 13 pkt 1 dokonujemy zamiany wyrazu „przeprowadzenia” na wyraz „przeprowadzania”.
Czy jest sprzeciw wobec propozycji Biura Legislacyjnego? Sprzeciwu nie słyszę.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 14? Nie widzę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 14 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 15, w której proponuje się, aby w art. 35:
a) par. 1 otrzymał brzmienie:
„Par. 1. Zgromadzenie ogólne sędziów okręgu składa się z sędziów sądu okręgowego, oraz delegatów sądów rejonowych działających na obszarze właściwości sądu okręgowego, w liczbie odpowiadającej połowie liczby sędziów sądu okręgowego. Delegatów wybiera zebranie sędziów danego sądu rejonowego, na okres dwóch lat. Zebraniu sędziów przewodniczy prezes sądu. Liczbę delegatów sędziów dla każdego sądu rejonowego ustala kolegium sądu okręgowego, w miarę możliwości, proporcjonalnie do liczby sędziów w danym sądzie.”,
b) par. 3 otrzymał brzmienie:
„Par. 3. W przypadku, o którym mowa w par. 2, w sądach rejonowych okręgu i w sądzie okręgowym dokonuje się wyboru przedstawicieli. Liczba przedstawicieli wszystkich sądów rejonowych okręgu odpowiada połowie liczby przedstawicieli sądu okręgowego. Przedstawicieli wybiera zebranie sędziów danego sądu, na okres dwóch lat. Zebraniu sędziów przewodniczy prezes sądu. Liczbę przedstawicieli sędziów dla każdego sądu ustala kolegium sądu okręgowego, w miarę możliwości, proporcjonalnie do liczby sędziów w danym sądzie”.
Poseł Julia Pitera (PO):
Zgłaszam poprawkę polegającą na wykreśleniu całej zmiany nr 15, w brzmieniu z druku nr 1057. Skutkiem propozycji rządowej jest zmniejszenie, z dwóch trzecich do połowy, ogólnej liczby przedstawicieli sądów rejonowych w zgromadzeniu ogólnym sędziów okręgu (tymczasem większość spraw rozpoznają jednak sędziowie rejonowi). Oznaczałoby to nieuzasadnioną deprecjację roli i znaczenia sędziów rejonowych.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy przedstawiciel rządu mógłby wyrazić opinię na temat poprawki zgłoszonej przez poseł Julię Piterę?
Prokurator Prokuratury Krajowej Biura Spraw Konstytucyjnych Marek Sadowski:
Zgromadzenia ogólne są organami samorządu sędziowskiego i w taki sposób została właśnie usytuowana ich rola w ustawie. Aktualnie, po raz pierwszy, tworzy się samorząd sędziowski. Powstanie on na poziomie sądu apelacyjnego oraz sądu okręgowego. Na poziomie sądu apelacyjnego jest on wyłącznie samorządem sędziów tego sądu, a na poziomie sądu okręgowego jest on samorządem wszystkich sędziów tego sądu i przedstawicieli sądów rejonowych. Samorząd ten nie będzie funkcjonował na poziomie sądów rejonowych. Powodem takiego rozwiązania jest to, że sądy rejonowe są bardzo zróżnicowane. Zdarzają się kilkuosobowe sądy rejonowe, ale mamy także do czynienia z wielkimi organizmami, w których pracuje wielu sędziów np. sądy rejonowe w Warszawie lub Krakowie. Zróżnicowanie wielkości tych sądów wpływa na przyjęcie odpowiedniego parytetu dla przedstawicieli tych sądów zasiadających w samorządzie sądu okręgowego? Tego problemu nie ma w samorządzie sądów apelacyjnych, bo jak wcześniej stwierdziłem, nie przewidziano w tym przypadku uczestnictwa sędziów innych, niższych, sądów, chociaż ten samorząd ma istotne kompetencje w stosunku do sądów całej apelacji. Rozwiązaniem tego problemu, zaproponowanym przez resort sprawiedliwości, jest zmniejszenie liczby sędziów sądów rejonowych w zgromadzeniu sędziów sądu okręgowego.
Przewodniczący poseł Cezary Grabarczyk (PO):
Czy ktoś jeszcze chciałby się wypowiedzieć na temat poprawki poseł Julii Pitery? Nie widzę zgłoszeń.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z członków Komisji jest za przyjęciem poprawki poseł Julii Pitery?
Stwierdzam, że przy 4 głosach za, 8 przeciwnych, oraz braku wstrzymujących się, poprawka nie uzyskała poparcia.
Czy są inne uwagi lub zastrzeżenia do treści zmiany nr 15? Nie widzę propozycji.
Stwierdzam, że zmiana nr 15 uzyskała akceptację Komisji.
Przechodzimy do rozpatrzenia treści zmiany nr 16, w której proponuje się, aby w art. 37:
a) po par. 4a dodać par. 4b i 4c w brzmieniu:
„Par. 4b. Odpis pisma zawierającego stwierdzenie uchybienia i zwrócenie uwagi dołącza się do akt osobowych sędziego.
Par. 4c. Po upływie 5 lat od zwrócenia uwagi, na wniosek sędziego, Minister Sprawiedliwości lub prezes właściwego sądu zarządza usunięcie z akt osobowych sędziego odpisu pisma, o którym mowa w par. 4b, jeżeli w tym okresie nie stwierdzono kolejnego uchybienia w zakresie sprawności postępowania sądowego, skutkującego zwróceniem uwagi lub nie wytknięto uchybienia w trybie art. 40 par. 1. W takim przypadku dopuszczalne jest tylko jednoczesne usunięcie z akt osobowych sędziego odpisów wszystkich pism i postanowień, o których mowa w par. 4b i art. 40 par. 3”,
b) po par. 5 dodać par. 5a w brzmieniu: |