Dz.U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114
                                        
                                        
                                       


 
                                     U S T A W A
                            z dnia 17 grudnia 2004 r.
                                        
        o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych




                                        
                                     Dział I
                                 Przepisy ogólne
                                        
                                     Art. 1.
Ustawa określa zasady i zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny
finansów publicznych, organy właściwe oraz postępowanie w sprawach o naruszenie
dyscypliny finansów publicznych.

                                     Art. 2.
Określenia zawarte w dziale II: "finanse publiczne", "środki publiczne",
"jednostka sektora finansów publicznych", "budżet", "plan finansowy", "wydatek",
"dotacja", "rezerwa budżetowa", "sprawozdanie budżetowe" oraz "kontrola
finansowa" mają znaczenie nadane im w ustawie z dnia 26 listopada 1998 r. o
finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148, Nr 45, poz. 391, Nr 65,
poz. 594, Nr 96, poz. 874, Nr 166, poz. 1611 i Nr 189, poz. 1851 oraz z 2004 r.
Nr 19, poz. 177, Nr 93, poz. 890, Nr 121, poz. 1264, Nr 123, poz. 1291 i Nr 210,
poz. 2135), przy czym:
   1) budżet - oznacza odpowiednio budżet państwa i budżet jednostki samorządu
     terytorialnego;
   2) rezerwa budżetowa - oznacza odpowiednio tworzoną w budżecie rezerwę
     celową i rezerwę ogólną.

                                     Art. 3.
Przepisów ustawy nie stosuje się do należności celnych i należności podatkowych
stanowiących dochody budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

                                    Dział II
         Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
                                        
                                   Rozdział 1
     Zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
                                        
                                     Art. 4.
Odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegają:
   1) osoby wchodzące w skład organu wykonującego budżet lub plan finansowy
     jednostki sektora finansów publicznych albo jednostki nie zaliczanej do
     sektora finansów publicznych otrzymującej środki publiczne lub
     zarządzającego mieniem tych jednostek;
   2) kierownicy jednostek sektora finansów publicznych;
   3) pracownicy jednostek sektora finansów publicznych, którym powierzono
     określone obowiązki w zakresie gospodarki finansowej lub czynności
     przewidziane w przepisach o zamówieniach publicznych;
   4) osoby gospodarujące środkami publicznymi przekazanymi jednostkom nie
     zaliczanym do sektora finansów publicznych.

                                     Art. 5.
1. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:
   1) nieustalenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu
     terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych albo
     ustalenie takiej należności w wysokości niższej niż wynikająca z
     prawidłowego obliczenia;
   2) niepobranie lub niedochodzenie należności Skarbu Państwa, jednostki
     samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych
     albo pobranie lub dochodzenie tej należności w wysokości niższej niż
     wynikająca z prawidłowego obliczenia;
   3) niezgodne z przepisami umorzenie należności Skarbu Państwa, jednostki
     samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych
     albo dopuszczenie do przedawnienia tej należności;
   4) niedochodzenie nadmiernie lub nienależnie pobranych środków pochodzących:
     a) z budżetu Unii Europejskiej,
     b) ze źródeł zagranicznych, niepodlegających zwrotowi, innych niż
       wymienione w lit. a.
2. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dopuszczenie przez
  kierownika jednostki sektora finansów publicznych do uszczuplenia wpływów
  należnych Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub innej
  jednostce sektora finansów publicznych wskutek zaniedbania lub niewypełnienia
  obowiązków w zakresie kontroli finansowej.
3. Przepisy ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2 nie mają zastosowania do należności z
  tytułu składek, do poboru których są obowiązani Zakład Ubezpieczeń
  Społecznych i Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

                                     Art. 6.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:
   1) nieprzekazanie do budżetu w należnej wysokości pobranych dochodów
     należnych Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego lub
     nieterminowe przekazanie tych dochodów;
   2) niedokonanie wpłaty do budżetu w należnej wysokości nadwyżki dochodów
     własnych przez jednostkę budżetową, nadwyżki środków obrotowych przez
     zakład budżetowy albo części zysku przez gospodarstwo pomocnicze jednostki
     budżetowej lub nieterminowe dokonanie tej wpłaty.

                                     Art. 7.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest przeznaczenie dochodów, z
wyłączeniem dochodów własnych oraz dochodów gromadzonych na rachunku funduszu
motywacyjnego, uzyskiwanych przez jednostkę budżetową na wydatki ponoszone w tej
jednostce.

                                     Art. 8.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:
   1) przekazanie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu jej udzielania;
   2) nierozliczenie przekazanej dotacji lub nieterminowe rozliczenie tej
     dotacji;
   3) nieustalenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu.

                                     Art. 9.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:
   1) wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez
     udzielającego dotację;
   2) nierozliczenie otrzymanej dotacji lub nieterminowe rozliczenie tej
     dotacji;
   3) niedokonanie zwrotu dotacji w należnej wysokości lub nieterminowe
     dokonanie zwrotu tej dotacji.

                                    Art. 10.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dokonanie zmiany w budżecie lub
planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych bez upoważnienia albo z
przekroczeniem zakresu upoważnienia.

                                    Art. 11.
1. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dokonanie wydatku ze
  środków publicznych bez upoważnienia albo z przekroczeniem zakresu
  upoważnienia.
2. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dopuszczenie przez
  kierownika jednostki sektora finansów publicznych do dokonania wydatku
  powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w rocznym planie
  finansowym jednostki wskutek zaniedbania lub niewypełnienia obowiązków w
  zakresie kontroli finansowej.
                                        
                                    Art. 12.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest przeznaczenie środków rezerwy
budżetowej na inny cel niż określony w decyzji o ich przyznaniu.

                                    Art. 13.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:
   1) przyznanie lub przekazanie środków pochodzących z budżetu Unii
     Europejskiej oraz innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, nie
     podlegających zwrotowi, bez zachowania lub z naruszeniem procedur
     obowiązujących przy ich przyznaniu lub przekazaniu;
   2) przyznanie lub przekazanie środków na realizację zadań Wspólnej Polityki
     Rolnej bez zachowania procedur obowiązujących przy uruchamianiu tych
     środków;
   3) wykorzystanie środków, o których mowa w pkt 1, niezgodnie
     z przeznaczeniem lub niezgodnie z obowiązującymi procedurami.
                                        
                                    Art. 14.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest nieopłacenie przez jednostkę
sektora finansów publicznych:
   1) składek na ubezpieczenia społeczne;
   2) składek na ubezpieczenie zdrowotne;
   3) składek na Fundusz Pracy;
   4) składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
   5) wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
 - albo ich opłacenie w kwocie niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia
  lub z przekroczeniem terminu zapłaty.

                                    Art. 15.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zaciągnięcie zobowiązania bez
upoważnienia albo z przekroczeniem zakresu upoważnienia do zaciągania zobowiązań
jednostki sektora finansów publicznych.

                                    Art. 16.
1. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niewykonanie zobowiązania
  jednostki sektora finansów publicznych, którego skutkiem jest zapłata
  odsetek, kar lub opłat.
2. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dopuszczenie przez
  kierownika jednostki sektora finansów publicznych do niewykonania
  zobowiązania jednostki, którego termin płatności upłynął, wskutek zaniedbania
  lub niewypełnienia obowiązków w zakresie kontroli finansowej.

                                    Art. 17.
1. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest udzielenie zamówienia
  publicznego:
   1) wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach
     o zamówieniach publicznych;
   2) z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych dotyczących:
     a) przesłanek stosowania poszczególnych trybów udzielenia zamówienia
       publicznego,
     b) obowiązku zamieszczenia ogłoszenia w postępowaniu o udzielenie
       zamówienia publicznego,
     c) obowiązku uzyskania wymaganej zgody Prezesa Urzędu Zamówień
       Publicznych;
   3) którego przedmiot lub warunki zostały określone w sposób naruszający
     zasady uczciwej konkurencji;
   4) z innym, niż wymienione w pkt 1-3, naruszeniem przepisów o zamówieniach
     publicznych, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania o
     udzielenie zamówienia publicznego.
2. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zawarcie umowy w sprawie
  zamówienia publicznego:
   1) bez zachowania formy pisemnej;
   2) na czas nieoznaczony, z wyłączeniem przypadków określonych w przepisach o
     zamówieniach publicznych;
   3) na czas dłuższy niż 3 lata bez wymaganej zgody Prezesa Urzędu Zamówień
     Publicznych;
   4) przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu z naruszeniem przepisów o
     zamówieniach publicznych..
3. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest unieważnienie postępowania
  o udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów o zamówieniach
  publicznych, określających przesłanki upoważniające do unieważnienia tego
  postępowania.
4. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezłożenie przez członka
  komisji przetargowej lub inną osobę występującą w postępowaniu o udzielenie
  zamówienia publicznego w imieniu zamawiającego oświadczeń wymaganych
  przepisami o zamówieniach publicznych.
5. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niewyłączenie z
  postępowania o udzielenie zamówienia publicznego osoby podlegającej
  wyłączeniu z takiego postępowania na podstawie przepisów o zamówieniach
  publicznych.
6. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zmiana umowy w sprawie
  zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych.
7. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dopuszczenie przez
  kierownika jednostki sektora finansów publicznych do popełnienia naruszenia
  dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2, 3
  i 5, wskutek zaniedbania lub niewypełnienia obowiązków w zakresie kontroli
  finansowej.
                                        
                                    Art. 18.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:
   1) zaniechanie przeprowadzenia lub rozliczenia inwentaryzacji albo
     przeprowadzenie lub rozliczenie inwentaryzacji w sposób niezgodny z
     przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002
     r. Nr 76, poz. 694, z 2003 r. Nr 60, poz. 535, Nr 124, poz. 1152, Nr 139,
     poz. 1324 i Nr 229, poz. 2276 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 145, poz.
     1535, Nr 146, poz. 1546 i Nr 213, poz. 2155);
   2) wykazanie w sprawozdaniu budżetowym danych niezgodnych z danymi
     wynikającymi z ewidencji księgowej.

                                   Rozdział 2
     Zasady odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
                                        
                                    Art. 19.
1. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba,
  która popełniła czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych określony
  przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.
2. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba,
  której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia.
3. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi także
  osoba, która wydała polecenie wykonania czynu naruszającego dyscyplinę
  finansów publicznych.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do czynów, o których mowa w art. 5 ust. 2,
  art. 11 ust. 2, art. 16 ust. 2 oraz art. 17 ust. 7.

                                    Art. 20.
1. Osoba, o której mowa w art. 4 pkt 1, uczestnicząca w podejmowaniu uchwały
  zawierającej polecenie lub upoważnienie do popełnienia czynu naruszającego
  dyscyplinę finansów publicznych, w przypadku nie zgłoszenia sprzeciwu do tej
  uchwały, odpowiada na zasadach określonych w art. 19 ust. 3.
2. Za zgłoszenie sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, uważa się zgłoszenie
  sprzeciwu do uchwały na piśmie albo ustnie do protokołu, jak również
  głosowanie przeciwko uchwale w przypadku głosowania imiennego.

                                    Art. 21.
Naruszenie dyscypliny finansów publicznych uważa się za popełnione w czasie, w
którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był obowiązany.
                                        
                                    Art. 22.
1. Odpowiedzialność jest ponoszona zarówno za umyślne, jak i nieumyślne
  naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
2. Naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest popełnione umyślnie, jeżeli
  sprawca miał zamiar je popełnić, to jest chciał je popełnić albo przewidując
  możliwość jego popełnienia na to się godził.
3. Naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest popełnione nieumyślnie,
  jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia popełnił je jednak na
  skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że
  możliwość popełnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych przewidywał
  albo mógł przewidzieć.
                                        
                                    Art. 23.
1. Nieświadomość tego, że działanie lub zaniechanie, stanowi naruszenie
  dyscypliny finansów publicznych, nie wyłącza odpowiedzialności, chyba że
  nieświadomość była usprawiedliwiona.
2. Nie popełnia naruszenia dyscypliny finansów publicznych osoba, która z
  powodu choroby psychicznej lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie
  mogła w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim
  postępowaniem.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, gdy zakłócenie czynności psychicznych
  zostało spowodowane wprawieniem się w stan nietrzeźwości lub odurzenia w
  wyniku własnego działania.

                                    Art. 24.
1. Jeżeli w czasie orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia tego naruszenia,
  stosuje się ustawę nową, z tym że należy stosować ustawę obowiązującą w
  czasie popełnienia naruszenia, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy.
2. Jeżeli według nowej ustawy określone działanie lub zaniechanie objęte
  orzeczeniem nie stanowi już naruszenia dyscypliny finansów publicznych,
  ukaranie ulega zatarciu z mocy prawa.
                                        
                                    Art. 25.
1. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest
  niezależna od odpowiedzialności określonej innymi przepisami prawa,
  z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2. W razie wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo, przestępstwo
  skarbowe, wykroczenie albo wykroczenie skarbowe, o czyn stanowiący
  równocześnie naruszenie dyscypliny finansów publicznych, postępowanie o
  naruszenie dyscypliny finansów publicznych zawiesza się do czasu zakończenia
  postępowania karnego, postępowania w sprawie o wykroczenie albo postępowania
  w sprawie o przestępstwo skarbowe albo wykroczenie skarbowe.
3. W razie prawomocnego skazania za przestępstwo, przestępstwo skarbowe,
  wykroczenie albo wykroczenie skarbowe, będące równocześnie naruszeniem
  dyscypliny finansów publicznych, wszczęte postępowanie o naruszenie
  dyscypliny finansów publicznych podlega umorzeniu.
                                        
                                    Art. 26.
Nie stanowi naruszenia dyscypliny finansów publicznych działanie lub
zaniechanie, o którym mowa w art. 7, 11, 12, 15 i w art. 16 ust. 2, skutkujące
przekroczeniem uprawnień do wydatkowania środków publicznych, do zaciągania
zobowiązań albo niewykonaniem zobowiązań w kwocie nieprzekraczającej w roku
budżetowym łącznie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce
narodowej w roku poprzednim ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski",
zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu
świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335, z późn. zm.)[1], zwanego
dalej "przeciętnym wynagrodzeniem".

                                    Art. 27.
1. Nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych w przypadku działania lub zaniechania podjętego wyłącznie w celu
  ograniczenia skutków zdarzenia losowego.
2. Zdarzeniem losowym, o którym mowa w ust. 1, jest zdarzenie wywołane przez
  czynniki zewnętrzne, którego nie można przewidzieć z pewnością, w
  szczególności zagrażające bezpośrednio życiu lub zdrowiu ludzi lub grożące
  powstaniem szkody niewspółmiernie większej niż spowodowana działaniem lub
  zaniechaniem naruszającym dyscyplinę finansów publicznych.

                                    Art. 28.
1. Nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest
  znikomy.
2. Przy ocenie stopnia szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych
  dla finansów publicznych uwzględnia się wagę naruszonych obowiązków, sposób i
  okoliczności ich naruszenia, a także skutki naruszenia, biorąc pod uwagę w
  szczególności:
   1) wysokość uszczuplonych środków publicznych;
   2) kwotę środków publicznych niewpłaconych lub niezwróconych na właściwy
     rachunek budżetu państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej
     jednostki sektora finansów publicznych;
   3) kwotę środków publicznych wydatkowanych bez upoważnienia lub z jego
     przekroczeniem albo niezgodnie z przeznaczeniem;
   4) wysokość zobowiązań zaciągniętych bez upoważnienia lub z jego
     przekroczeniem;
   5) kwotę odsetek, kar i opłat zapłaconych wskutek zwłoki w opłaceniu
     należności.

                                    Art. 29.
1. Osoba, która naruszyła dyscyplinę finansów publicznych wskutek wykonania
  polecenia przełożonego albo kierownika jednostki, albo dysponenta środków
  publicznych, organu nadzorującego lub organu założycielskiego, nie ponosi
  odpowiedzialności, jeżeli przed wykonaniem polecenia zgłosiła pisemnie
  zastrzeżenie i, pomimo tego zastrzeżenia, otrzymała pisemne potwierdzenie
  wykonania polecenia albo polecenie nie zostało odwołane albo zmienione. W tym
  przypadku odpowiedzialność ponosi osoba, która podpisała się pod pisemnym
  poleceniem wykonania polecenia, a przy braku takiego dokumentu - osoba, która
  wydała polecenie.
2. Osoba, która naruszyła dyscyplinę finansów publicznych wskutek wykonania
  uchwały organu, o którym mowa w art. 4 pkt 1, nie ponosi odpowiedzialności,
  jeżeli przed wykonaniem uchwały zgłosiła pisemnie zastrzeżenie i, pomimo tego
  zastrzeżenia, otrzymała pisemne potwierdzenie wykonania uchwały lub uchwała
  nie została uchylona albo zmieniona; w tym przypadku odpowiedzialność ponosi
  każdy z członków organu, który podpisał się pod pisemnym potwierdzeniem
  wykonania uchwały, a przy braku takiego dokumentu - każdy z członków organu,
  który nie zgłosił sprzeciwu do uchwały, która nie została uchylona albo
  zmieniona.

                                    Art. 30.
Ukaranie osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie
ogranicza praw Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej
jednostki sektora finansów publicznych do dochodzenia odszkodowania za
poniesioną szkodę.

                                   Rozdział 3
       Kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz ich wymiar
                                        
                                    Art. 31.
1. Karami za naruszenie dyscypliny finansów publicznych są:
   1) upomnienie;
   2) nagana;
   3) kara pieniężna;
   4) zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi.
2. Karę pieniężną wymierza się w wysokości od jednokrotności do trzykrotności
  miesięcznego wynagrodzenia osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny
  finansów publicznych - obliczonego jak wynagrodzenie za czas urlopu
  wypoczynkowego - należnego w roku, w którym doszło do tego naruszenia.
3. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w
  ust. 2, karę pieniężną wymierza się w wysokości od jednokrotności do
  pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia.
4. Karę zakazu pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami
  publicznymi wymierza się na okres od roku do 5 lat.
                                        
                                    Art. 32.
1. Ukaranie karą nagany lub karą pieniężną wywołuje, określone w odrębnych
  przepisach, skutki wynikające z ujemnej lub negatywnej oceny kwalifikacyjnej.
2. Ukaranie karą zakazu pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami
  publicznymi wyklucza, przez czas określony w orzeczeniu o ukaraniu,
  możliwość:
   1) pełnienia funkcji:
     a) kierownika, zastępcy kierownika lub dyrektora generalnego,
     b) członka zarządu,
     c) skarbnika, głównego księgowego lub zastępcy głównego księgowego,
     d) kierownika lub zastępcy kierownika komórki bezpośrednio odpowiedzialnej
       za wykonywanie budżetu lub planu finansowego
    - jednostki sektora finansów publicznych;
   2) reprezentowania interesów majątkowych Skarbu Państwa, jednostki samorządu
     terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych;
   3) członkostwa w organach stanowiących, nadzorczych i wykonawczych
     państwowych i samorządowych osób prawnych.
3. Ukaranie karą zakazu pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami
  publicznymi nie ogranicza prawa wybieralności (biernego prawa wyborczego) na
  wójta, burmistrza i prezydenta miasta.

                                    Art. 33.
1. Organ orzekający w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
  wymierza karę według swego uznania, w granicach określonych w ustawie,
  uwzględniając skutki i stopień szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów
  publicznych dla finansów publicznych, stopień winy, jak również cele kary w
  zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i dyscyplinujące,
  które ma osiągnąć w stosunku do ukaranego.
2. Wymierzając karę, organ orzekający uwzględnia motywy i sposób działania,
  okoliczności działania lub zaniechania, jak również właściwości, warunki
  osobiste osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych,
  jej doświadczenie zawodowe, sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych
  oraz zachowanie po naruszeniu dyscypliny finansów publicznych.
3. Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby,
  której dotyczą.

                                    Art. 34.
1. Karę określoną w art. 31 ust. 1 pkt 4 wymierza się w przypadku rażącego
  naruszenia dyscypliny finansów publicznych, a w szczególności działania lub
  zaniechania:
   1) którego skutkiem jest znaczące uszczuplenie środków publicznych,
     zaciągnięcie bez upoważnienia zobowiązań albo zapłata znacznej kwoty
     odsetek, kar lub opłat;
   2) świadczącego o nagannym niedopełnieniu obowiązku należytej staranności
     zawodowej;
   3) świadczącego o uporczywym lekceważeniu zasad gospodarowania środkami
     publicznymi.
2. Karę określoną w art. 31 ust. 1 pkt 4 można wymierzyć w przypadku ponownego
  ukarania za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
                                        
                                    Art. 35.
Karę upomnienia wymierza się w przypadku naruszenia dyscypliny finansów
publicznych popełnionego nieumyślnie lub w przypadku gdy stopień szkodliwości
naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie jest znaczny.
                                        
                                    Art. 36.
1. W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie można, biorąc pod
  uwagę rodzaj i okoliczności naruszenia dyscypliny finansów publicznych lub
  właściwości i warunki osobiste sprawcy naruszenia dyscypliny finansów
  publicznych, wymierzyć karę łagodniejszego rodzaju, a nawet odstąpić od jej
  wymierzenia.
2. Jako okoliczności łagodzące można uwzględnić w szczególności:
   1) działanie lub zaniechanie ze szczególnych pobudek lub w szczególnych
     warunkach, zasługujących na uwzględnienie, w tym w celu zapobieżenia
     szkodzie w mieniu publicznym;
   2) wyróżnianie się przed popełnieniem naruszenia dyscypliny finansów
     publicznych wzorowym spełnianiem obowiązków zawodowych;
   3) przyczynienie się do usunięcia szkodliwych następstw naruszenia
     dyscypliny finansów publicznych lub podjęcie o to starań.
3. Odstąpienia od wymierzenia kary nie stosuje się wobec sprawcy naruszenia
  dyscypliny finansów publicznych popełnionego w czasie, gdy nie uległo
  zatarciu ukaranie prawomocnie orzeczone za inne naruszenie dyscypliny
  finansów publicznych.

                                    Art. 37.
Sprawcy, który dopuścił się kilku czynów stanowiących naruszenie dyscypliny
finansów publicznych, a sprawa o te czyny jest objęta jednym postępowaniem,
wymierza się jedną karę za wszystkie czyny.

                                   Rozdział 4
                      Przedawnienie oraz zatarcie ukarania
                                        
                                    Art. 38.
1. Karalność naruszenia dyscypliny finansów publicznych ustaje, jeżeli od czasu
  jego popełnienia upłynęły 3 lata. Jeżeli jednak w tym okresie wszczęto
  postępowanie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych karalność ustaje z
  upływem 2 lat od zakończenia tego okresu.
2. W razie stwierdzenia nieważności prawomocnego postanowienia lub orzeczenia
  komisji orzekającej w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych,
  karalność ustaje po upływie 2 lat od dnia stwierdzenia nieważności
  prawomocnego postanowienia lub orzeczenia.
3. W razie uchylenia prawomocnego postanowienia lub orzeczenia komisji
  orzekającej w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, karalność
  ustaje po upływie 2 lat od dnia uchylenia prawomocnego postanowienia lub
  orzeczenia.
4. W razie wznowienia postępowania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych zakończonego prawomocnym postanowieniem lub orzeczeniem,
  karalność ustaje po upływie 2 lat od dnia wydania postanowienia o wznowieniu
  postępowania.
                                        
                                    Art. 39.
1. Nie można wykonać kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jeżeli
  od dnia uprawomocnienia się orzeczenia upłynęły 2 lata.
2. Przedawnienie wykonania kary nie biegnie w okresie wstrzymania z urzędu jej
  wykonania, wskutek zaskarżenia do sądu prawomocnego orzeczenia zgodnie z art.
  169, a w przypadku kary pieniężnej także w okresie odroczenia tej kary lub
  jej spłaty w ratach.
                                        
                                    Art. 40.
1. Zatarcie ukarania za naruszenie dyscypliny finansów publicznych następuje z
  mocy prawa, jeżeli od dnia wykonania kary lub przedawnienia jej wykonania
  upłynęły 2 lata.
2. W razie odstąpienia od wymierzenia kary zatarcie ukarania z mocy prawa
  następuje po upływie roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
3. Z chwilą zatarcia ukarania uważa się je za niebyłe.
                                        
                                    Art. 41.
Na wniosek ukaranego lub jego przełożonego, pozytywnie zaopiniowany przez
Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych, minister właściwy do spraw
finansów publicznych może postanowić o zatarciu ukarania za naruszenie
dyscypliny finansów publicznych przed upływem terminu, o którym mowa w art. 40
ust. 1 i 2.

                                    Dział III
     Organy właściwe w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
                                        
                                   Rozdział 1
    Organy orzekające w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
                                        
                                    Art. 42.
1. Organami orzekającymi w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych pierwszej instancji są komisje orzekające w sprawach o naruszenie
  dyscypliny finansów publicznych, zwane dalej "komisjami orzekającymi".
2. Organem orzekającym w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
  drugiej instancji jest Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie
  Dyscypliny Finansów Publicznych, zwana dalej "Główną Komisją Orzekającą".
3. Kadencja komisji orzekających i Głównej Komisji Orzekającej trwa 4 lata.
                                        
                                    Art. 43.
1. W skład komisji orzekającej wchodzi przewodniczący, jeden lub dwóch jego
  zastępców i od 5 do 21 członków komisji.
2. W skład Głównej Komisji Orzekającej wchodzi przewodniczący, jeden lub dwóch
  jego zastępców i 21 członków Komisji.

                                    Art. 44.
1. Przewodniczący kieruje pracą komisji orzekających i Głównej Komisji
  Orzekającej, czuwa nad sprawnym przebiegiem postępowania i w tym celu wydaje
  postanowienia i zarządzenia oraz podejmuje inne czynności określone w
  ustawie.
2. Zastępca przewodniczącego, w zakresie spraw przekazanych przez
  przewodniczącego, podejmuje wszystkie czynności określone w ustawie dla
  przewodniczącego.
3. Przewodniczący, ich zastępcy i członkowie komisji orzekających i Głównej
  Komisji Orzekającej są obowiązani do udziału w szkoleniach z zakresu
  problematyki finansów publicznych i prawa.
                                        
                                    Art. 45.
1. Członkowie komisji orzekających i Głównej Komisji Orzekającej są niezawiśli
  w zakresie orzekania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
  i podlegają tylko przepisom prawa.
2. Członkowie komisji orzekających i Głównej Komisji Orzekającej orzekają w
  granicach określonych ustawą oraz na mocy przekonania opartego na ocenie
  dowodów, rozstrzygają samodzielnie nasuwające się zagadnienia prawne i nie są
  związani rozstrzygnięciami innych organów, z wyjątkiem prawomocnego wyroku
  sądu.

                                   Rozdział 2
                       Komisje orzekające i ich właściwość
                                        
                                    Art. 46.
Komisjami orzekającymi są:
   1) wspólna komisja orzekająca;
   2) resortowe komisje orzekające przy ministrach kierujących działem lub
     działami administracji rządowej;
   3) komisja orzekająca przy Szefie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;
   4) regionalne komisje orzekające przy regionalnych izbach obrachunkowych.
                                        
                                    Art. 47.
1. Wspólna komisja orzekająca orzeka w sprawach o naruszenie dyscypliny
  finansów publicznych w zakresie realizacji budżetu państwa w częściach:
   1) Kancelaria Sejmu;
   2) Kancelaria Senatu;
   3) Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;
   4) Sąd Najwyższy;
   5) Naczelny Sąd Administracyjny;
   6) Trybunał Konstytucyjny;
   7) Najwyższa Izba Kontroli;
   8) Rzecznik Praw Obywatelskich;
   9) Rzecznik Praw Dziecka;
  10) Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji;
  11) Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych;
  12) Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
     Polskiemu;
  13) Krajowe Biuro Wyborcze;
  14) Państwowa Inspekcja Pracy;
  15) Krajowa Rada Sądownictwa.
2. Wspólna komisja orzekająca orzeka również w sprawach o naruszenie dyscypliny
  finansów publicznych w odniesieniu do jednostek otrzymujących środki
  publiczne przekazane z części budżetu państwa określonych w ust. 1.

                                    Art. 48.
Resortowa komisja orzekająca orzeka w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów
publicznych w zakresie dotyczącym:
   1)  realizacji budżetu państwa w częściach, którymi dysponuje minister
     kierujący działem lub działami administracji rządowej, z wyłączeniem
     środków przekazanych jednostkom, o których mowa w art. 51 pkt 1 i 4;
   2) organów i jednostek podległych lub nadzorowanych przez ministra oraz
     jednostek im podległych lub przez nie nadzorowanych;
   3) innych jednostek otrzymujących środki publiczne przekazane z części
     budżetu państwa lub innych środków publicznych, którymi dysponuje minister
     lub organy i jednostki, o których mowa w pkt 2.

                                    Art. 49.
Resortowa komisja orzekająca przy ministrze właściwym do spraw administracji
publicznej orzeka także w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
w zakresie dotyczącym:
   1) osób pełniących funkcje wojewody, wicewojewody, dyrektora generalnego
     urzędu wojewódzkiego i głównego księgowego części budżetowej, której
     dysponentem jest wojewoda;
   2) osób pełniących funkcje marszałka województwa, członka zarządu
     województwa i głównego księgowego budżetu województwa (skarbnika
     województwa).
                                        
                                    Art. 50.
Komisja orzekająca przy Szefie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów orzeka w
sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zakresie dotyczącym:
   1) realizacji budżetu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;
   2) samorządowych kolegiów odwoławczych;
   3) organów i jednostek nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów oraz
     jednostek im podległych lub przez nie nadzorowanych, z wyłączeniem osób, o
     których mowa w art. 49 pkt 1, oraz jednostek, o których mowa w art. 51 pkt
     3;
   4) osób pełniących funkcje sekretarza stanu, podsekretarza stanu, dyrektora
     generalnego naczelnego lub centralnego urzędu administracji rządowej i
     głównego księgowego części budżetowej, z wyłączeniem osób, o których mowa
     w art. 49 pkt 1;
   5) innych jednostek otrzymujących środki publiczne przekazane z części
     budżetu państwa lub innych środków publicznych, którymi dysponuje Szef
     Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub organy i jednostki wymienione w pkt
     3.
                                        
                                    Art. 51.
Regionalna komisja orzekająca orzeka w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów
publicznych w zakresie dotyczącym:
   1) jednostek samorządu terytorialnego, ich związków i stowarzyszeń, z
     wyłączeniem osób, o których mowa art. 49 pkt 2;
   2) realizacji budżetu wojewody;
   3) jednostek podległych i nadzorowanych przez wojewodę;
   4) samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym samorządowych osób
     prawnych;
   5) innych jednostek otrzymujących środki publiczne przekazane z budżetów
     jednostek samorządu terytorialnego lub innych środków publicznych, którymi
     dysponują te jednostki;
   6) innych jednostek w zakresie środków otrzymanych z budżetu wojewody lub z
     innych środków, którymi dysponuje wojewoda.

                                   Rozdział 3
      Zasady powoływania komisji orzekających i Głównej Komisji Orzekającej
                                        
                                    Art. 52.
Przewodniczącego, jego zastępcę oraz członków wspólnej komisji orzekającej
powołuje i odwołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Są oni powoływani
spośród kandydatów zgłoszonych przez:
   1) Szefa Kancelarii Prezydenta;
   2) Marszałka Sejmu;
   3) Marszałka Senatu;
   4) Prezesa Najwyższej Izby Kontroli;
   5) Rzecznika Praw Obywatelskich;
   6) Rzecznika Praw Dziecka;
   7) Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji;
   8) Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych;
   9) Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
     Narodowi Polskiemu;
  10) Kierownika Krajowego Biura Wyborczego;
  11) Głównego Inspektora Pracy;
  12) Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego;
  13) Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego;
  14) Prezesa Trybunału Konstytucyjnego;
  15) Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa.
                                        
                                    Art. 53.
1. Przewodniczących komisji, o których mowa w art. 46 pkt 2-4, i ich zastępców
  powołuje i odwołuje, na wniosek ministra właściwego do spraw finansów
  publicznych, Prezes Rady Ministrów. Są oni powoływani spośród kandydatów
  zgłoszonych, odnośnie do:
   1) resortowej komisji orzekającej przy ministrze kierującym działem lub
     działami administracji rządowej - przez tego ministra;
   2) komisji orzekającej przy Szefie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów - przez
     Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;
   3) regionalnej komisji orzekającej przy regionalnej izbie obrachunkowej -
     przez prezesa tej izby.
2. Członków komisji, o których mowa w art. 46 pkt 2-4, powołuje i odwołuje, na
  wniosek przewodniczącego komisji orzekającej, Prezes Rady Ministrów.

                                    Art. 54.
1. Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej i jego zastępcę powołuje i
  odwołuje, na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych,
  Prezes Rady Ministrów.
2. Członków Głównej Komisji Orzekającej powołuje i odwołuje, na wniosek
  Przewodniczącego tej Komisji, Prezes Rady Ministrów.
                                        
                                    Art. 55.
1. W skład komisji orzekającej oraz Głównej Komisji Orzekającej powołuje się
  osobę, która wyraziła zgodę na pracę w komisji oraz:
   1) ma obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw publicznych;
   2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
   3) nie była prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe
     popełnione umyślnie;
   4) nie była prawomocnie ukarana za naruszenie dyscypliny finansów
     publicznych;
   5) posiada wyższe wykształcenie, z zastrzeżeniem ust. 2;
   6) posiada odpowiednią wiedzę z zakresu problematyki finansów publicznych i
     prawa oraz niezbędne doświadczenie zawodowe.
2. Przewodniczący komisji orzekającej oraz Głównej Komisji Orzekającej oraz ich
  zastępcy powinni posiadać wyższe wykształcenie prawnicze lub ekonomiczne.
3. Nie można łączyć członkostwa w komisji orzekającej i Głównej Komisji
  Orzekającej, być członkiem więcej niż jednej komisji orzekającej, a także
  łączyć członkostwa w tych komisjach z funkcją rzecznika dyscypliny finansów
  publicznych, Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych lub ich
  zastępców.
4. Członkiem wspólnej komisji orzekającej nie może być kierownik i zastępca
  kierownika komórki bezpośrednio odpowiedzialnej za wykonanie budżetu państwa
  w zakresie części, o których mowa w art. 47 ust. 1.
5. Członkiem resortowej komisji orzekającej nie może być kierownik i zastępca
  kierownika komórki bezpośrednio odpowiedzialnej za wykonanie budżetu państwa
  w zakresie części, której dysponentem jest właściwy minister, lub planu
  finansowego jednostki budżetowej - urzędu obsługującego ministra.
6. Członkiem komisji orzekającej przy Szefie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
  nie może być kierownik i zastępca kierownika komórki bezpośrednio
  odpowiedzialnej za wykonywanie budżetu państwa w zakresie części Kancelaria
  Prezesa Rady Ministrów.
7. Członkiem regionalnej komisji orzekającej nie może być kierownik i zastępca
  kierownika komórki bezpośrednio odpowiedzialnej za wykonywanie budżetu
  państwa w zakresie części, której dysponentem jest wojewoda, lub planu
  finansowego jednostki budżetowej - urzędu wojewódzkiego.

                                    Art. 56.
1. Przed upływem kadencji członkostwo w komisji orzekającej lub Głównej Komisji
  Orzekającej wygasa w razie:
   1) rezygnacji z członkostwa;
   2) śmierci;
   3) utraty obywatelstwa polskiego;
   4) utraty praw publicznych;
   5) utraty pełnej zdolności do czynności prawnych;
   6) prawomocnego skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe
     popełnione umyślnie;
   7) prawomocnego ukarania za naruszenie dyscypliny finansów publicznych;
   8) powołania na stanowisko, o którym mowa w art. 55 ust. 4-7;
   9) zniesienia lub połączenia organów, przy których powołano komisje
     orzekające.
2. Członka komisji orzekającej lub Głównej Komisji orzekającej można odwołać w
  razie:
   1) nie usprawiedliwionego niewykonywania przez niego obowiązków lub rażąco
     niedbałego ich wykonywania;
   2) zachowania uchybiającego godności członka komisji;
   3) trwałej niemożności wykonywania obowiązków członka komisji.
3. Przepisy ust. 1 i 2 oraz art. 55 stosuje się odpowiednio do przewodniczących
  i zastępców przewodniczącego komisji.
4. Wygaśnięcie członkostwa w komisji orzekającej stwierdza przewodniczący
  komisji, a wygaśnięcie członkostwa przewodniczącego komisji lub jego zastępcy
  - stwierdza Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej.
5. Wygaśnięcie członkostwa w Głównej Komisji Orzekającej stwierdza
  Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej, a wygaśnięcie członkostwa
  Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej lub jego zastępcy stwierdza
  Prezes Rady Ministrów.
6. Skład komisji orzekającej lub Głównej Komisji Orzekającej może być
  uzupełniony w czasie trwania kadencji.

                                   Rozdział 4
               Organy właściwe do wypełniania funkcji oskarżyciela
                                        
                                    Art. 57.
1. Organami właściwymi do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawach o
  naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz wypełniania funkcji
  oskarżyciela w pierwszej instancji są rzecznicy dyscypliny finansów
  publicznych, zwani dalej "rzecznikami dyscypliny", i ich zastępcy.
2. Zastępca rzecznika dyscypliny w zakresie spraw przekazanych przez rzecznika
  dyscypliny wykonuje zadania i podejmuje wszystkie czynności określone w
  ustawie dla rzecznika dyscypliny.
3. W zakresie sprawowanej funkcji rzecznik dyscypliny jest przełożonym swoich
  zastępców.
                                        
                                    Art. 58.
1. Organem właściwym do wypełniania funkcji oskarżyciela w drugiej instancji
  jest Główny Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych, zwany dalej "Głównym
  Rzecznikiem", i jego zastępcy.
2. Zastępca Głównego Rzecznika w zakresie spraw przekazanych przez Głównego
  Rzecznika wykonuje zadania i podejmuje wszystkie czynności określone w
  ustawie dla Głównego Rzecznika.
3. Główny Rzecznik jest w zakresie sprawowanej funkcji przełożonym swoich
  zastępców oraz rzeczników dyscypliny i ich zastępców.
4. Rzecznicy dyscypliny i ich zastępcy są obowiązani do udziału w szkoleniach z
  zakresu problematyki finansów publicznych i prawa.

                                    Art. 59.
W zakresie sprawowanej funkcji Główny Rzecznik, rzecznik dyscypliny i ich
zastępcy działają na rzecz finansów publicznych oraz reprezentują w prowadzonym
postępowaniu interesy Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i
innych jednostek sektora finansów publicznych.

                                   Rozdział 5
          Zasady powoływania Głównego Rzecznika i rzeczników dyscypliny
                                        
                                    Art. 60.
1. Głównego Rzecznika powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek
  ministra właściwego do spraw finansów publicznych .
2. Zastępców Głównego Rzecznika powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na
  wniosek Głównego Rzecznika.
                                        
                                    Art. 61.
Rzecznika dyscypliny właściwego w sprawach rozpatrywanych przez wspólną komisję
orzekającą i jego zastępców powołuje i odwołuje Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej.
                                        
                                    Art. 62.
1. Rzeczników dyscypliny właściwych w sprawach rozpatrywanych przez komisje, o
  których mowa w art. 46 pkt 2-4 i ich zastępców, powołuje i odwołuje Główny
  Rzecznik.
2. Główny Rzecznik zwraca się do Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
  ministrów kierujących działami administracji rządowej oraz prezesów
  regionalnych izb obrachunkowych o przedstawienie, w terminie 30 dni, kandy
  datów na rzeczników dyscypliny lub zastępców rzecznika.
3. Główny Rzecznik może powołać rzecznika dyscypliny lub zastępcę rzecznika
  właściwego w sprawach rozpoznawanych przez więcej niż jedną komisję
  orzekającą, jak również spośród innych osób, niż wymienione w ust. 2, pod
  warunkiem uzyskania pozytywnej opinii Szefa Kancelarii Prezesa Rady
  Ministrów, właściwego ministra albo prezesa regionalnej izby obrachunkowej.
4. Główny Rzecznik może, na wniosek lub z urzędu, wyznaczyć do prowadzenia
  postępowania lub wypełniania obowiązków oskarżyciela w danej sprawie innego,
  niż wynika to z jego właściwości, rzecznika dyscypliny lub jego zastępcę.

                                    Art. 63.
1. Rzecznikiem dyscypliny lub jego zastępcą może być osoba, która wyraziła
  zgodę na pełnienie funkcji rzecznika dyscypliny oraz:
   1) ma obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw publicznych;
   2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
   3) nie była prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe
     popełnione umyślnie;
   4) nie była prawomocnie ukarana za naruszenie dyscypliny finansów
     publicznych;
   5) posiada wyższe wykształcenie prawnicze lub ekonomiczne;
   6) posiada odpowiednią wiedzę z zakresu problematyki finansów publicznych i
     prawa oraz niezbędne doświadczenie zawodowe.
2. Do rzeczników dyscypliny i ich zastępców stosuje się odpowiednio przepisy
  art. 55 ust. 4-7. Funkcji rzecznika dyscypliny, Głównego Rzecznika i ich
  zastępców nie można łączyć z członkostwem w komisji orzekającej lub Głównej
  Komisji Orzekającej.
                                        
                                    Art. 64.
O powołaniu lub odwołaniu rzecznika dyscypliny lub jego zastępcy powiadamia się
odpowiednio Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, właściwego ministra,
prezesa regionalnej izby obrachunkowej i przewodniczącego komisji orzekającej.

                                   Rozdział 6
             Uprawnienia członków organów orzekających i rzeczników
               oraz funkcjonowanie i obsługa komisji i rzeczników
                                        
                                    Art. 65.
1. Przewodniczącym, ich zastępcom, członkom komisji orzekających oraz Głównej
  Komisji Orzekającej, rzecznikom dyscypliny, Głównemu Rzecznikowi i ich
  zastępcom, z zastrzeżeniem ust. 6, przysługuje ryczałtowe wynagrodzenie
  miesięczne wypłacane z budżetu państwa.
2. Wysokość ryczałtowego wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 1,
  członka komisji orzekającej i Głównej Komisji Orzekającej wynosi odpowiednio
  0,2 i 0,4 przeciętnego wynagrodzenia.
3. Wysokość ryczałtowego wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 1,
  przewodniczącego komisji orzekającej i Przewodniczącego Głównej Komisji
  Orzekającej wynosi odpowiednio 0,4 i 0,8 przeciętnego wynagrodzenia.
4. Wysokość ryczałtowego wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 1,
  zastępcy przewodniczącego komisji orzekającej i Głównej Komisji Orzekającej
  wynosi odpowiednio 0,3 i 0,6 przeciętnego wynagrodzenia.
5. Wysokość ryczałtowego wynagrodzenie miesięcznego, o którym mowa w ust. 1,
  Głównego Rzecznika i jego zastępcy wynosi odpowiednio 0,8 i 0,6 przeciętnego
  wynagrodzenia miesięcznego, a rzecznika dyscypliny i jego zastępcy
  odpowiednio 0,4 i 0,3 tego wynagrodzenia.
6. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje osobom powołanym
  spośród osób zatrudnionych w komórce organizacyjnej zapewniającej obsługę
  prawną i administracyjno-techniczną, o której mowa w art. 70 ust. 1 i  2.

                                    Art. 66.
1. Członkom składu orzekającego, oskarżycielowi i protokolantowi, o ile
  protokolant nie wykonuje obowiązków wynikających z zatrudnienia, przysługuje
  wynagrodzenie ryczałtowe za udział w rozprawie lub posiedzeniu.
2. Wysokość ryczałtowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust.1, przewodniczącego
  składu orzekającego komisji orzekającej wynosi 0,08, członka składu
  orzekającego i oskarżyciela  0,07 przeciętnego wynagrodzenia, a protokolanta
  0,05 tego wynagrodzenia.
3. Wysokość ryczałtowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1,
  przewodniczącego składu orzekającego Głównej Komisji Orzekającej wynosi 0,12,
  członka składu orzekającego i oskarżyciela wynosi 0,1 przeciętnego
  wynagrodzenia, a protokolanta 0,05 tego wynagrodzenia.
4. Jeżeli członek składu orzekającego został wyznaczony do rozpoznania w tym
  samym dniu więcej niż jednej sprawy, przysługuje mu wynagrodzenie ryczałtowe
  jak za jedną rozprawę lub posiedzenie. Przepis stosuje się odpowiednio do
  protokolanta.

                                    Art. 67.
1. O powołaniu w skład komisji orzekającej lub Głównej Komisji Orzekającej albo
  do pełnienia funkcji rzecznika dyscypliny, Głównego Rzecznika i ich
  zastępców, zawiadamia się osobę powołaną oraz jej pracodawcę.
2. O wygaśnięciu członkostwa albo odwołaniu ze składu komisji orzekającej lub
  Głównej Komisji Orzekającej przed upływem kadencji albo odwołaniu z funkcji
  rzecznika, Głównego Rzecznika lub ich zastępcy, zawiadamia się osobę odwołaną
  lub której członkostwo wygasło oraz jej pracodawcę.
3. Wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy z osobą wchodzącą w skład
  komisji orzekającej lub Głównej Komisji Orzekającej, a także w okresie 6
  miesięcy po upływie kadencji, wygaśnięciu członkostwa lub odwołaniu ze składu
  komisji - w przypadku gdy jest on pracownikiem jednostki sektora finansów
  publicznych - wymaga uprzedniej zgody Przewodniczącego Głównej Komisji
  Orzekającej.
                                        
                                    Art. 68.
1. Pracodawca osoby powołanej w skład komisji orzekającej lub Głównej Komisji
  Orzekającej albo pełniącej funkcję rzecznika dyscypliny, Głównego Rzecznika
  lub ich zastępcy, jest obowiązany zwolnić ją na czas niezbędny do wywiązania
  się ze sprawowanej funkcji albo udziału w szkoleniach, określonych w art. 44
  ust. 3 oraz art. 58 ust. 4, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za ten czas.
  Podstawą do zwolnienia z pracy jest wezwanie lub pismo przewodniczącego
  komisji orzekającej lub Głównej Komisji Orzekającej albo rzecznika dyscypliny
  lub Głównego Rzecznika.
2. Pracodawca osoby wezwanej na rozprawę w charakterze świadka jest obowiązany
  zwolnić ją z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za czas nieobecności w pracy.
  Podstawą do zwolnienia z pracy jest wezwanie przewodniczącego komisji
  orzekającej lub Głównej Komisji Orzekającej.

                                    Art. 69.
1. Osobom wchodzącym w skład komisji orzekających i Głównej Komisji
  Orzekającej, rzecznikom dyscypliny, Głównemu Rzecznikowi i ich zastępcom
  przysługuje zwrot kosztów przejazdu i noclegów, zgodnie z przepisami o
  wysokości oraz warunkach ustalania należności przysługujących pracownikom
  zatrudnionym w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z
  tytułu podróży służbowych na obszarze kraju.
2. Świadkom wezwanym na rozprawę przysługuje zwrot kosztów przejazdu, zgodnie z
  przepisami o wysokości oraz warunkach ustalania należności przysługujących
  pracownikom zatrudnionym w państwowej lub samorządowej jednostce sfery
  budżetowej z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju.
                                        
                                    Art. 70.
1. Szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Szef Kancelarii
  Prezesa Rady Ministrów, ministrowie oraz prezesi regionalnych izb
  obrachunkowych zapewniają siedzibę, obsługę prawną i administracyjno-
  techniczną komisji orzekającej oraz rzecznika i jego zastępcy właściwych
  w sprawach tej komisji, a także ponoszą wydatki związane z ich
  funkcjonowaniem, wypłatą wynagrodzeń i szkoleniem, z zastrzeżeniem ust. 3,
  oraz zwrotem świadkom kosztów przejazdu, finansowane z budżetu państwa.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych zapewnia siedzibę, obsługę
  prawną i organizacyjno-techniczną Głównej Komisji Orzekającej, Głównego
  Rzecznika i jego zastępców, a także ponosi wydatki związane z ich
  funkcjonowaniem, wypłatą wynagrodzeń i szkoleniem oraz zwrotem świadkom
  kosztów przejazdu, finansowane z budżetu państwa.
3. W przypadku powołania rzecznika dyscypliny lub jego zastępcy spośród
  kandydatów niezgłoszonych przez organy, o których mowa w art. 62 ust. 2,
  wydatki związane z wypłatą mu wynagrodzenia i szkoleniem ponosi minister
  właściwy do spraw finansów publicznych.

                                    Art. 71.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
   1) regulamin działania komisji orzekających i Głównej Komisji Orzekającej;
   2) zakres zadań organizacyjno-prawnej i biurowej obsługi komisji
     orzekających, rzeczników dyscypliny oraz Głównej Komisji Orzekającej i
     Głównego Rzecznika;
   3) warunki organizowania i prowadzenia szkolenia członków komisji
     orzekających, Głównej Komisji Orzekającej i rzeczników dyscypliny;
   4) rodzaje dokumentacji kwalifikowanej jako materiały archiwalne oraz
     terminy, w których akta spraw o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
     podlegają zniszczeniu w całości lub w części albo przekazaniu archiwom
     państwowym
 - mając na uwadze zapewnienie sprawnego i skutecznego działania organów
  właściwych w sprawach naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

                                    Dział IV
      Postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
                                        
                                   Rozdział 1
             Zasady postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny
                              finansów publicznych
                                        
                                    Art. 72.
1. Postępowanie w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zwane
  dalej "postępowaniem", jest dwuinstancyjne.
2. Postępowanie obejmuje postępowanie wyjaśniające prowadzone przez rzecznika
  dyscypliny, postępowanie przed komisją orzekającą oraz postępowanie
  odwoławcze przed Główną Komisją Orzekającą.
3. Komisja orzeka na rozprawie lub posiedzeniu w składzie trzech osób.
  Rozstrzygnięcia składu orzekającego są podejmowane w drodze głosowania i
  zapadają większością głosów.

                                    Art. 73.
1. Stronami postępowania przed komisją orzekającą i Główną Komisją Orzekającą
  są obwiniony o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zwany dalej
  "obwinionym", oraz oskarżyciel.
2. Oskarżycielem przed komisją orzekającą jest rzecznik dyscypliny, który
  występuje z wnioskiem o ukaranie, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 2, a
  oskarżycielem przed Główną Komisją Orzekającą jest Główny Rzecznik.
3. Obwinionym jest osoba, wobec której oskarżyciel wystąpił z wnioskiem o
  ukaranie za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

                                    Art. 74.
1. Obwinionemu przysługuje prawo do obrony w toku całego postępowania.
2. Obwinionemu przysługuje prawo do przedstawiania dowodów na swoją obronę oraz
  składania wniosków dowodowych.
3. Obwinionemu przysługuje prawo do korzystania z pomocy jednego obrońcy.

                                    Art. 75.
1. Obrońcą obwinionego może być osoba uprawniona do obrony zgodnie z przepisami
  prawa o adwokaturze, osoba uprawniona do świadczenia pomocy prawnej zgodnie z
  przepisami o radcach prawnych albo inna osoba, posiadająca pełną zdolność do
  czynności prawnych, upoważniona przez obwinionego.
2. Obwiniony może udzielić upoważnienia do obrony na piśmie lub ustnie do
  protokołu.
3. Obrońca może podejmować wszystkie czynności określone dla obwinionego oraz
  przysługują mu wszystkie prawa określone dla obwinionego, a jego udział w
  postępowaniu nie wyłącza osobistego działania w nim obwinionego. Obrońca może
  podejmować czynności jedynie na korzyść obwinionego.
4. Obrońca może bronić kilku obwinionych, jeżeli ich interesy nie pozostają w
  sprzeczności.
                                        
                                    Art. 76.
1. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki jego odpowiedzialność za
  naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie zostanie udowodniona i
  potwierdzona prawomocnym orzeczeniem w sprawie o naruszenie dyscypliny
  finansów publicznych.
2. Obwiniony nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności i może bez podania
  powodów odmówić składania wyjaśnień lub odpowiedzi na poszczególne pytania.
3. Nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.
4. Podstawą rozstrzygania mogą być jedynie dowody ujawnione w postępowaniu
  przed organem orzekającym.
                                        
                                    Art. 77.
Prawa określone w art. 74-76 przysługują także osobie, wobec której rzecznik
dyscypliny wszczął postępowanie wyjaśniające.
                                        
                                    Art. 78.
1. Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, z zastrzeżeniem ust. 3,
  gdy:
   1) zarzucanego czynu nie popełniono;
   2) w zarzucanym czynie brak jest znamion naruszenia dyscypliny finansów
     publicznych;
   3) nastąpiło przedawnienie karalności;
   4) obwiniony zmarł;
   5) obwiniony na mocy przepisów szczególnych nie podlega orzecznictwu w
     sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych;
   6) w sprawie o ten sam czyn, popełniony przez tego samego obwinionego
     zostało wydane prawomocne postanowienie lub orzeczenie komisji
     orzekającej, albo w tej samej sprawie przeciwko temu samemu obwinionemu
     toczy się przed komisją orzekającą wcześniej wszczęte postępowanie;
   7) zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 27 ust. 1 lub art. 28 ust.1;
   8) zachodzi inna okoliczność wykluczająca z mocy ustawy orzekanie w sprawie
     o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
2. Okoliczności wymienione w ust. 1 uwzględnia się z urzędu w każdej fazie
  postępowania i wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.
3. Jeżeli okoliczność, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, stwierdzono po
  przeprowadzeniu postępowania dowodowego przed organem orzekającym, wydaje się
  orzeczenie o uniewinnieniu.

                                    Art. 79.
Sprawy o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, pozostające ze sobą w
ścisłym związku lub dotyczące naruszenia dyscypliny finansów publicznych
popełnionego przez więcej niż jedną osobę, rozpoznaje się łącznie, chyba że
zachodzą okoliczności uniemożliwiające łączne rozpoznanie sprawy.

                                    Art. 80.
1. Organy prowadzące postępowanie są obowiązane badać oraz uwzględniać
  okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść
  obwinionego.
2. Organy prowadzące postępowanie są obowiązane, w niezbędnym zakresie, pouczać
  jego uczestników o ciążących na nich obowiązkach i przysługujących im prawach
  oraz udzielać im wyjaśnień i informacji o tych prawach i obowiązkach, tak aby
  w toku postępowania jego uczestnicy nie ponieśli szkody z powodu
  nieznajomości przepisów, dotyczących postępowania w sprawach o naruszenie
  dyscypliny finansów publicznych.

                                    Art. 81.
1. Z wnioskiem o ukaranie występuje się do komisji orzekającej, zgodnie z
  właściwością określoną w art. 47-51.
2. Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej, na wniosek przewodniczącego
  komisji orzekającej złożony przed skierowaniem wniosku o ukaranie do
  rozpoznania, wyznacza, w drodze postanowienia, do rozpoznania wniosku o
  ukaranie inną komisję orzekającą niż wynika to z jej właściwości, jeżeli
  wniosek o ukaranie dotyczy członka komisji orzekającej albo rzecznika
  dyscypliny lub jego zastępcy, właściwego w sprawach tej komisji.
3. Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej wyznacza, w drodze postanowienia,
  do rozpoznania wniosku o ukaranie inną komisję orzekającą niż wynika to z jej
  właściwości, jeżeli z powodu wyłączenia członków komisji właściwej do
  rozpoznania sprawy, jej rozpoznanie przed daną komisją nie jest możliwe.
4. Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej rozstrzyga, w drodze
  postanowienia, spory o właściwość między komisjami orzekającymi.

                                    Art. 82.
Główna Komisja Orzekająca, uchylając orzeczenie komisji orzekającej,
stwierdzając nieważność prawomocnego rozstrzygnięcia lub wydając postanowienie o
wznowieniu postępowania, może postanowić o przekazaniu sprawy do ponownego
rozpoznania przez inną komisję orzekającą.
                                        
                                    Art. 83.
1. Członek komisji orzekającej lub Głównej Komisji Orzekającej podlega
  wyłączeniu od udziału w rozpoznawaniu sprawy, jeżeli:
   1) sprawa dotyczy go bezpośrednio, jego małżonka, krewnego lub powinowatego
     w linii prostej albo osoby pozostającej z nim w stosunku przysposobienia;
   2) brał udział w wydaniu postanowienia lub orzeczenia uchylonego albo
     uznanego za nieważne z mocy prawa;
   3) brał udział w rozpoznawaniu sprawy w niższej instancji;
   4) występował w sprawie w charakterze świadka lub oskarżyciela.
2. Wyłączenie członka komisji orzekającej lub Głównej Komisji Orzekającej od
  udziału w rozpoznawaniu sprawy z przyczyn, o których mowa w ust. 1, następuje
  z urzędu.
3. Wyłączenie członka komisji orzekającej lub Głównej Komisji Orzekającej od
  udziału w rozpoznawaniu sprawy następuje również na wniosek tego członka,
  oskarżyciela, obwinionego lub jego obrońcy, jeżeli między nim
  a oskarżycielem, obwinionym lub jego obrońcą, zachodzi stosunek tego rodzaju,
  że może budzić wątpliwości co do jego bezstronności.
4. Przepisy ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio do wyłączenia od
  udziału w rozpoznawaniu sprawy oskarżyciela i protokolanta.
                                        
                                    Art. 84.
1. W sprawie wyłączenia członka komisji orzekającej lub Głównej Komisji
  Orzekającej na wniosek rozstrzygają, odpowiednio przed rozprawą lub
  posiedzeniem, przewodniczący tych komisji. O wyłączeniu członka składu
  orzekającego, oskarżyciela lub protokolanta rozstrzyga, przed odczytaniem
  wniosku o ukaranie, przewodniczący składu orzekającego. Jeżeli wniosek
  o wyłączenie dotyczy przewodniczącego składu orzekającego - w sprawie jego
  wyłączenia rozstrzyga odpowiednio przewodniczący komisji orzekającej lub
  Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej.
2. W sprawie wyłączenia rzecznika dyscypliny od udziału w rozpoznawaniu
  zawiadomienia o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych rozstrzyga Główny
  Rzecznik.

                                    Art. 85.
1. Jeżeli ustawa nie wymaga wydania orzeczenia albo postanowienia wydaje się
  zarządzenia.
2. Postanowienie powinno zawierać co najmniej:
   1) oznaczenie organu oraz osoby lub osób, wydającej postanowienie;
   2) datę wydania postanowienia;
   3) wskazanie sprawy oraz kwestii, której postanowienie dotyczy;
   4) rozstrzygnięcie z podaniem podstawy prawnej;
   5) uzasadnienie, chyba że ustawa zwalnia od tego wymagania;
   6) pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia albo
     informację o jego nieprzysługiwaniu;
   7) wskazanie osoby lub osób, którym jest przekazywane.
3. Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać przedstawienie faktów i dowodów,
  które stanowiły podstawę wydania postanowienia oraz wyjaśnienie podstawy
  prawnej postanowienia.
4. Zażalenie na postanowienie przysługuje, jeżeli ustawa tak stanowi.
5. Przepisy ust. 2 pkt 1-4 , 6 i 7 oraz ust. 4 stosuje się odpowiednio do
  zarządzeń.

                                    Art. 86.
1. Instytucje państwowe i samorządowe są obowiązane, w zakresie swojego
  działania, udzielać pomocy organom właściwym w sprawach o naruszenie
  dyscypliny finansów publicznych, w szczególności wydawać opinie, jeżeli
  stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy wymaga
  wiadomości specjalnych lub specjalistycznych.
2. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wydaje opinie, w terminie określonym
  przez organ prowadzący postępowanie, w sprawach dotyczących przepisów o
  zamówieniach publicznych.

                                   Rozdział 2
                                     Dowody
                                        
                                    Art. 87.
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.

                                    Art. 88.
Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. To samo dotyczy faktów znanych z
urzędu organowi prowadzącemu postępowanie, należy jednak zwrócić na nie uwagę
stron.

                                    Art. 89.
1. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i
  wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.
2. We wniosku dowodowym należy podać oznaczenie dowodu oraz określić
  okoliczności, które mają być udowodnione, a także można określić sposób
  przeprowadzenia dowodu.
3. Wniosek dowodowy może zostać oddalony, jeżeli:
   1) okoliczność, która ma zostać udowodniona nie ma znaczenia dla sprawy;
   2) okoliczność, której dotyczy wniosek, została już udowodniona zgodnie z
     twierdzeniem wnioskodawcy;
   3) dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności;
   4) wniosek dowodowy w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania;
   5) dowodu nie da się przeprowadzić.
4. Podstawą oddalenia wniosku dowodowego nie może być fakt, że dotychczas
  przeprowadzone dowody wskazują fakty odmienne od tych, które wnioskodawca
  zamierza udowodnić.
5. Oddalenie wniosku dowodowego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu
  dopuszczeniu dowodu, nawet jeżeli nie ujawniły się nowe okoliczności.

                                    Art. 90.
Osoba, wobec której wszczęto postępowanie, występująca z wnioskiem dowodowym, w
tym o dowód z wyjaśnień świadków, obowiązana jest dokładnie oznaczyć fakty, o
których stwierdzenie wnosi. Obowiązek dotyczy również wskazania świadków,
których wyjaśnienia mają stwierdzać te fakty, tak by wezwania ich przez organ
prowadzący postępowanie było możliwe.
                                        
                                    Art. 91.
1. Osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek, na żądanie organu
  prowadzącego postępowanie złożyć wyjaśnienia na piśmie, a jeżeli okaże się to
  niezbędne, stawić się na wezwanie, w szczególności na rozprawie i złożyć
  zeznania ustnie.
2. Świadek, który nie może stawić się na rozprawę z powodu choroby, kalectwa
  lub innej niedającej się pokonać przeszkody może być przesłuchany w miejscu
  swojego pobytu przez:
   1) wyznaczonego członka składu orzekającego lub
   2) członka innej komisji orzekającej, jeżeli byłoby to uzasadnione ze
     względu na odległość, która dzieli siedzibę komisji od miejsca pobytu
     \wiadka, a zwróci się o to przewodniczący komisji rozpoznającej sprawę.
3. Przed rozpoczęciem przesłuchania, świadka należy pouczyć o odpowiedzialności
  karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy.
4. Świadek może odmówić udzielenia odpowiedzi na poszczególne pytania, jeżeli
  odpowiedź mogłaby narazić jego samego, jego małżonka, krewnego lub
  powinowatego w linii prostej albo osobę pozostającą z nim w stosunku
  przysposobienia na odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych lub odpowiedzialność określoną odrębnymi przepisami.
5. Świadek może odmówić udzielenia odpowiedzi na pytania co do okoliczności
  objętych tajemnicą państwową lub służbową, chyba że zostanie zwolniony z
  obowiązku zachowania tajemnicy, w trybie i na zasadach określonych w
  odrębnych przepisach. Zwolnienia można odmówić tylko wtedy, gdy złożenie
  wyjaśnień lub udzielenie odpowiedzi wyrządzić mogło poważną szkodę państwu.
6. Świadek może odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania ze względu na
  obowiązek zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji,
  co do okoliczności na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd zwolni
  go od obowiązku zachowania tajemnicy. Zwolnienie to może dotyczyć wyłącznie
  okoliczności, która nie może być ustalona w postępowaniu przed komisją
  orzekającą lub w postępowaniu odwoławczym na podstawie innych dowodów.

                                    Art. 92.
Jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy wymaga
wiadomości specjalnych lub specjalistycznych organ prowadzący postępowanie
zasięga opinii organów lub instytucji, o których mowa w art. 86.

                                   Rozdział 3
           Zawiadomienie o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych
                                        
                                    Art. 93.
1. Zawiadomienie o ujawnionych okolicznościach, wskazujących na naruszenie
  dyscypliny finansów publicznych, zwane dalej "zawiadomieniem", składa
  niezwłocznie do właściwego rzecznika dyscypliny:
   1) kierownik jednostki sektora finansów publicznych;
   2) kierownik jednostki otrzymującej środki publiczne;
   3) organ sprawujący nadzór nad jednostką sektora finansów publicznych;
   4) organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego;
   5) organ kontroli lub kierownik jednostki prowadzącej kontrolę jednostki
     sektora finansów publicznych;
   6) dysponent przekazujący środki publiczne jednostce nie zaliczanej do
     sektora finansów publicznych
 - zwany dalej "zawiadamiającym".
2. Zawiadamiającemu przysługuje prawo do żądania informacji niezbędnych do
  sporządzenia zawiadomienia.
                                        
                                    Art. 94.
1. Zawiadomienie zawiera co najmniej:
   1) datę, imię i nazwisko, stanowisko służbowe, adres i podpis
     zawiadamiającego;
   2) określenie ujawnionego naruszenia dyscypliny finansów publicznych wraz z
     podaniem sposobu, czasu jego popełnienia oraz naruszonego przepisu prawa;
   3) wskazanie okoliczności, w jakich doszło do naruszenia dyscypliny finansów
     publicznych, a także jeżeli nastąpiło uszczuplenie środków publicznych,
     przekroczenie upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych,
     do zaciągnięcia zobowiązań lub niewykonanie zobowiązań albo zapłata
     odsetek, kar lub opłat - określenie ich wysokości;
   4) informację, czy przedstawione naruszenie dyscypliny finansów publicznych
     jest przedmiotem postępowania karnego, postępowania w sprawie o
     wykroczenie, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe albo wykro
     czenie skarbowe.
2. Zawiadomienie zawiera również, w miarę możliwości, wskazanie imienia i
  nazwiska, adresu zamieszkania osoby, która naruszyła dyscyplinę finansów
  publicznych, adresu pracodawcy i stanowiska zajmowanego przez tę osobę w
  czasie popełnienia naruszenia, a także nazwy i adresu jej aktualnego
  pracodawcy.
3. Jeżeli zawiadomienie nie zawiera imienia, nazwiska, stanowiska służbowego
  lub adresu zawiadamiającego pozostawia się je bez rozpoznania.
4. Jeżeli zawiadomienie nie zawiera któregokolwiek z elementów wymienionych w
  ust. 1 pkt 2 lub podpisu zawiadamiającego, rzecznik dyscypliny zwraca
  zawiadomienie, wskazując braki złożonego zawiadomienia.
5. Jeżeli zawiadomienie nie zawiera któregokolwiek z elementów wymienionych w
  ust. 1 pkt 3 i 4, rzecznik dyscypliny uzupełnia braki we własnym zakresie
  albo wskazuje je zawiadamiającemu, wzywając go jednocześnie do ponownego
  złożenia uzupełnionego zawiadomienia w terminie nie dłuższym niż 14 dni od
  daty doręczenia wezwania.

                                    Art. 95.
Jeżeli rzecznik dyscypliny otrzymał informację o naruszeniu dyscypliny finansów
publicznych od osób lub podmiotów innych niż wymienione w art. 93 ust. 1,
przekazuje tę informację kierownikowi jednostki, której ona dotyczy oraz
organowi sprawującemu nadzór nad tą jednostką.

                                   Rozdział 4
               Czynności sprawdzające i postępowanie wyjaśniające
                                        
                                    Art. 96.
1. Na podstawie zawiadomienia rzecznik dyscypliny podejmuje czynności
  sprawdzające w celu stwierdzenia, czy istnieją podstawy do wszczęcia
  postępowania wyjaśniającego.
2. Rzecznik dyscypliny może wzywać zawiadamiającego, kierownika jednostki,
  której zawiadomienie dotyczy oraz organ sprawujący nad nią nadzór lub
  dysponenta, który przekazał środki publiczne do złożenia wyjaśnień,
  przekazania opinii oraz do wydania albo okazania dokumentu mającego znaczenie
  w sprawie, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania.
3. Dokumenty, opinie lub inne informacje, objęte obowiązkiem zachowania
  tajemnicy państwowej lub służbowej, przekazuje się rzecznikowi dyscypliny
  tylko w przypadku zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy, w trybie i na
  zasadach określonych w odrębnych przepisach.
                                        
                                    Art. 97.
1. Rzecznik dyscypliny, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania
  zawiadomienia, powinien zakończyć czynności sprawdzające i wydać
  postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego albo o odmowie jego
  wszczęcia.
2. Jeżeli postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego nie obejmuje
  wszystkich naruszeń dyscypliny finansów publicznych wskazanych w
  zawiadomieniu, rzecznik dyscypliny wydaje - w zakresie tych naruszeń -
  postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego.
3. Jeżeli zakończenie czynności sprawdzających nie jest możliwe w terminie, o
  którym mowa w ust. 1, Główny Rzecznik może, na uzasadniony wniosek rzecznika
  dyscypliny, przedłużyć ten termin na czas oznaczony, nie dłużej jednak niż o
  90 dni.
4. W uzasadnionych przypadkach, a w szczególności gdy ustalenie, czy istnieją
  podstawy do wszczęcia postępowania wyjaśniającego jest uzależnione od wydania
  ostatecznej decyzji ustalającej należność Skarbu Państwa, jednostki samorządu
  terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych, Główny
  Rzecznik może przedłużyć termin zakończenia czynności sprawdzających na czas
  nieoznaczony.

                                    Art. 98.
1. Postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego powinno zawierać
  dodatkowo:
   1) imię i nazwisko osoby, wobec której postępowanie zostało wszczęte, adres
     pracodawcy i stanowisko zajmowane przez tę osobę w czasie popełnienia
     naruszenia dyscypliny finansów publicznych;
   2) określenie naruszenia dyscypliny finansów publicznych będącego
     przedmiotem postępowania wraz z podaniem naruszonego przepisu prawa.
2. Postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego nie wymaga
  uzasadnienia.
                                        
                                    Art. 99.
Rzecznik dyscypliny może wszcząć postępowanie wyjaśniające:
   1) wobec osoby, która nie była wymieniona w zawiadomieniu;
   2) w zakresie czynu, którego nie wymieniono w zawiadomieniu.
                                        
                                    Art. 100.
1. Rzecznik dyscypliny odmawia wszczęcia postępowania wyjaśniającego, jeżeli
  stwierdzi wystąpienie okoliczności, wymienionej w art. 78 ust. 1.
2. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego powinno
  zawierać dodatkowo określenie naruszenia dyscypliny finansów publicznych,
  będącego przedmiotem czynności sprawdzających, wraz z podaniem czasu jego
  popełnienia oraz naruszonego przepisu prawa.

                                    Art. 101.
1. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego doręcza się
  zawiadamiającemu, któremu służy zażalenie na to postanowienie.
2. W wyniku rozpoznania zażalenia Główny Rzecznik, w drodze postanowienia,
  utrzymuje w mocy zażalone postanowienie lub je uchyla, w całości lub w
  części. Uchylając postanowienie Główny Rzecznik poleca rzecznikowi
  dyscypliny:
   1) wszczęcie postępowania wyjaśniającego lub
   2) uzupełnienie czynności sprawdzających i wyznacza termin na wydanie nowego
     postanowienia.
                                        
                                    Art. 102.
1. Rzecznik dyscypliny doręcza postanowienie o wszczęciu postępowania
  wyjaśniającego osobie, wobec której postępowanie zostało wszczęte.
2. Osoba, o której mowa w ust. 1, ma prawo, w terminie określonym przez
  rzecznika dyscypliny, do złożenia wyjaśnień lub wniosków dowodowych na piśmie
  lub do protokołu. Niezłożenie wyjaśnień lub wniosków dowodowych w tym
  terminie uznaje się za odmowę ich złożenia.
                                        
                                    Art. 103.
1. Rzecznik dyscypliny może wzywać świadków do złożenia wyjaśnień, na piśmie
  lub ustnie do protokołu, oraz do przesłania dokumentu mającego znaczenie w
  sprawie.
2. Pracodawca osoby wezwanej przez rzecznika dyscypliny w charakterze świadka
  jest obowiązany zwolnić ją z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za czas
  nieobecności w pracy. Podstawą do zwolnienia z pracy jest wezwanie rzecznika
  dyscypliny.
3. W postępowaniu wyjaśniającym rzecznik dyscypliny sporządza protokół z
  czynności mających istotne znaczenie dla sprawy. Protokół podpisują osoby
  uczestniczące w czynności, a w przypadku odmowy jego podpisania, rzecznik
  dyscypliny zamieszcza stosowną adnotację.
                                        
                                    Art. 104.
1. Rzecznik dyscypliny, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia wszczęcia
  postępowania wyjaśniającego, występuje z wnioskiem o ukaranie za naruszenie
  dyscypliny finansów publicznych, zwanym dalej "wnioskiem o ukaranie", albo
  wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego lub jego
  zawieszeniu.
2. Jeżeli wystąpienie z wnioskiem o ukaranie lub umorzenie postępowania
  wyjaśniającego nie jest możliwe w terminie, o którym mowa w ust. 1, Główny
  Rzecznik może, na uzasadniony wniosek rzecznika dyscypliny, przedłużyć ten
  termin na czas oznaczony, nie dłużej jednak niż o 30 dni.
                                        
                                    Art. 105.
Rzecznik dyscypliny informuje obwinionego i zawiadamiającego o wystąpieniu z
wnioskiem o ukaranie.

                                    Art. 106.
1. Rzecznik dyscypliny zawiesza postępowanie wyjaśniające w związku z
  wystąpieniem okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 2.
2. Rzecznik dyscypliny umarza postępowanie wyjaśniające, jeżeli stwierdzi
  wystąpienie okoliczności wymienionej w art. 78 ust. 1.
3. Postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego powinno zawierać
  dodatkowo:
   1) imię, nazwisko, adres zamieszkania osoby, wobec której wszczęto
     postępowanie wyjaśniające, oraz zajmowane przez nią stanowisko w czasie
     popełnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych;
   2) określenie naruszenia dyscypliny finansów publicznych, będącego
     przedmiotem postępowania wyjaśniającego wraz z podaniem czasu jego
     popełnienia oraz naruszonego przepisu prawa.
                                        
                                    Art. 107.
Jeżeli we wniosku o ukaranie rzecznik dyscypliny nie postawił zarzutu naruszenia
dyscypliny finansów publicznych wszystkim osobom, wobec których wszczął
postępowanie wyjaśniające, wydaje - w stosunku do tych osób - postanowienie o
umorzeniu postępowania wyjaśniającego.
                                        
                                    Art. 108.
1. Postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego, z wyłączeniem
  wydanego na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 4, doręcza się osobie, wobec której
  było ono wszczęte. Osobie tej służy zażalenie na postanowienie o umorzeniu
  postępowania.
2. W wyniku rozpoznania zażalenia Główny Rzecznik, w drodze postanowienia,
  utrzymuje w mocy zażalone postanowienie lub je uchyla, w całości lub w
  części. Uchylając postanowienie Główny Rzecznik:
   1) poleca rzecznikowi dyscypliny wystąpić z wnioskiem o ukaranie albo
   2) zmienia zażalone postanowienie, albo
   3) poleca rzecznikowi dyscypliny uzupełnić postępowanie wyjaśniające i
     wyznacza termin wystąpienia z wnioskiem o ukaranie albo wydania nowego
     postanowienia.
3. Główny Rzecznik doręcza postanowienie osobie, która wniosła zażalenie. Na
  postanowienie kończące postępowanie osobie tej służy zażalenie do Głównej
  Komisji Orzekającej.

                                   Rozdział 5
                               Wniosek o ukaranie

                                    Art. 109.
1. Z wnioskiem o ukaranie występuje rzecznik dyscypliny.
2. Z wnioskiem o ukaranie, może także - za naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych, ujawnione w wyniku kontroli przeprowadzonej w danej jednostce
  lub kontroli dotyczącej zamówienia publicznego - wystąpić Najwyższa Izba
  Kontroli, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych i prezes regionalnej izby
  obrachunkowej.
                                        
                                    Art. 110.
1. Wniosek o ukaranie zawiera:
   1) oznaczenie organu oraz osoby występującej z wnioskiem o ukaranie;
   2) imię, nazwisko, adres zamieszkania obwinionego;
   3) wskazanie miejsca zatrudnienia, adresu pracodawcy i stanowiska
     zajmowanego przez obwinionego w czasie popełnienia zarzucanego naruszenia
     dyscypliny finansów publicznych;
   4) określenie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych wraz ze
     wskazaniem sposobu i czasu jego popełnienia, naruszonego przepisu prawa
     oraz przepisu ustawy, pod który zarzucany czyn podpada;
   5) wskazanie okoliczności w jakich doszło do naruszenia dyscypliny finansów
     publicznych, a także jeżeli nastąpiło uszczuplenie środków publicznych,
     przekroczenie upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych,
     do zaciągnięcia zobowiązań lub niewykonanie zobowiązań albo zapłata
     odsetek, kar lub opłat - określenie ich wysokości;
   6) wskazanie dowodów;
   7) informację, czy obwiniony przed popełnieniem zarzucanego naruszenia
     dyscypliny finansów publicznych był karany za naruszenie dyscypliny
     finansów publicznych;
   8) określenie, jakiej kary domaga się oskarżyciel;
   9) uzasadnienie oparte na wynikach postępowania wyjaśniającego.
2. Do wniosku o ukaranie dołącza się zebrany materiał dowodowy oraz dowody i
  wyjaśnienia przedstawione przez obwinionego na swoją obronę lub informację o
  odmowie ich złożenia.
3. Do wniosku o ukaranie dołącza się, w miarę możliwości, także:
   1) zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, obliczonego jak za urlop
     wypoczynkowy, otrzymywanego przez obwinionego w czasie popełnienia
     zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych oraz nazwę i adres
     aktualnego pracodawcy tej osoby;
   2) opinię przełożonych o sposobie wywiązywania się obwinionego z obowiązków
     służbowych.
4. Organowi, o którym mowa w art. 109 ust. 2, przysługuje uprawnienie do
  żądania informacji niezbędnych do wniesienia wniosku o ukaranie zgodnie z
  ust. 1-3. Przepisy art. 96 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

                                   Rozdział 6
                      Postępowanie przed komisją orzekającą
                                        
                                    Art. 111.
1. Komisje orzekające badają swoją właściwość z urzędu.
2. Stwierdzenie nieważności i przekazanie sprawy właściwej komisji orzekającej
  może nastąpić w każdej fazie postępowania, jednakże nie dłużej niż do
  otwarcia postępowania dowodowego.
                                        
                                    Art. 112.
1. Przewodniczący komisji orzekającej dokonuje wstępnej kontroli wniosku o
  ukaranie.
2. Jeżeli wniosek o ukaranie nie odpowiada warunkom, wymienionym w art. 110
  ust. 1 i 2, przewodniczący komisji orzekającej, w terminie 14 dni od dnia
  jego otrzymania, zarządza zwrot wniosku do uzupełnienia organowi, który z nim
  wystąpił.
3. W zarządzeniu o zwrocie wniosku o ukaranie do uzupełnienia należy wskazać
  braki wniosku oraz określić termin ich usunięcia, nie dłuższy niż 30 dni. Na
  zarządzenie o zwrocie wniosku o ukaranie przysługuje, w terminie 7 dni od
  dnia jego doręczenia, zażalenie do Przewodniczącego Głównej Komisji
  Orzekającej za pośrednictwem przewodniczącego komisji, który wydał to zarzą
  dzenie.
4. W wyniku rozpoznania zażalenia Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej, w
  terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, w drodze zarządzenia, uchyla lub
  utrzymuje w mocy zarządzenie przewodniczącego komisji orzekającej.

                                    Art. 113.
1. Jeżeli wniosek o ukaranie odpowiada warunkom, wymienionym w art. 110 ust. 1
  i 2, przewodniczący komisji orzekającej, w terminie 14 dni od dnia jego
  otrzymania zarządza doręczenie odpisu wniosku obwinionemu, kieruje wniosek do
  rozpoznania na posiedzenie albo rozprawę, wyznacza ich terminy oraz skład
  orzekający.
2. W zarządzeniu o doręczeniu odpisu wniosku o ukaranie należy wskazać miejsce
  i czas, w którym akta sprawy są udostępnione do wglądu obwinionemu lub jego
  obrońcy, a także pouczyć o prawie składania wniosków dowodowych.

                                    Art. 114.
1. Zarządzenie o doręczeniu odpisu wniosku o ukaranie, w terminie 7 dni od dnia
  jego wydania, przewodniczący komisji orzekającej przekazuje stronom, a w
  przypadku gdy z wnioskiem o ukaranie występuje organ wymieniony w art. 109
  ust. 2, odpis wniosku o ukaranie przekazuje także rzecznikowi dyscypliny.
2. Na uzasadnione żądanie rzecznika dyscypliny funkcję oskarżyciela przed
  komisją orzekającą z wniosku o ukaranie wniesionego przez organ wymieniony w
  art. 109 ust. 2, pełni występujący z wnioskiem o ukaranie lub jego
  przedstawiciel. Oskarżycielowi takiemu przysługują wszystkie prawa i ciążą na
  nim obowiązki strony w postępowaniu w pierwszej instancji. Koszty działania
  przedstawiciela, poza ryczałtowym wynagrodzeniem za udział w rozprawie
  należnym oskarżycielowi, ponosi organ, który go wyznaczył.
3. Rzecznik dyscypliny kieruje żądanie, o którym mowa w ust. 2, wraz z
  uzasadnieniem, do przewodniczącego komisji orzekającej, w terminie 7 dni od
  dnia doręczenia mu zarządzenia, o którym mowa w ust. 1. Przewodniczący
  komisji orzekającej niezwłocznie zawiadamia występującego z wnioskiem o
  ukaranie o złożeniu takiego żądania i wzywa go do pełnienia w sprawie
  obowiązków oskarżyciela przed komisja orzekającą.

                                   Rozdział 7
                                   Posiedzenie
                                        
                                    Art. 115.
Posiedzeniem kieruje przewodniczący składu orzekającego i czuwa nad jego
prawidłowym przebiegiem.
                                        
                                    Art. 116.
1. Jeżeli okoliczności, o których mowa w art. 78 ust. 1 pkt 3-8, zostaną
  ujawnione w toku postępowania poza rozprawą, przewodniczący komisji
  orzekającej kieruje sprawę do rozpoznania na posiedzeniu.
2. Posiedzenie jest niejawne i odbywa się bez udziału stron. Komisja orzekająca
  podejmuje rozstrzygnięcie na podstawie materiału dowodowego dołączonego do
  wniosku o ukaranie lub zebranego w toku prowadzonego postępowania. Wyznaczony
  przez przewodniczącego komisji orzekającej członek składu orzekającego
  przedstawia omówienie wniosku o ukaranie i okoliczności faktycznych sprawy
  oraz dotychczasowego przebiegu postępowania.
3. W wyniku rozpoznania sprawy na posiedzeniu komisja orzekająca wydaje
  postanowienie o umorzeniu postępowania albo, jeżeli uzna, że nie zachodzą
  przesłanki umorzenia postępowania, przekazuje sprawę do rozpoznania na
  rozprawie.
4. Postanowienie o umorzeniu postępowania oprócz elementów określonych w art.
  85 ust. 2, powinno zawierać także:
   1) imię, nazwisko, adres zamieszkania obwinionego oraz zajmowane przez niego
     stanowisko w czasie popełnienia naruszenia dyscypliny finansów
     publicznych;
   2) określenie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych wraz z
     podaniem sposobu i czasu jego popełnienia oraz naruszonego przepisu prawa.
5. Postanowienie o umorzeniu postępowania doręcza się stronom w terminie 21 dni
  od dnia jego wydania. Stronom służy zażalenie na to postanowienie.
6. W wyniku rozpoznania zażalenia Główna Komisja Orzekająca, w drodze
  postanowienia, utrzymuje w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania lub
  uchyla je w całości lub części i przekazuje sprawę przewodniczącemu komisji
  orzekającej w celu skierowania do rozpoznania na rozprawie.

                                   Rozdział 8
                                    Rozprawa
                                        
                                    Art. 117.
Rozprawą kieruje przewodniczący składu orzekającego i czuwa nad jej prawidłowym
przebiegiem.

                                    Art. 118.
Zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy i składu orzekającego należy wydać w
terminie 30 dni odpowiednio od dnia wydania zarządzenia o doręczeniu odpisu
wniosku o ukaranie albo od dnia wydania postanowienia o skierowaniu sprawy na
rozprawę, o którym mowa w art. 116 ust. 3.

                                    Art. 119.
1. Rozprawa przed komisją orzekającą jest jawna, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Wyłączenie jawności rozprawy lub jej części może nastąpić wyłącznie:
   1) ze względu na bezpieczeństwo państwa lub ochronę tajemnicy państwowej;
   2) z uwagi na zagrożenie spokoju i porządku publicznego.
3. Ogłoszenie orzeczenia w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
  jest jawne.
4. Zawiadomienie o terminie i przedmiocie rozprawy wywiesza się w siedzibie
  komisji orzekającej w miejscu ogólnie dostępnym, co najmniej na 7 dni przed
  rozprawą.

                                    Art. 120.
1. Wyłączenie jawności rozprawy lub jej części zarządza przewodniczący komisji
  orzekającej, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. W przypadku wystąpienia w toku rozprawy okoliczności, o których mowa w art.
  119 ust. 2, wyłączenie jawności rozprawy lub jej części zarządza
  przewodniczący składu orzekającego.
3. W przypadku wyłączenia jawności rozprawy z przyczyn, o których mowa w art.
  119 ust. 2 pkt 1, do składu orzekającego wyznacza się osoby posiadające
  poświadczenia, wymagane odrębnymi przepisami, upoważniające do dostępu do
  informacji niejawnych.
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do rzecznika dyscypliny i
  protokolanta.
                                        
                                    Art. 121.
1. Przewodniczący komisji orzekającej zawiadamia o terminie i miejscu rozprawy
  strony oraz obrońcę obwinionego, jeżeli został on ustanowiony.
2. Obecność na rozprawie obwinionego lub jego obrońcy nie jest obowiązkowa.
3. Zawiadomienie powinno zostać doręczone obwinionemu i jego obrońcy, co
  najmniej na 7 dni przed terminem rozprawy. Zawiadomienie to zawiera
  określenie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, a także
  pouczenie, że rozprawa może być przeprowadzona bez ich udziału, a orzeczenie
  może zostać wydane zaocznie oraz że obwiniony może przedstawić na swoją
  obronę dowody lub wnosić o przesłuchanie świadków.
                                        
                                    Art. 122.
W toku rozprawy przewodniczący składu orzekającego realizuje obowiązki, o
których mowa w art. 80 ust. 2, a w szczególności poucza:
   1) obwinionego o prawie odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania;
   2) świadka o obowiązku mówienia prawdy i odpowiedzialności za składanie
     fałszywych zeznań oraz o prawie do odmowy udzielenia odpowiedzi na
     poszczególne pytania;
   3) strony o przysługującym im prawie do zadawania pytań świadkom,
     wypowiadania się co do każdego ujawnionego dowodu oraz składania wniosków
     dowodowych.

                                    Art. 123.
1. Z przebiegu rozprawy protokolant pod kierunkiem przewodniczącego składu
  orzekającego sporządza protokół, który zawiera:
   1) datę i miejsce rozprawy oraz wzmiankę o osobach w niej uczestniczących;
   2) przebieg rozprawy, a w szczególności oświadczenia i wnioski jej
     uczestników;
   3) wzmiankę o dowodach ujawnionych i zaliczonych w poczet materiału
     dowodowego;
   4) treść wydanych w toku rozprawy postanowień i zarządzeń, a jeżeli
     postanowienia lub zarządzenia zostały wydane poza rozprawą - wzmiankę o
     ich wydaniu;
   5) w miarę potrzeby, stwierdzenia innych okoliczności dotyczących przebiegu
     rozprawy.
2. Protokół podpisują przewodniczący składu orzekającego i protokolant.
3. Przewodniczący składu orzekającego może zarządzić utrwalenie przebiegu
  rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk niezależnie od
  sporządzania protokołu, o czym uprzedza uczestników rozprawy. Zapis dźwięku
  przełożony na pismo może być dołączony do protokołu. Zarejestrowany dźwięk
  nie stanowi dowodu w postępowaniu.
                                        
                                    Art. 124.
Strony mogą składać wyjaśnienia, oświadczenia i wnioski ustnie do protokołu lub
na piśmie. O dopuszczeniu dowodu, poza rozprawą, decyduje przewodniczący komisji
orzekającej, a po wyznaczeniu składu orzekającego jego przewodniczący. Oddalenie
wniosku dowodowego następuje w formie postanowienia.
                                        
                                    Art. 125.
Rozprawę odracza się, jeżeli w aktach sprawy:
   1) brak jest dowodu doręczenia obwinionemu lub jego obrońcy zawiadomienia o
     rozprawie, chyba że osoba, której nie doręczono zawiadomienia, jest obecna
     na rozprawie i wyrazi zgodę na jej przeprowadzenie;
   2) jest dowód doręczenia obwinionemu  i jego obrońcy zawiadomienia o
     rozprawie w terminie krótszym niż 7 dni przed terminem rozprawy, chyba że
     obwiniony lub jego obrońca obecny na rozprawie wyrazi zgodę na jej
     przeprowadzenie;
   3) jest dowód doręczenia obwinionemu i jego obrońcy zawiadomienia o
     rozprawie, a obwiniony lub jego obrońca należycie usprawiedliwi swoją
     nieobecność na rozprawie i wystąpi z wnioskiem o odroczenie rozprawy.
                                        
                                    Art. 126.
W przypadkach, o których mowa w art. 125, komisja orzekająca może jednak
przeprowadzić dowód, a w szczególności przesłuchać świadków, pod warunkiem, że
przewodniczący składu orzekającego poinformuje obwinionego lub jego obrońcę o
przebiegu rozprawy oraz umożliwi im złożenie wyjaśnień co do przeprowadzonego
dowodu, a także zadawanie pytań świadkom, jeżeli o to wystąpią.

                                    Art. 127.
1. Rozprawa rozpoczyna się od sprawdzenia obecności zawiadomionych i wezwanych
  osób. Przewodniczący składu orzekającego zarządza opuszczenie sali rozpraw
  przez świadków, a następnie zarządza odczytanie przez rzecznika dyscypliny
  wniosku o ukaranie.
2. Przewodniczący składu orzekającego zwraca się do obwinionego z zapytaniem,
  czy zrozumiał postawiony mu zarzut lub zarzuty, a następnie zarządza
  wysłuchanie obwinionego.
3. Po wysłuchaniu obwinionego przewodniczący składu orzekającego zarządza
  przeprowadzenie postępowania dowodowego. Jeżeli obwiniony zgodził się z
  postawionym mu zarzutem, a jego wyjaśnienia nie budzą wątpliwości, można w
  tym zakresie nie przeprowadzać dalszego postępowania dowodowego.
                                        
                                    Art. 128.
1. Świadka przesłuchuje się w czasie nieobecności tych świadków, którzy jeszcze
  nie złożyli zeznań.
2. Jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego o dowody mogące
  mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, rozprawę odracza się na czas
  niezbędny do uzupełnienia materiału dowodowego. Postanowienie o odroczeniu
  rozprawy powinno wskazywać w jaki sposób materiał dowodowy ma zostać
  uzupełniony.
3. Komisja orzekająca może uzupełnić dowody z urzędu.
                                        
                                    Art. 129.
1. Na rozprawie można odczytywać i ujawniać wszystkie dokumenty znajdujące się
  w aktach sprawy.
2. Jeżeli obwiniony korzysta z prawa odmowy złożenia wyjaśnień lub wyjaśnia na
  rozprawie odmiennie niż poprzednio, wolno na rozprawie odczytać jego
  wyjaśnienia znajdujące się w aktach sprawy, tylko w odpowiednim zakresie. Po
  odczytaniu wyjaśnień przewodniczący składu orzekającego zwraca się do
  obwinionego o wyjaśnienie zachodzących sprzeczności.

                                    Art. 130.
1. Jeżeli w toku rozprawy wyniknie, że jest zasadne postawienie zarzutu
  naruszenia dyscypliny finansów publicznych osobie nie wymienionej we wniosku
  o ukaranie komisja orzekająca, na wniosek oskarżyciela może - w celu
  wspólnego rozpoznania - odroczyć rozprawę na czas niezbędny do wystąpienia
  z wnioskiem o ukaranie.
2. Jeżeli w toku rozprawy oskarżyciel wnosi o ukaranie obwinionego za
  naruszenie dyscypliny finansów publicznych, które nie było objęte wnioskiem o
  ukaranie, komisja orzekająca odracza rozprawę na czas niezbędny do
  wystąpienia z dodatkowym wnioskiem o ukaranie.

                                    Art. 131.
1. Jeżeli w toku rozprawy wyniknie, że - nie przekraczając granic wniosku o
  ukaranie - można naruszenie dyscypliny finansów publicznych zarzucone
  obwinionemu zakwalifikować według innego przepisu ustawy, przewodniczący
  składu orzekającego informuje o tym obecne na rozprawie strony.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, na wniosek obwinionego lub jego obrońcy
  komisja orzekająca odracza rozprawę na czas oznaczony.
3. W przypadku nieobecności obwinionego lub jego obrońcy, komisja orzekająca
  odracza rozprawę na czas oznaczony i przekazuje informację, o której mowa w
  ust. 1, obwinionemu i jego obrońcy.
                                        
                                    Art. 132.
Rozprawę odroczoną prowadzi się w nowym terminie w dalszym ciągu. Jeżeli skład
orzekający został zmieniony ujawnia się dowody przeprowadzone poprzednio.
                                        
                                    Art. 133.
1. Po przeprowadzeniu dowodów dopuszczonych w sprawie, przewodniczący składu
  orzekającego pyta strony, czy wnoszą o uzupełnienie postępowania dowodowego,
  a w przypadku odpowiedzi odmownej, zamyka postępowanie dowodowe.
2. Po zamknięciu postępowania dowodowego, przewodniczący składu orzekającego
  udziela głosu kolejno oskarżycielowi, obrońcy i obwinionemu. Jeżeli jedna ze
  stron zabiera głos ponownie, przewodniczący udziela głosu również stronie
  przeciwnej.
3. Po wysłuchaniu stron przewodniczący składu orzekającego zamyka rozprawę i
  zarządza poufną naradę składu orzekającego w celu wydania orzeczenia. Na
  naradzie oprócz składu orzekającego obecny jest tylko protokolant.
                                        
                                    Art. 134.
1. Komisja orzekająca orzeka na podstawie materiału dowodowego ujawnionego na
  rozprawie i rozstrzyga większością głosów. Głosowanie przeprowadza się
  oddzielnie dla każdej rozstrzyganej kwestii.
2. Orzeczenie podpisują przewodniczący i członkowie składu orzekającego, nie
  wyłączając przegłosowanego, który podpisując rozstrzygnięcie ma prawo
  zaznaczyć na nim swoje zdanie odrębne. Uzasadnienie zdania odrębnego dołącza
  się do akt sprawy.

                                    Art. 135.
1. Komisja orzekająca wydaje orzeczenie o odpowiedzialności za naruszenie
  dyscypliny finansów publicznych albo orzeczenie o uniewinnieniu albo
  orzeczenie o umorzeniu postępowania.
2. Orzeczenie zawiera:
   1) oznaczenie komisji orzekającej, która je wydała, imiona i nazwiska
     przewodniczącego oraz członków składu orzekającego i protokolanta;
   2) datę i miejsce wydania orzeczenia;
   3) oznaczenie oskarżyciela, jego imię i nazwisko;
   4) imię, nazwisko, adres zamieszkania obwinionego oraz zajmowane przez niego
     w czasie popełnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych
     stanowisko;
   5) określenie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych wraz z
     podaniem sposobu i czasu jego popełnienia oraz naruszonego przepisu prawa;
   6) rozstrzygnięcie komisji orzekającej;
   7) rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, z podaniem podstawy prawnej i
     ich wysokości;
   8) pouczenie o terminie i trybie zaskarżenia.
3. W przypadku przypisania odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych orzeczenie powinno zawierać dodatkowo:
   1) określenie naruszenia dyscypliny finansów publicznych przypisanego
     obwinionemu, z podaniem sposobu i czasu jego popełnienia, wskazaniem
     naruszonego przepisu prawa oraz przepisu ustawy, pod który naruszenie to
     podpada;
   2) rozstrzygnięcie co do kary albo o odstąpieniu od jej wymierzenia, z
     podaniem podstawy prawnej.
                                        
                                    Art. 136.
Przewodniczący składu orzekającego ogłasza orzeczenie niezwłocznie po
zakończeniu narady składu orzekającego oraz podaje ustnie motywy wydania
rozstrzygnięcia. W sprawie zawiłej można odroczyć wydanie orzeczenia na czas nie
dłuższy niż 7 dni od dnia zamknięcia rozprawy.
                                        
                                    Art. 137.
1. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się stronom na piśmie, w terminie 21
  dni od dnia jego ogłoszenia.
2. Uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać:
   1) wskazanie faktów i okoliczności, które skład orzekający uwzględnił
     wydając rozstrzygnięcie o przypisaniu odpowiedzialności za naruszenie
     dyscypliny finansów publicznych albo uniewinnieniu, albo umorzeniu postępo
     wania, a także
   2) wskazanie faktów, które skład orzekający uznał za udowodnione lub nie
     udowodnione, wskazanie, na jakich w tym względzie oparł się dowodach, oraz
     wyjaśnienie, dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, o ile takie były
     przedstawione;
   3) wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia;
   4) przytoczenie okoliczności, które skład orzekający miał na względzie przy
     wymierzaniu kary albo odstąpieniu od jej wymierzenia, w tym w
     szczególności wskazanie okoliczności, które komisja uwzględniła przy
     wymiarze kary albo odstąpieniu od jej wymierzenia.
3. Uzasadnienie podpisuje przewodniczący składu orzekającego, a jeżeli
  uzasadnienia nie może podpisać przewodniczący składu, orzeczenie podpisuje
  inny członek składu orzekającego, zaznaczając na uzasadnieniu przyczynę braku
  podpisu przewodniczącego.
4. Jeżeli nie jest możliwe sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w terminie, o
  którym mowa w ust. 1, przewodniczący komisji orzekającej może, na uzasadniony
  wniosek członka składu orzekającego, przedłużyć ten termin na czas określony,
  nie dłużej jednak niż o 14 dni.
5. Stronom służy odwołanie od orzeczenia.

                                   Rozdział 9
                              Zażalenia i odwołania
                                        
                                    Art. 138.
1. Zażalenie na postanowienie rzecznika dyscypliny wnosi się do Głównego
  Rzecznika. Zażalenie na zarządzenie przewodniczącego komisji orzekającej
  wnosi się do Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej. Zażalenie na
  postanowienie Głównego Rzecznika, postanowienie komisji orzekającej oraz
  odwołanie od orzeczenia komisji orzekającej wnosi się do Głównej Komisji
  Orzekającej.
2. Zażalenie i odwołanie, zwane dalej "środkiem zaskarżenia", przysługujące w
  zakresie określonym w ustawie, wnosi się na piśmie, za pośrednictwem organu,
  który wydał zaskarżane zarządzenie, postanowienie albo orzeczenie, w terminie
  14 dni od jego doręczenia.
3. W treści środka zaskarżenia należy określić, jakiego rozstrzygnięcia domaga
  się skarżący. Środek zaskarżenia wnoszony przez rzecznika dyscypliny lub
  obrońcę powinien zawierać także zarzuty stawiane zaskarżanemu
  rozstrzygnięciu. Z treści środka zaskarżenia powinno wynikać, czy jest on
  wnoszony na korzyść, czy na niekorzyść obwinionego. Rzecznik dyscypliny może
  wnosić środki zaskarżenia również na korzyść obwinionego.

                                    Art. 139.
Rzecznik dyscypliny lub Główny Rzecznik, który wydał zaskarżone postanowienie, a
w pozostałych przypadkach - przewodniczący komisji orzekającej, po otrzymaniu
środka zaskarżenia:
   1) wydaje postanowienie o odmowie jego przyjęcia, jeżeli został on wniesiony
     po terminie lub przez osobę nieuprawnioną, albo
   2) przekazuje je niezwłocznie, wraz z aktami sprawy, do rozpoznania w
     drugiej instancji.
                                        
                                    Art. 140.
1. Środek zaskarżenia może zostać cofnięty przez wnoszącego ten środek do czasu
  zamknięcia rozprawy w drugiej instancji, z tym że środka zaskarżenia
  wniesionego na korzyść obwinionego, nie można cofnąć bez jego zgody.
2. Cofnięty środek zaskarżenia pozostawia się bez rozpoznania, chyba że
  zachodzi jedna z okoliczności powodujących nieważność postanowienia lub
  orzeczenia z mocy prawa.
3. W razie cofnięcia środka zaskarżenia po jego przekazaniu do rozpoznania w
  drugiej instancji, niezwłocznie powiadamia się o tym odpowiednio Głównego
  Rzecznika lub Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej.
                                        
                                    Art. 141.
1. Postanowienie i orzeczenie komisji orzekającej, od którego nie został
  wniesiony środek zaskarżenia staje się prawomocne z dniem, w którym upływa
  termin wniesienia środka zaskarżenia.
2. Postanowienie i orzeczenie komisji orzekającej, co do którego środek
  zaskarżenia cofnięto, staje się prawomocne z dniem jego cofnięcia.
                                        
                                    Art. 142.
Postanowienia i orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej kończące postępowanie są
prawomocne w dniu ich wydania.
                                        
                                   Rozdział 10
             Postępowanie odwoławcze przed Główną Komisją Orzekającą
                                        
                                    Art. 143.
Do rozpoznania odwołania Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej wyznacza
skład orzekający oraz powierza wskazanemu członkowi tego składu przygotowanie
sprawozdania z dotychczasowego przebiegu postępowania, a także omówienie
orzeczenia i wniesionego odwołania oraz okoliczności faktycznych sprawy.

                                    Art. 144.
1. Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej może skierować odwołanie do
  rozpoznania na posiedzeniu, jeżeli zachodzi potrzeba wydania postanowienia o
  umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia okoliczności, o której mowa w
  art. 78 ust. 1 pkt 3-8.
2. Posiedzenie, o którym mowa w ust. 1, jest niejawne i odbywa się bez udziału
  stron. Główna Komisja Orzekająca podejmuje rozstrzygnięcie na podstawie
  materiału dowodowego zebranego przez komisję orzekającą oraz dokumentów
  dołączonych do odwołania.
3. W wyniku rozpoznania odwołania w trybie, o którym mowa w ust. 1, Główna
  Komisja Orzekająca wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania albo jeżeli
  uzna, że nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania przekazuje sprawę do
  rozpoznania na rozprawie.
4. Przepisy ust. 1-3 i przepis art. 143 stosuje się odpowiednio do
  rozpoznawania zażalenia na postanowienie Głównego Rzecznika i postanowienie
  komisji orzekającej.
                                        
                                    Art. 145.
1. Na rozprawie Główna Komisja Orzekająca rozpoznaje odwołanie na podstawie
  materiału dowodowego zebranego przez komisję orzekającą oraz dokumentów
  dołączonych do odwołania.
2. Główna Komisja Orzekająca przyjmuje wniosek dowodowy wskazany w odwołaniu
  lub zgłoszony na rozprawie i może przeprowadzić postępowanie dowodowe, jeżeli
  przyczyni się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania.
                                        
                                    Art. 146.
1. Główna Komisja Orzekająca może ukarać obwinionego albo zaostrzyć wymierzoną
  mu karę tylko wtedy, gdy wniesiono odwołanie na jego niekorzyść. Wniesienie
  odwołania na niekorzyść obwinionego nie wyklucza zmiany rozstrzygnięcia na
  jego korzyść.
2. W przypadku wniesienia odwołania na niekorzyść obwinionego, który został
  uniewinniony przez komisję orzekającą lub co do którego postępowanie
  umorzono, Główna Komisja Orzekająca nie może wymierzyć mu kary. Jeżeli jednak
  uzna, że wymierzenie kary jest uzasadnione przekazuje sprawę do ponownego
  rozpoznania.
                                        
                                    Art. 147.
1. Główna Komisja Orzekająca w wyniku rozpoznania odwołania na rozprawie wydaje
  orzeczenie, w którym:
   1) utrzymuje orzeczenie w mocy albo
   2) uchyla orzeczenie w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do
     istoty, albo
   3) uchyla orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego
     rozpoznania przez komisję orzekającą.
2. Główna Komisja Orzekająca uchylając zaskarżone orzeczenie i rozstrzygając na
  korzyść obwinionego, w przypadku gdy to orzeczenie dotyczy naruszenia
  dyscypliny finansów publicznych przypisanego więcej niż jednej osobie, uchyla
  je i rozstrzyga także na korzyść pozostałych obwinionych, choćby nie wnieśli
  oni odwołania, jeżeli te same względy przemawiają za uchyleniem orzeczenia i
  rozstrzygnięciem na ich rzecz.

                                    Art. 148.
Postanowienia i orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej wraz z uzasadnieniem
doręcza się, w terminie 21 dni od dnia ich ogłoszenia, Głównemu Rzecznikowi oraz
obwinionemu i jego obrońcy. Postanowienie i orzeczenie niezaskarżone przez
strony do sądu administracyjnego doręcza się niezwłocznie również
przewodniczącemu komisji orzekającej, w celu wykonania, a za jego pośrednictwem
także rzecznikowi dyscypliny.

                                    Art. 149.
W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale do postępowania przed Główna
Komisją Orzekająca stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed komisją
orzekającą.
                                        
                                   Rozdział 11
                           Ponowne rozpoznanie sprawy

                                    Art. 150.
1. Komisja orzekająca, której została przekazana sprawa do ponownego
  rozpoznania, orzeka w granicach, w jakich nastąpiło przekazanie.
2. Wskazania Głównej Komisji Orzekającej co do dalszego postępowania są wiążące
  dla komisji orzekającej, której sprawę przekazano.

                                    Art. 151.
Ponownie rozpatrując sprawę komisja orzekająca może wydać rozstrzygnięcie
surowsze niż uchylone, tylko wtedy, gdy wniesiono odwołanie na niekorzyść
obwinionego.

                                    Art. 152.
Do postępowania w sprawie ponownego rozpoznania sprawy stosuje się odpowiednio
przepisy o postępowaniu przed komisją orzekającą.

                                   Rozdział 12
  Wykonywanie prawomocnych orzeczeń w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów
                                   publicznych
                                        
                                    Art. 153.
1. Przewodniczący komisji orzekającej niezwłocznie przekazuje prawomocne
  orzeczenie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych:
   1) obwinionemu;
   2) kierownikowi jednostki, w której zatrudniony jest obwiniony;
   3) kierownikowi jednostki, w której nastąpiło naruszenie dyscypliny finansów
     publicznych;
   4) Przewodniczącemu Głównej Komisji Orzekającej.
2. Jeżeli obwiniony jest kierownikiem jednostki sektora finansów publicznych
  orzeczenie przekazuje się także organowi sprawującemu nadzór nad tą
  jednostką.

                                    Art. 154.
1. Odpis prawomocnego orzeczenia, o którym mowa w art. 153 ust. 1, niezwłocznie
  dołącza się do akt osobowych obwinionego.
2. Dniem rozpoczęcia wykonywania kary zakazu pełnienia funkcji związanych z
  dysponowaniem środkami publicznymi jest dzień odwołania ukaranego z funkcji
  objętej zakazem, a w przypadku gdy obwiniony nie pełni takiej funkcji -
  dzień, w którym orzeczenie się uprawomocni.
                                        
                                    Art. 155.
1. Do orzeczenia, o którym mowa w art. 153 ust. 1, przekazanego obwinionemu,
  przewodniczący komisji orzekającej dołącza wezwanie do uiszczenia, w terminie
  7 dni od dnia doręczenia wezwania, kosztów postępowania oraz kary pieniężnej,
  o ile zostały orzeczone.
2. Przewodniczący komisji orzekającej może, w drodze postanowienia, na wniosek
  obwinionego uzasadniony jego ważnym interesem, odroczyć termin płatności lub
  rozłożyć zapłatę kosztów postępowania lub kary pieniężnej na raty, na czas
  nie dłuższy niż 2 lata. Odmowa odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na
  raty następuje w drodze postanowienia.

                                    Art. 156.
1. Do orzeczenia o ukaraniu karą zakazu pełnienia funkcji związanych z
  dysponowaniem środkami publicznymi przewodniczący komisji orzekającej dołącza
  wezwanie do odwołania ukaranego z funkcji objętej zakazem.
2. Jeżeli ukaranym karą zakazu pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem
  środkami publicznymi jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta przewodniczący
  komisji orzekającej przekazuje orzeczenie właściwemu wojewodzie i dołącza
  wezwanie do wystąpienia z wnioskiem o odwołanie w trybie określonym w art. 96
  ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r.
  Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.)[2].
3. O odwołaniu z funkcji objętej zakazem zawiadamia się, w terminie nie
  dłuższym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, przewodniczącego komisji
  orzekającej oraz Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej. W
  zawiadomieniu podaje się datę, z jaką ukarany został odwołany.

                                   Rozdział 13
          Stwierdzenie nieważności prawomocnych postanowień i orzeczeń
                                        
                                    Art. 157.
1. Nieważność prawomocnego postanowienia lub orzeczenia, wydanego przez organ
  orzekający w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, stwierdza
  Główna Komisja Orzekająca, jeżeli:
   1) w wydaniu postanowienia lub orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona
     do orzekania lub podlegająca wyłączeniu z przyczyn wskazanych w art. 83
     ust. 1;
   2) orzekała komisja niewłaściwa w sprawie;
   3) orzeczono karę nieznaną ustawie;
   4) skład orzekający był niewłaściwie obsadzony albo postanowienie lub
     orzeczenie nie zostało podpisane przez któregokolwiek członka składu
     orzekającego biorącego udział w jego wydaniu;
   5) zachodzi sprzeczność w treści postanowienia lub orzeczenia
     uniemożliwiająca jego wykonanie;
   6) zachodziła w czasie orzekania jedna z okoliczności wyłączających
     orzekanie, o których mowa w art. 78 ust. 1 pkt 3-6 i 8.
2. Główna Komisja Orzekająca stwierdza nieważność prawomocnego postanowienia
  lub orzeczenia z urzędu lub na wniosek strony.

                                    Art. 158.
1. W przedmiocie nieważności Główna Komisja Orzekająca rozstrzyga na
  posiedzeniu i wydaje postanowienie o:
   1) stwierdzeniu nieważności albo
   2) odmowie stwierdzenia nieważności.
2. Jeżeli stwierdzenie nieważności dotyczy tylko części prawomocnego
  postanowienia lub orzeczenia, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1,
  określa się, w jakim zakresie to postanowienie lub orzeczenie pozostaje
  prawomocne.
3. Stwierdzając nieważność prawomocnego postanowienia lub orzeczenia Główna
  Komisja Orzekająca uchyla je i umarza postępowanie albo przekazuje sprawę do
  ponownego rozpoznania.
4. Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, doręcza się stronom.
                                        
                                    Art. 159.
W przedmiocie stwierdzenia nieważności stosuje się przepisy o postępowaniu
odwoławczym, z tym że, jeżeli stwierdzenie nieważności dotyczy postanowienia lub
orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej, orzeka ona w składzie pięciu osób,
któremu przewodniczy Przewodniczący tej Komisji.
                                        
                                    Art. 160.
1. Stwierdzenie nieważności prawomocnego postanowienia lub orzeczenia na
  niekorzyść obwinionego nie może nastąpić, jeżeli od dnia jego uprawomocnienia
  upłynął rok.
2. Nie stwierdza się nieważności prawomocnego postanowienia lub orzeczenia,
  jeżeli od dnia jego uprawomocnienia upłynęły dwa lata.
3. Nie stwierdza się nieważności prawomocnego orzeczenia lub postanowienia,
  jeżeli było ono przedmiotem rozpoznania na podstawie art. 169.
 4. Nie stwierdza się nieważności prawomocnego orzeczenia po zatarciu ukarania.
                                        
                                    Art. 161.
W przypadku stwierdzenia nieważności prawomocnego orzeczenia wpłacona kara
pieniężna lub koszty postępowania podlegają zwrotowi.

                                   Rozdział 14
                             Wznowienie postępowania
                                        
                                    Art. 162.
Postępowanie, zakończone prawomocnym postanowieniem lub orzeczeniem, może zostać
wznowione, jeżeli:
   1) postanowienie lub orzeczenie zostało wydane w wyniku przestępstwa;
   2) postanowienie lub orzeczenie zostało wydane na podstawie dowodów, które
     okazały się fałszywe;
   3) po wydaniu orzeczenia lub postanowienia wyszły na jaw nowe, istotne dla
     sprawy okoliczności faktyczne lub dowody, nieznane przy wydaniu
     postanowienia lub orzeczenia.

                                    Art. 163.
1. Z wnioskiem o wznowienie postępowania może wystąpić Główny Rzecznik,
  rzecznik dyscypliny, osoba, której dotyczy postanowienie albo orzeczenie lub
  jej obrońca.
2. Z wnioskiem o wznowienie postępowania należy wystąpić w terminie 30 dni od
  dnia, w którym osoby wymienione w ust. 1 dowiedziały się o przyczynie
  uzasadniającej wznowienie.
3. Z wnioskiem o wznowienie postępowania występuje się do Głównej Komisji
  Orzekającej.

                                    Art. 164.
1. W przedmiocie wznowienia postępowania Główna Komisja Orzekająca rozstrzyga
  na posiedzeniu i wydaje postanowienie o:
   1) wznowieniu postępowania albo
   2) odmowie wznowienia postępowania.
2. Wydając postanowienie o wznowieniu postępowania Główna Komisja Orzekająca
  uchyla prawomocne postanowienie lub orzeczenie i przekazuje sprawę do
  ponownego rozpoznania, komisji orzekającej w pierwszej instancji.
3. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania albo o wznowieniu
  postępowania doręcza się osobie, która złożyła wniosek o wznowienie
  postępowania oraz stronom.

                                    Art. 165.
W przedmiocie wznowienia postępowania stosuje się przepisy o postępowaniu
odwoławczym, z tym że, jeżeli postępowanie dotyczy postanowienia lub orzeczenia
Głównej Komisji Orzekającej, orzeka ona w składzie pięciu osób, któremu
przewodniczy Przewodniczący tej Komisji.

                                    Art. 166.
1. Postępowania nie wznawia się po upływie dwóch lat od dnia uprawomocnienia
  się postanowienia albo orzeczenia.
2. Postępowania nie wznawia się po zatarciu ukarania.

                                   Rozdział 15
    Koszty postępowania, egzekwowanie kosztów postępowania i kar pieniężnych
                                        
                                    Art. 167.
1. Każdy uznany za odpowiedzialnego za naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych zwraca - na rzecz Skarbu Państwa - koszty postępowania. Koszty te
  określa się ryczałtowo w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia.
2. W przypadku uniewinnienia obwinionego albo umorzenia postępowania koszty
  postępowania ponosi Skarb Państwa.
3. Nie można egzekwować kosztów postępowania, jeżeli od dnia uprawomocnienia
  się orzeczenia upłynęły dwa lata. Termin nie biegnie w okresie wstrzymania z
  urzędu wykonania prawomocnego orzeczenia, zgodnie z art. 169.
                                        
                                    Art. 168.
1. Należności z tytułu kar pieniężnych i kosztów postępowania egzekwuje się w
  trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
2. Nie egzekwuje się kary pieniężnej i kosztów postępowania w przypadku
  zatarcia ukarania.

                                   Rozdział 16
                        Skarga do sądu administracyjnego
                                        
                                    Art. 169.
Na prawomocne orzeczenia i postanowienia Głównej Komisji Orzekającej kończące
postępowanie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wniesienie skargi
wstrzymuje wykonanie prawomocnego orzeczenia w sprawie o naruszenie dyscypliny
finansów publicznych.

                                     Dział V
                               Przepisy porządkowe
                                        
                                   Rozdział 1
                 Sprostowania, udostępnianie akt, pisma, terminy
                                        
                                    Art. 170.
1. Oczywiste omyłki pisarskie lub rachunkowe w orzeczeniu, postanowieniu,
  zarządzeniu lub ich uzasadnieniu można sprostować, z urzędu lub na wniosek
  stron, w każdym czasie. Sprostowanie orzeczenia, postanowienia lub ich
  uzasadnień następuje w drodze postanowienia, a sprostowanie zarządzenia - w
  drodze zarządzenia.
2. Sprostowania dokonuje organ, który popełnił omyłkę, albo z urzędu organ
  odwoławczy, jeżeli postępowanie toczy się przed tym organem.
3. W celu sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w treści
  wydanego orzeczenia, postanowienia lub ich uzasadnienia, odpowiednio
  Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej lub przewodniczący komisji
  orzekającej kieruje sprawę na posiedzenie.
4. O dokonaniu sprostowania, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza się stosowną
  adnotację w protokole z przebiegu posiedzenia.
5. W celu sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w treści
  wydanego postanowienia lub złożonego wniosku o ukaranie, Główny Rzecznik lub
  rzecznik dyscypliny wydaje odpowiednio postanowienie.
6. Na postanowienie co do sprostowania wydane przez komisję orzekającą albo
  rzecznika dyscypliny służy zażalenie.
                                        
                                    Art. 171.
1. Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w protokole
  rozprawy lub posiedzenia może nastąpić na wniosek lub z urzędu w każdym
  czasie.
2. Strony mogą złożyć wniosek o sprostowanie protokołu z rozprawy lub
  posiedzenia, wskazując nieścisłości lub braki.
3. Wniosek o sprostowanie protokołu rozpoznaje przewodniczący składu
  orzekającego, po wysłuchaniu protokolanta. Przewodniczący może odmówić
  sprostowania albo zarządzić sprostowanie protokołu.
4. O sprostowaniu lub o odmowie sprostowania zawiadamia się osobę, która
  zgłosiła wniosek o sprostowanie i dokonuje odpowiednią wzmiankę w protokole.
  Na odmowę sprostowania protokołu zażalenie nie przysługuje.
5. Wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy lub posiedzenia, złożony po
  wysłaniu akt sprawy do Głównej Komisji Orzekającej przekazuje się do
  rozpoznania Głównej Komisji Orzekającej.
6. Skreśleń i poprawek w protokole rozprawy lub posiedzenia dokonuje się w taki
  sposób, aby wyrazy skreślone i poprawione były czytelne. Skreślenia i
  poprawki omawia się w protokole przed jego podpisaniem.
7. Przepisy ust. 1, 2, 4 i 6 stosuje się odpowiednio do sprostowania protokołów
  sporządzanych przez rzeczników dyscypliny.
                                        
                                    Art. 172.
Czynności komisji orzekającej, a także inne zdarzenia mające znaczenie dla
postępowania, z których nie sporządza się protokołu, utrwala się w aktach w
formie adnotacji podpisanej przez osobę, która dokonywała tych czynności.

                                    Art. 173.
W każdym stadium postępowania umożliwia się na żądanie osoby, której
postępowanie dotyczy, jej obrońcy lub oskarżyciela przeglądanie akt sprawy oraz
sporządzanie z nich notatek i odpisów.
                                        
                                    Art. 174.
1. Zawiadomienie, wniosek o ukaranie, jak również środek zaskarżenia składa się
  na piśmie. Wyjaśnienia oraz oświadczenia składa się na piśmie albo wnosi
  ustnie do protokołu.
2. Pismo lub oświadczenie wniesione do protokołu poza rozprawą powinno być
  podpisane przez wnoszącego, a protokół również przez osobę, która go
  sporządziła.
                                        
                                    Art. 175.
1. Jeżeli pismo wniesiono do niewłaściwego organu, organ ten niezwłocznie
  przekazuje je do organu właściwego w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych i powiadamia o tym nadawcę pisma.
2. Pismo wniesione przed upływem przewidzianego terminu do niewłaściwego organu
  uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.
                                        
                                    Art. 176.
1. Do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin.
2. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni
  dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.
3. Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej
  placówce pocztowej lub złożono w polskim urzędzie konsularnym.

                                    Art. 177.
1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek
  zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego
  winy.
2. Wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w terminie 7 dni od dnia
  ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem należy
  dopełnić czynności, która miała być w tym terminie dokonana.
                                        
                                    Art. 178.
1. W sprawie przywrócenia terminu rozstrzyga odpowiednio rzecznik dyscypliny
  lub przewodniczący komisji orzekającej i przywraca uchybiony termin albo
  wydaje postanowienie o odmowie jego przywrócenia.
2. Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu przysługuje zażalenie
  odpowiednio do Głównego Rzecznika albo Przewodniczącego Głównej Komisji
  Orzekającej, który utrzymuje postanowienie w mocy albo je uchyla i nadaje
  sprawie właściwy bieg.

                                   Rozdział 2
                                   Doręczenia
                                        
                                    Art. 179.
1. Orzeczenia i postanowienia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach.
2. W wezwaniu należy oznaczyć organ wysyłający, wskazać jakiej sprawy dotyczy
  oraz wskazać termin jego wykonania i pouczyć o skutkach jego niewykonania.
3. W zawiadomieniu należy oznaczyć organ wysyłający, podać w jakim charakterze,
  miejscu i czasie ma się stawić adresat oraz określić, czy jego stawiennictwo
  jest obowiązkowe, a także uprzedzić o skutkach niestawiennictwa.
                                        
                                    Art. 180.
1. Wezwania, zawiadomienia, zarządzenia, postanowienia lub orzeczenia, od
  których daty doręczenia biegną terminy, zwane dalej "pismami", doręcza się
  przez pocztę jako listy polecone za potwierdzeniem odbioru. Pisma doręczane
  przez osoby, o których mowa w ust. 2, wydaje się za pokwitowaniem.
2. Pisma mogą być doręczane przez osoby imiennie upoważnione przez:
   1) rzecznika dyscypliny;
   2) Głównego Rzecznika;
   3) przewodniczącego komisji orzekającej;
   4) Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej.

                                    Art. 181.
1. Jeżeli adresatem pisma jest osoba:
   1) wobec której rzecznik dyscypliny wszczął postępowanie wyjaśniające;
   2) której przewodniczący przekazuje wniosek o ukaranie lub zawiadomienie o
     rozprawie;
   3) która jest obrońcą obwinionego, nie będąca adwokatem lub radcą prawnym;
   4) której dotyczy orzeczenie lub postanowienie;
   5) której dotyczy wezwanie do uiszczenia kosztów postępowania lub kary
     pieniężnej
 - doręczenia dokonuje się jej osobiście w mieszkaniu, z zastrzeżeniem art.
  184.
2. W razie niemożności doręczenia pisma w mieszkaniu adresata, o którym mowa w
  ust. 1, pismo doręcza się w każdym miejscu, gdzie adresata się zastanie.
                                        
                                    Art. 182.
Jeżeli adresatem pisma jest:
   1) obrońca obwinionego, będący adwokatem lub radcą prawnym;
   2) rzecznik dyscypliny;
   3) Główny Rzecznik;
   4) przewodniczący komisji orzekającej;
   5) Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej;
   6) wezwany do odwołania ukaranego karą określoną w art. 31 ust. 1 pkt 4, z
     funkcji objętej zakazem
 - pismo doręcza się pod adres wskazany przez nadawcę do rąk pracownika
  upoważnionego do odbioru korespondencji.
                                        
                                    Art. 183.
1. W toku postępowania obwiniony i jego obrońca mają obowiązek zawiadomić
  właściwy organ prowadzący to postępowanie o każdej zmianie adresu
  zamieszkania lub pracy, a w przypadku przebywania za granicą wskazać adresata
  do doręczeń w kraju. O obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu poucza się
  odpowiednio w toku postępowania.
2. W przypadku niewykonania obowiązku określonego w ust. 1 doręczenie pisma pod
  dotychczasowym adresem ma skutek prawny.

                                    Art. 184.
W razie nieobecności adresata, o którym mowa w art. 181 ust. 1, w jego
mieszkaniu, pismo doręcza się pełnoletniemu domownikowi, jeżeli zgodzi się
dostarczyć je adresatowi.
                                        
                                    Art. 185.
1. Odbierający pismo potwierdza odbiór i jego datę swoim podpisem na
  potwierdzeniu odbioru, w przypadku gdy pismo jest doręczane przez pocztę, a w
  pozostałych przypadkach - na pokwitowaniu. Doręczający potwierdza swoim
  czytelnym podpisem sposób doręczenia i datę doręczenia.
2. Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może
  tego uczynić, doręczający sam potwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę,
  która pismo odebrała i przyczynę braku jej podpisu.
3. Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma doręczanego przez pocztę lub w inny
  sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą
  odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy.
4. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, uznaje się, że pismo zostało
  skutecznie doręczone odpowiednio w dniu stwierdzonym przez doręczającego lub
  w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata.
                                        
                                    Art. 186.
1. W przypadku pisma doręczanego przez pocztę, którego nie można doręczyć w
  sposób określony w art. 180 ust. 1 lub art. 184, na stronie adresowej
  przesyłki zawierającej pismo listonosz dokonuje adnotacji "awizowano dnia" i
  niezwłocznie przekazuje ją do właściwej pocztowej placówki oddawczej.
2. Zawiadomienie o złożeniu pisma w pocztowej placówce oddawczej wraz z
  informacją o tym, gdzie i kiedy adresat może je odebrać, listonosz umieszcza
  w pocztowej skrzynce oddawczej adresata lub gdy jest to niemożliwe - na
  drzwiach jego mieszkania.
3. Pozostawienie pisma w pocztowej placówce oddawczej placówka ta potwierdza
  przez umieszczenie na adresowej stronie przesyłki zawierającej pismo odcisku
  datownika oraz podpisu przyjmującego pracownika.
4. Pismo przechowuje się w pocztowej placówce oddawczej wraz z potwierdzeniem
  odbioru przez 7 dni od dnia następnego po jego złożeniu.
5. Jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór pisma w terminie, o którym mowa w
  ust. 4, pocztowa placówka oddawcza wysyła powtórne zawiadomienie o możliwości
  jego odbioru, zaś na stronie adresowej przesyłki zawierającej pismo umieszcza
  się odcisk datownika i dokonuje adnotacji "awizowano powtórnie dnia"; w
  zawiadomieniu tym określa siedmiodniowy termin do odbioru pisma licząc go od
  dnia następnego po dniu sporządzenia zawiadomienia.
6. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na który
  pismo pozostawiono w pocztowej placówce oddawczej, chyba że zostało podjęte
  wcześniej. Pismo nie podjęte w terminie pocztowa placówka oddawcza zwraca
  nadawcy.

                                   Rozdział 3
        Przekazywanie prawomocnych rozstrzygnięć i rejestr ukaranych oraz
     sprawozdania z działalności organów właściwych w sprawach o naruszenie
                         dyscypliny finansów publicznych
                                        
                                    Art. 187.
1. Prawomocne postanowienie komisji orzekającej o umorzeniu postępowania w
  sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych ze względu na
  przedawnienie karalności albo okoliczności, o których mowa w art. 27 ust. 1
  lub art. 28 ust. 1, przekazuje się Przewodniczącemu Głównej Komisji
  Orzekającej.
2. Postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego ze względu na
  przedawnienie karalności albo okoliczności, o których mowa w art. 27 ust. 1
  lub art. 28 ust. 1, rzecznik dyscypliny przekazuje Głównemu Rzecznikowi.
                                        
                                    Art. 188.
Prawomocne orzeczenie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów
publicznych podlega wpisowi do rejestru prowadzonego przez Główną Komisję
Orzekającą.
                                        
                                    Art. 189.
1. W rejestrze, o którym mowa w art. 188, podlegają wpisowi informacje o
  osobach odpowiedzialnych za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
  zawierające następujące dane osobowe:
   1) imię i nazwisko osoby podlegającej wpisowi, imiona rodziców, data i
     miejsce jego urodzenia;
   2) adres zamieszkania;
   3) numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość;
   4) numer ewidencyjny PESEL, w przypadku gdy numer taki został nadany.
2. Wpisowi do rejestru podlegają także:
   1) data wydania orzeczenia i nazwa komisji która wydała orzeczenie;
   2) określenie orzeczonej kary lub informacja o odstąpieniu od wymierzenia
     kary;
   3) data rozpoczęcia wykonywania kary;
   4) data zatarcia ukarania.
3. Przewodniczący komisji orzekającej po uzyskaniu informacji, będącej podstawą
  do dokonania zmiany lub usunięcia wpisu do rejestru, niezwłocznie zawiadamia
  o tym Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej.
4. Dokonanie wpisu do rejestru, zmianę jego treści oraz jego usunięcie zarządza
  Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej.
5. O zarządzeniu:
   1) wpisu do rejestru i jego treści;
   2) zmiany treści wpisu do rejestru;
   3) usunięciu wpisu do rejestru
 - Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej zawiadamia osobę, której dane
  podlegają wpisowi oraz przewodniczącego komisji orzekającej, która wydała
  orzeczenie.
                                        
                                    Art. 190.
Wpis do rejestru, o którym mowa w art. 188, podlega usunięciu w przypadku:
   1) zatarcia ukarania;
   2) stwierdzenia nieważności lub uchylenia prawomocnego orzeczenia;
   3) wznowienia postępowania;
   4) śmierci osoby podlegającej wpisowi do rejestru.
                                        
                                    Art. 191.
1. Informacje zawarte w rejestrze, o którym mowa w art. 188, mogą być
  udostępniane:
   1) rzecznikom dyscypliny oraz komisjom orzekającym w związku z prowadzonym
     postępowaniem;
   2) sądom w związku z prowadzonym postępowaniem;
   3) prokuratorom i innym organom uprawnionym do prowadzenia postępowania
     przygotowawczego w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe w
     związku z prowadzonym postępowaniem;
   4) organom administracji publicznej oraz innym organom wykonującym zadania
     publiczne, w przypadku gdy jest to uzasadnione potrzebą wykonywania
     nałożonych na nie zadań, określonych w ustawie;
   5) pracodawcom i innym osobom lub organom, w związku z powierzeniem lub
     powołaniem do pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami
     publicznymi, o których mowa w art. 32 ust. 2.
2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
   1) sposób i tryb zasięgania informacji z rejestru, o którym mowa w art. 188;
   2) wzór formularza zgłoszenia osoby podlegającej wpisowi do rejestru;
   3) wzory pisemnych zapytań o informacje z rejestru oraz odpowiedzi na te
     zapytania
 - zapewniając ochronę informacji zawartych w rejestrze przed ich ujawnieniem
  osobom i podmiotom nieuprawnionym.
                                        
                                    Art. 192.
1. Przewodniczący komisji orzekających, w terminie do dnia 31 stycznia każdego
  roku, składają Przewodniczącemu Głównej Komisji Orzekającej sprawozdanie o
  sposobie rozpoznania wniosków o ukaranie, wniesionych w roku poprzednim.
2. Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej, w terminie do dnia 15 marca
  każdego roku, składa Prezesowi Rady Ministrów sprawozdanie z działalności
  Głównej Komisji Orzekającej oraz zbiorcze sprawozdanie z działalności komisji
  orzekających w roku poprzednim.
3. Rzecznicy dyscypliny, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku, składają
  Głównemu Rzecznikowi sprawozdanie z działalności w roku poprzednim.
4. Główny Rzecznik, w terminie do dnia 15 marca każdego roku, składa ministrowi
  właściwemu do spraw finansów publicznych sprawozdanie ze swojej działalności
  oraz zbiorcze sprawozdanie z działalności rzeczników dyscypliny w roku
  poprzednim.
5. Sprawozdania składane przez komisje orzekające oraz rzeczników dyscypliny
  powinny odpowiednio zawierać co najmniej informacje o liczbie:
   1) zawiadomień otrzymanych przez rzeczników dyscypliny;
   2) postanowień wydanych przez rzeczników;
   3) złożonych wniosków o ukaranie oraz liczbę osób objętych tymi wnioskami;
   4) rozstrzygnięć wydanych przez komisje orzekające i liczbę objętych nimi
     osób;
   5) wniesionych środków zaskarżenia;
   6) rozpoznanych środków zaskarżenia i sposobie ich rozstrzygnięcia.
6. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzory sprawozdań składanych
  przez komisje orzekające oraz rzeczników dyscypliny, uwzględniając spójność i
  jednolitość danych uwzględnionych w sprawozdaniach.
                                        
                                    Art. 193.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych zapewnia obsługę biurową i
organizacyjno-techniczną rejestru, o którym mowa w art. 188, oraz ponosi wydatki
z tym związane, finansowane z budżetu państwa.

                                   Rozdział 4
          Nadzór administracyjny nad działalnością komisji orzekających
                                        
                                    Art. 194.
1. Nadzór administracyjny nad działalnością komisji orzekających sprawuje
  Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej.
2. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, jest sprawowany przez:
   1) analizę rocznych sprawozdań z działalności komisji orzekających i
     formułowanie wynikających z niej wniosków;
   2) analizę sposobu wywiązywania się z obowiązków przez przewodniczących
     komisji i członków komisji orzekających dotyczącą zwłaszcza:
     a) toku i sprawności postępowania, w szczególności w sprawach, w których
       postępowanie toczy się przewlekle,
     b) kolejności kierowania spraw do rozpoznania,
     c) zasadności odraczania rozpraw,
     d) terminowości wydawania postanowień i orzeczeń,
     e) poprawności sporządzania sprawozdań.
2. W ramach wykonywania nadzoru, Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej
  może żądać nadesłania akt sprawy, wyjaśnień oraz usunięcia uchybień.
                                        
                                    Art. 195.
1. Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej w przypadku stwierdzenia wzrostu
  liczby spraw nierozpoznanych zleca przewodniczącemu komisji orzekającej
  sporządzenie w terminie 14 dni planu działań, zmierzających do usunięcia
  zaległości. Przewodniczący komisji orzekającej przekazuje sporządzony plan
  Przewodniczącemu Głównej Komisji Orzekającej.
2. Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej może, w terminie 7 dni od dnia
  otrzymania planu, wnieść do niego uzupełnienia i uwagi.
3. Uzupełnienia i uwagi Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej są wiążące
  dla przewodniczącego komisji orzekającej.

                                    Dział VI
       Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
                                        
                                   Rozdział 1
                       Zmiany w przepisach obowiązujących
                                        
                                    Art. 196.
W ustawie z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych
(Dz.U. z 2001 r. Nr 55, poz. 577 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 113, poz. 984
oraz z 2003 r. Nr 149, poz. 1454) wprowadza się następujące zmiany:
1) art. 14 otrzymuje brzmienie:
     "Art. 14. Organem izby jest kolegium izby.";
2) w art. 17:
   a)  w ust. 1 w pkt 10 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 11 w
     brzmieniu:
      "11) realizuje zadania określone w art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 17
         grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów
         publicznych (Dz.U. Nr ..., poz. ....).",
   b)  po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
      "2a. W razie ujawnienia okoliczności wskazujących na naruszenie
          dyscypliny finansów publicznych Prezes izby może wnieść wniosek o
          ukaranie w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach.";
3) uchyla się art. 22.
                                        
                                    Art. 197.
W ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.U. z 2001 r.
Nr 85, poz. 937 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 oraz z 2004 r.
Nr 123, poz. 1291) w art. 63 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
  "4. W razie ujawnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych Najwyższa
     Izba Kontroli może wnieść wniosek o ukaranie, w trybie i na zasadach
     określonych w odrębnych przepisach.".

                                    Art. 198.
W ustawie z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r.
Nr 15, poz. 148, Nr 45, poz. 391, Nr 65, poz. 594, Nr 96, poz. 874, Nr 166, poz.
1611 i Nr 189, poz. 1851 oraz z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 93, poz. 890, Nr
121, poz. 1264, Nr 123, poz. 1291 i Nr 210, poz. 2135) wprowadza się następujące
zmiany:
1) w art. 1 uchyla się pkt 11;
2) w art. 11 w ust. 2 dodaje się pkt 5 w brzmieniu:
  "5)  podejmowanie w głosowaniu jawnym uchwał dotyczących gospodarowania
     środkami publicznymi.";
3) uchyla się dział V.

                                   Rozdział 2
                         Przepisy przejściowe i końcowe
                                        
                                    Art. 199.
Jeżeli czyn stanowiący naruszenie dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu
ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych, popełniony przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie jest naruszeniem dyscypliny
finansów publicznych w rozumieniu niniejszej ustawy, postępowania w sprawie
naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie wszczyna się, a wszczęte umarza.

                                    Art. 200.
Postępowanie w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych wszczęte
przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzone jest według przepisów niniejszej
ustawy, chyba że przepisy dotychczasowe są korzystniejsze dla obwinionego.
Czynności dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy są skuteczne, jeżeli
zostały dokonane z zachowaniem przepisów dotychczasowych.

                                    Art. 201.
1. Kadencja komisji orzekających w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów
  publicznych, powołanych przed dniem wejścia w życie ustawy wygasa w dniu
  powołania komisji orzekającej na podstawie przepisów niniejszej ustawy, nie
  później niż w dniu 30 września 2005 r.
2. Kadencja Głównej Komisji Orzekającej przy Ministrze Finansów powołanej przed
  dniem wejścia w życie ustawy wygasa w dniu powołania Głównej Komisji
  Orzekającej, nie później niż w dniu 30 września 2005 r.
3. Rzecznicy dyscypliny finansów publicznych i ich zastępcy, powołani przed
  dniem wejścia w życie ustawy pełnią swoje funkcje do czasu powołania
  rzeczników dyscypliny i ich zastępców na podstawie niniejszej ustawy, nie
  dłużej niż do dnia 30 września 2005 r.
4. Główny rzecznik dyscypliny finansów publicznych i jego zastępcy, powołani
  przed dniem wejścia w życie ustawy, pełnią swoje funkcje do czasu powołania
  Głównego Rzecznika i jego zastępców na podstawie niniejszej ustawy nie dłużej
  niż do dnia 30 września 2005 r.
5. Po upływie kadencji komisji orzekających w sprawach o naruszenie dyscypliny
  finansów publicznych oraz Głównej Komisji Orzekającej przy Ministrze
  Finansów, powołanych przed dniem wejścia w życie ustawy, przewodniczący tych
  komisji przekazują do właściwych komisji orzekających oraz Głównej Komisji
  Orzekającej, powołanych na podstawie niniejszej ustawy odpowiednio:
   1) sprawy, w których toczy się postępowanie o naruszenie dyscypliny finansów
     publicznych;
   2) sprawy, w których postępowanie nie zostało wszczęte;
   3) sprawy, w których prawomocne orzeczenia nie zostały wykonane;
   4) akta spraw, w których orzeczone kary nie uległy zatarciu.
6. Po zaprzestaniu pełnienia funkcji przez rzecznika dyscypliny finansów
  publicznych oraz Głównego Rzecznika dyscypliny finansów publicznych,
  prowadzone przez nich sprawy, a także ich prawa i obowiązki przejmują
  odpowiednio: rzecznik dyscypliny oraz Główny Rzecznik, powołani na podstawie
  niniejszej ustawy.
7. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio w przypadku wygaśnięcia członkostwa w
  komisji orzekającej z przyczyn, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 9.

                                    Art. 202.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2005 r.




_______________________________
[1]  Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U z 1996
 r.  Nr  118, poz. 561, Nr 139, poz. 647 i Nr 147, poz. 686, z 1997  r.  Nr  82,
 poz.  518 i Nr 121, poz. 770, z 1998 r. Nr 75, poz. 486 i Nr 113, poz.  717,  z
 2002 r. Nr 135, poz. 1146 oraz z 2003 r. Nr 213, poz. 2081.
[2]  Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U z 2002
 r.  Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i  Nr
 214,  poz. 1806, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162, poz. 1568 oraz z  2004  r.
 Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203 i Nr 167, poz. 1759.